The Way of All Flesh

Кіріспе

Сэмюэл Батлердің жартылай автобиографиялық романы (1903) – 1903 жылғы роман.

"Барлық тәннің жолы" (алғашқы атауы – Эрнест Понтифекс немесе Барлық тәннің жолы) – Виктория дәуірінің екіжүзділігін сынаған Сэмюэл Батлердің жартылай автобиографиялық романы. 1873–1884 жылдар аралығында жазылған бұл туындыда Понтифекс отбасының төрт буыны суреттеледі. Батлер өмірінде оны жариялауға батыл болмады, бірақ 1903 жылы "Барлық тәннің жолы" деген атпен жарық көргеннен кейін, ол Виктория дәуіріне қарсы жалпы наразылықтың бір бөлігі ретінде қабылданды. Батлердің алғашқы әдеби мұрагері Р. А. Стритфейлд автордың қолжазбасына маңызды өзгерістер енгізді. Алғашқы қолжазба 1964 жылы Бостон қаласындағы Хоутон Миффлин компаниясынан "Эрнест Понтифекс немесе Барлық тәннің жолы" деген атпен жарық көрді, оны Дэниел Ф. Ховард редакциялады. Романның атауы – "Дуа-Реймс" Киелі кітабындағы иврит тіліндегі "барлық жер бетіндегілердің жолымен жүру" деген сөздің аудармасы, яғни "өлу" мағынасын білдіреді. Падишалар кітабында: "Мен барлық тәннің жолымен келе жатырмын: батыл бол және еркектей болып көрсете ал". 1998 жылы "Modern Library" журналы "Барлық тәннің жолы" романын 20 ғасырдың ең үздік 100 ағылшын тіліндегі роман тізімінде он екінші орынға қойды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиғаны басты кейіпкердің құдасы Овертон айтып береді. Романның басталуы XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басында, Ернесттің Pontifex отбасының алдыңғы буындарынан пайда болуын қадағалап отырады. Джон Понтифекс ұста болған; оның ұлы Джордж дүниеде жариялаушы болуға көтеріледі; Джорджтың ұлы Теобальдты әкесі министр болуға итермелеген кезде, діни қызметкердің қызы Кристинаға үйленуге мәжбүр етеді; басты кейіпкер Эрнест Понтифекс Теобальд пен Кристинаның үлкен ұлы. Автор Эрнест пен оның екіжүзді және үстем ата-анасының арасындағы қарама-қайшылықты сипаттайды. Оның әпкесі Алетея бұл қарым-қатынасты біледі, бірақ ата-анасының балаға зиянды әсерін жою мақсатын орындамай жатып қайтыс болады. Алайда, ол өлер алдында жасырын түрде Овертонның қолына шағын байлықты береді, ол Ернесттің жиырма сегіз жасқа толғаннан кейін оны ала алады деген келісіммен. Ернест жас жігітке айналғанда, ол діни жолға түсіп, Виктория дәуіріндегі Англия шіркеуіндегі жік-жікке бөліну мен дау-дамайларды бейнелейді. Университеттегі басқалардың әсеріне оңай түсіп, ол евангелистік христиан ретінде басталады, ал көп ұзамай дін қызметкері болады. Содан кейін ол Жоғарғы шіркеудің азғыруларына түседі (және онымен бірге діни қызметкер өзінің көп бөлігін алдап алады). Ол Англия шіркеуін қайта жаңғыртудың жолы кедейлер арасында өмір сүру деп шешеді, бірақ оның нәтижесі, біріншіден, Киелі кітаптың мінсіздігіне деген сенімі, ол қайтаруға үміттенген кедейлердің бірімен сөйлесуден қатты зақымданады, ал екіншісі, кедейлік пен теологиялық күмәннің қысымы астында ол дұрыс емес деп санайтын әйелге жыныстық қатынасқа түсуге тырысады. Бұл қылмыс түрме жазасына әкеледі. Ата-анасы одан бас тартты. Оның денсаулығы нашарлайды. Ол сауығып келе, киім тігуді үйреніп, түрмеден шыққан соң, осы кәсіппен айналысуға шешім қабылдайды. Ол христиан дінін ырым деп танымайды. Ол Эленге үйленеді, ол ата-анасының бұрынғы үй қызметшісі; олардың екі баласы бар және олар қосалқы киім өнеркәсібінде бірге жұмыс істейді. Алайда, ол Эленнің екі әйелге бірден үйленуін және алкогольді екенін біледі. Бұл кезде Овертон араласып, Элленге жалақы төлейді, ал ол қуана-қуана басқа біреумен Америкаға кетеді. Ол Эрнестке жұмыс береді және оны Еуропаға саяхатқа шығарады. Ернест 28 жасқа толғанда, ол Әлита әпкесі берген сыйлықты алады. Ол анасы қайтыс болғанға дейін отбасылық үйге оралады; Теобальдтың діни қызметкер ретінде өз орны салыстырмалы түрде төмендеп, әкесі оған әсер етпейді, бірақ ақыр соңында Теобальд оны ашуға тырысады. Эрнест жан-жақты әдебиеттің авторы болады.

