Кіріспе

тағы бір қамал. Het Steen – Бельгияның Антверпен қаласының ескі орталығында орналасқан ортағасырлық бекініс, ол Еуропаның ірі порттарының бірі. Қалдықтары 1200 және 1225 жылдар аралығында Брабант герцогтарының қасабына кіреберіс ретінде салынған, аталған қасаба 19 ғасырда бұзылыпты. Антверпеннің алғашқы тас бекінісі (қала қабырғасы) ретінде Het Steen – Антверпеннің ең көне құрылысы және ол қаланың ең көне қалалық бөлігінің бір бөлігі болған. "Het Steen" сөзі голланд тілінен аударғанда ағылшын тілінде "тас" деген мағынаны білдіреді, бірақ бұл сөздің этимологиялық түпнұсқасымен сәйкес келмейді.

Тарих

Антверпен (қоршалған) қаласы туралы алғашқы жазбаша мәліметтер 12 ғасырға дейін барады. Дегенмен, 9 ғасырда Каролингтер кезеңінде осы жерде елді мекен мен қамал (донжон) болған. Ерте орта ғасырларда викингтердің шапқыншылығынан кейін алғашқы бекіністер салынған болуы мүмкін; 879 жылы нормандықтар Фландрияға басып кірді. Антверпен маркграфтығы шамамен 974 жылы құрылды. Төменгі Лотарингия герцогтігі Киелі Рим империясының құрамына кірді, ал Шельданың қарсы жағалауында Франция короліне бағынышты Фландрия графтығы орналасқан. 1076 жылдан 1100 жылға дейін Готфрид Буйон Антверпен маркграфы болды. 1106 жылы Лювен графы Годфри I герцогтікті мұраға алды. Оның шөбересі Генрих I, Брабант герцогы, 1183 жылы Брабант герцогтігін алды. Бұрын Антверпен Бурхт (бекініс) деп аталған қаланың қабырғаларының жалғыз қалдықтары – алғашқы тас бекініс қабырғасының бөліктері мен Het Steen үйі. Қабырғаға тігізіліп, оңтүстік қала қақпасына жақын салынған ғимарат шамамен 1520 жылы, Карл V тұсында кеңінен қайта жаңартылғаннан кейін қазіргі атауын алды. Қайта жаңарту оның алдымен «'s Heeren Steen» (Корольдің тас қамалы) деп аталуына, ал кейіннен «Het Steen» (тас қамал) деп аталуына әкелді. Голланд тіліндегі «steen» сөзі «тас» дегенді білдіреді және Бельгияның Гент қаласындағы «Gravensteen» сияқты «қамал» немесе «сарай» мағынасында да қолданылған. Бұл қамал Шельдаға, яғни оған іргелес өзенге кіруді бақылауға мүмкіндік берді. Het Steen үйі кейіннен «schepenbank» (қалалық әкімшілік) және «vierschaar» (сот залы) ретінде пайдаланылды. 1303 жылдан 1827 жылға дейін түрме ретінде қолданылды.

Қазіргі заманғы қолданысы

Қаланың ең үлкен бөлігі, ондаған тарихи үйлер мен ең көне шіркеуі 19 ғасырда Ешелде өзенінің лайлануын тоқтату үшін кемежайлар түзеліп, бұзылды. Қалған ғимарат, көп өзгеріске ұшыраған, кеме жүзу мұражайын қамтиды, ал сыртындағы кемежайда ескі канал баржалары қойылған. 1890 жылы Хет-Стин археология мұражайына айналды, ал 1952 жылы Антверпен теңіз тарихы мұражайына қосымша ғимарат салынды, ол 2011 жылы жақын орналасқан Аан де Строум мұражайына көшірілді. Мұнда Екінші дүниежүзілік соғысындағы канадалық сарбаздарға арналған ескерткіш те бар. Хет-Стиннің кіреберісінде, арканың үстінде шамамен 2 ғасырға жатқан Семинидің бас рельефі орналасқан. Семини – скандинавиялық жастық және құнарлылық құдайы (символдық фаллосы бар). Хет-Стин маңындағы тарихи тақташада қала әйелдері бала сүйгісі келгенде Семиниге дұға тілегендері айтылады; кейінірек дін қызметкерлері бұл құдайды жамандаған. Антверпен тұрғындары бұрын өздерін «Семинидің балалары» деп атаған. 1986 жылы құрылған Хет-Стин мен Семинидің тарихи мұрасын сақтаумен айналысатын «Антверпен Комитеті Семиниге құрметпен» (AKSIE) ұйымы, Хет-Стинде жыл сайын мәдени шаралар ретінде тойларды өткізеді. Қалаға кіретін көпірдің жанында алып пен екі адамның мүсіні тұр. Онда орта ғасырларда қала тұрғындарын қорқытып келген алып Ланге Ваппер бейнеленген. Хет-Стиннің толықтай жөндеу жұмысы 2021 жылдың қазан айында аяқталды, ол заманауи бетондық қосымшасымен келушілер орталығы ретінде қайта ашылды.

Танымал мәдениетте

Ричард Вагнердің 1850 жылы тұңғыш рет сахнаға қойылған «Лохенгрин» операсы 933 жыл шамасында Генрих I патшаның билігіндегі Антверпен қамалында өтеді. Операның басты әйел кейіпкері – Эльза фон Брабант, ал Лохенгрин – құс қанатымен тартылатын баржада, өзен арқылы сиқырлы түрде пайда болатын аққу рыцары. Патша жағада сот отырысын кезінде осы құбылыс орын алады. Бавариялық Людвиг II 1869 жылы Нойшванштайн қамалын сахна суретшілерімен бірге жобалады. Оның тар тіктөртбұрышты ішкі ауласы Вагнердің Антверпен қамалына арналған сахналық нұсқауларына сәйкес жасалған, сол жақта Эльзаның қанаты орналасқан, оның ішінде екінші актінің басында тұратын жабық балкон бар.