Қоршау тактикасы: Баспалдақпен қабырғаны бағындыру

Кіріспе

Қорғаныс қабырғаларын бағындыру үшін сатыларды пайдалану – қоршау тактикасы.

Эскалада – сатылардың көмегімен қорғаныс қабырғаларын немесе бекіністерді бағындыру. Эскалада ежелгі және орта ғасырлардағы қамал қорғау шайқастарында маңызды рөл атқарды. Қазіргі заманғы соғыста кеңінен қолданылмаса да, эскалада технологиялары әлі де кейбір тактикалық мақсаттар үшін жетілдіріліп, қолданылуда.

Шолу

Эскалация – шабуылдайтын әскерлердің қабырғаның түбіне жетіп, баспалдақ орнатып, қорғаушы күштермен қақтығысу үшін көтерілуінен тұрады. Бұл өте қарапайым және тікелей болғанымен, қолдануға болатын ең қауіпті әдістердің бірі еді; эскалация көбінесе қабырғадан жебе ату кезінде жүзеге асырылатын, ал қорғаушылар баспалдақты қабырғадан ығыстыруға тырысатын. Кейде шабуылдаушылардың үстіне қайнаған су, қызған құм және қара маймен жабылған снарядтар сияқты тұтандыратын заттар құйылатын. Бұл шабуылшылардың қабырғаның үстіне жетуін қиындататын, ал жеткендері қорғаушылардың шабуылына ұшырап, ауыр шығыннан кейін ғана қорғанысқа енуге мүмкіндік алатын. Қорғаныс құрылыстары көбінесе эскалацияны қиындату үшін немесе оны аз тартымды ету үшін салынған. Эскалацияға қарсы шараларға мырзалар (баспалдақпен келген әскерлердің қабырғаға жақындауына кедергі келтіретін), махикуляциялар (жау әскерлеріне шабуыл жасауды жеңілдететін) және тік қабырғалар (баспалдақты әлсірететін немесе баспалдақтың үстіне жетуіне тым биік болатын) кіретін. Қиындықтарына байланысты, эскалация шабуылдаушылар үшін әдетте өте қымбатқа түсетін. Эскалацияның сәттілігін немесе сәтсіздігін анықтайтын екі маңызды фактор – баспалдақтың саны және оларды орнату жылдамдығы еді. Баяу шабуыл қорғаушыларға жебемен шабуылдаушыларды жоюға жеткілікті уақыт беретін, ал баспалдақтың жеткіліксіз болуы әскерлердің саны қорғанысты басып алуға жетпейтін. Үшінші маңызды фактор – қабырғаның биіктігін дұрыс бағалау еді. Баспалдақ тым ұзын болса, қорғаушылар оны итеріп түсіре алатын, ал тым қысқа болса, шабуылдаушылар қабырғаның үстіне жете алмайтын. Тактикалық амалдарға баспалдаққа мүмкіндігінше көп адамды бірден отырғызу (баспалдақтағы адам саны артық болған сайын, оны итеру қиындай түсетін), түнде шабуылдау немесе қабырғаның шалқас бөлігіне көтерілу кіретін. Эскалацияның мәні – ұзақ қоршаудың орнына тікелей шабуыл жасау арқылы қорғаушыларды жеңуге тырысу еді. Шабуылдаушылар, әдетте, егер олар тез нәтижеге қол жеткізгісі келсе немесе олардың саны басым болса, эскалацияға баруға тырысатын. Әйтпесе, арзан қоршау тактикасы көбінесе артықшылыққа ие болатын.

Escalade consists of attacking soldiers advancing to the base of a wall, setting ladders, and climbing to engage the defending forces. Though very simple and direct, it was also one of the most dangerous options available; escalade would generally be conducted in the face of arrow fire from the battlements, and the defenders would naturally attempt to push ladders away from the wall. Heated or incendiary substances such as boiling water, heated sand, and pitch coated missiles were sometimes poured on attacking soldiers. This made it difficult for attackers to reach the top of the wall, and those that did would often quickly be overwhelmed by the defenders on the walls, only being able to push into the defenses after suffering heavy attrition. Fortifications were often constructed in such a way as to impede escalade, or at least to make it a less attractive option. Countermeasures to escalade included moats (which prevented ladder bearing soldiers from reaching the base of a wall), machicolations (which facilitated attacks on enemy soldiers while they climbed), and talus walls (which could weaken ladders or were too tall for ladders to reach the top of). Because of the difficulties involved, escalade was typically very costly for the attackers. Two critical factors in determining the success or failure of escalade were the number of ladders and the speed with which they could be arranged. A slow attack gave the defenders too much time to pick off the attackers with arrows, while having too few ladders meant that the number of troops would be insufficient to capture the battlements. A third important factor was the estimation of the height of the wall. If the ladders were made too long, they could be pushed over by the defenders, and if they were too short, the attackers would not be able to reach the top of the wall. Tactics employed included getting as many men as possible on the ladder at the same time (the more men that were on the ladder at the same time, the heavier it became, making pushing it over difficult), attacking by night, or scaling a remote section of the wall. Escalade was, in essence, an attempt to overwhelm defenders in a direct assault rather than sit through a protracted siege. Attackers would generally attempt escalade if they had reasons for wanting a swift conclusion, or if they had an overwhelming superiority in numbers. Otherwise, less costly siege tactics were often preferred.

Қазіргі заманғы соғыс

Эскалация қазіргі заманғы соғыста сирек кездеседі, себебі жаңа технологиялар мен тактикалар эскалацияны қолданусыз қалдырды; мысалы, бұрын шабуылдаушылар эскалация арқылы басып өтуге мәжбүр болған көптеген бекіністі қабырғалар енді жарылғыш заттармен қиратылуы немесе әскери авиациямен жойылған. Дегенмен, эскалация әлі де қолданылуға болатын (бірақ тар мақсаттағы) күрестік тактика ретінде сақталып қалған және кейде полицияның тактикалық, терроризмге қарсы және арнайы күштер бөлімдері ғимаратқа жоғары қабаттар арқылы шабуыл жасау үшін оны қолданады, бұл не кедергі орнатылған кіреберісті немесе көру сызығын айналып өту үшін, не де ғимаратқа бірнеше бағыттан бірден ену үшін жасалады. Мұндай жағдайларда көбінесе көліктердің шатырына орнатылатын, терезе немесе балкон сияқты кіреберіс нүктесіне жеткізілуі үшін ұзартылатын немесе бұрылатын пандусқа ие механикалық шабуыл бағаналары қолданылады.