The story is narrated by Overton, godfather to the central character. The novel takes its beginnings in the late eighteenth and early nineteenth centuries to trace Ernest's emergence from previous generations of the Pontifex family. John Pontifex was a carpenter; his son George rises in the world to become a publisher; George's son Theobald, pressed by his father to become a minister, is manipulated into marrying Christina, the daughter of a clergyman; the main character Ernest Pontifex is the eldest son of Theobald and Christina. The author depicts an antagonistic relationship between Ernest and his hypocritical and domineering parents. His aunt Alethea is aware of this relationship, but dies before she can fulfil her aim of counteracting the parents' malign influence on the boy. However, shortly before her death she secretly passes a small fortune into Overton's keeping, with the agreement that once Ernest is twenty eight, he can receive it. As Ernest develops into a young man, he travels a bumpy theological road, reflecting the divisions and controversies in the Church of England in the Victorian era. Easily influenced by others at university, he starts out as an Evangelical Christian, and soon becomes a clergyman. He then falls for the lures of the High Church (and is duped out of much of his own money by a fellow clergyman). He decides that the way to regenerate the Church of England is to live among the poor, but the results are, first, that his faith in the integrity of the Bible is severely damaged by a conversation with one of the poor he was hoping to convert, and, second, that under the pressures of poverty and theological doubt, he attempts a sexual assault on a woman he has incorrectly believed to be of loose morals. This assault leads to a prison term. His parents disown him. His health deteriorates. As he recovers he learns how to tailor and decides to make this his profession once out of prison. He rejects Christianity as superstition. He marries Ellen, a former housemaid of his parents; they have two children and set up shop together in the second hand clothing industry. However, in due course he discovers that Ellen is both a bigamist and an alcoholic. Overton at this point intervenes and pays Ellen a stipend, and she happily leaves with another for America. He gives Ernest a job, and takes him on a trip to Continental Europe. When Ernest reaches the age of 28 he receives his aunt Alethea's gift. He returns to the family home until his mother's death; his father's influence over him wanes as Theobald's own position as a clergyman is reduced in relative stature, though to the end Theobald deliberately finds small ways to annoy him. Ernest becomes the author of controversial literature.

Сын есім

Жазушы Джордж Оруэлл романды жоғары бағалап, оны "ұлы кітап" деп атады, себебі ол әке мен бала арақатынасының шын суретін көрсетеді, және Батлер шынымен тәуелсіз бақылаушы болғандықтан, ең бастысы, батыл болғандықтан мұны істей алды. Ол басқалар білетін, бірақ айтуға жүрексінген нәрселерді айтатын. Сонымен қатар, оның жазу стилі айқын, қарапайым және тікелей болды, қажет болмаған жағдайда ешқашан ұзын сөздерді қолданбады. "Винни-де-Пух" романының авторы А.А. Милн, "Бұл маңызды емес" атты эсселер жинағында жарияланған "Үй шаруашылығы кітабы" атты эссесінде былай деп жазды: "Бір кезде мен Сэмюэл Батлерді таныстым; басқа екеуін емес, ағылшын тіліндегі екінші ең жақсы роман – "Барлық жанның жолы" романын жазған адамды. Мен оны екінші жақсы деймін, егер сіз маған Том Джонс, немесе Кастербридж мэрі, немесе сіздің ойыңызша басқа да жақсы романды еске салсаңыз, мен әрине, осы кітап ең жақсы дегенін айта аламын."