Кіріспе
Израильдің ұлттық ерлер футбол құрамасы Израильді халықаралық футболда ұсынады және Израиль футбол қауымдастығымен басқарылады. Олар 1994 жылдан бері Еуропалық футбол конфедерациясы (УЕФА) мүшесі. Израиль 1970 жылы ФИФА әлем чемпионатына алғаш рет қатысты. Бұрынғыдай, УЕФА-ға көшуге дейін олар 1964 жылы АФК Азия кубогын жеңіп алды.
the men's team
The Israel national football team represents Israel in men's international football, and is governed by the Israel Football Association. They have been members of the European Confederation UEFA since 1994. Israel qualified for the FIFA World Cup for the first time in 1970. They also won the 1964 AFC Asian Cup, before a forced relocation to UEFA.
Ерте тарих
Израильде футболдың ұзақ тарихы бар. Ойын алғаш рет Осман империясы тұсында енгізілген. Палестина футбол қауымдастығы 1928 жылдың тамызында құрылып, 1929 жылдың маусымында ФИФА-ға қосылды, бірақ сол кезде қауымдастық араб клубтарынан, еврей клубтарынан және Ұлыбританияның билігі тұсында Палестинада қызмет еткен британдық полиция және әскерлерінің клубтарынан тұрды. Палестина ұлттық футбол құрамасы 1934 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу турнирінде Каирге (Мысыр) қарсы тұңғыш рет ойнады, бұл ойында 0–5 есебімен жеңіліске ұшырады. Команда бес халықаралық матч өткізді, соның ішінде Палестинаның 1–5 есебімен жеңіске жеткен Ливанмен достық матчы да бар; Британдық Палестина мандатының ұлттық құрамасы таратылғанға дейін. Осы бес матч барысында ұлттық құрама тек еврей ойыншыларын ғана алаңға шығарды. Әр матч алдында үш әнұран ойналатын: британдық "God Save the King", еврей (кейіннен Израиль) "HaTikvah" және қарсылас команданың әнұраны. 1948 жылы команда ресми түрде Израиль мемлекетінің ұлттық футбол құрамасы атанды. Израиль құрамасы тәуелсіз мемлекет ретінде алғашқы матчын 1948 жылдың 26 қыркүйегінде АҚШ Олимпиадалық құрамасына қарсы өткізді. Ойын АҚШ-тың 1–3 есебімен жеңісімен аяқталды, ал 20-шы минутта Шмуэль Бен Дрор Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін соққан алғашқы голды енгізді.
Израильді бойкоттайтын мұсылман және араб елдері
Израиль 1948 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Азия футбол конфедерациясының (AFC) негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды (оған дейін ол "Палестинаның британдық мандаты" атынан ойнады). 1974 жылы Иранда өткен Азия ойындарында Израиль финалда Иранға 0:1 есебімен қиын жеңіліс танытты, содан кейін Кувейт және басқа мұсылман және араб елдері олармен ойнаудан бас тартты. Осыдан кейін Израиль конфедерациядан қуылды және бірнеше жыл бойы Еуропаның (UEFA) ресми мүшесі болғанға дейін Океания футбол конфедерациясы (OFC) сияқты құрлықтық ұйымдар арқылы ілікпекке тырысты.
Израильдің АФК-дегі соңғы жылдары
Израиль 1954 және 1974 жылдар аралығында Азия футбол конфедерациясында (АФК) өнер көрсетті. Араб лигасының Израильге бойкот жариялауына байланысты, бірнеше мұсылман елдері Израильмен жарысудан бас тартты. Саяси ахуал 1958 жылғы Әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Израильдің Азия және Африка аймақтарында бірде-бір ойын ойнамай-ақ жеңіске жеткенімен аяқталды, бұл ФИФА-ны Израиль мен Уэльс арасында плей-офф өткізуге мәжбүр етті (оны Уэльс жеңіп алды). Израиль 1964 жылы Азия кубогын қабылдап, жеңіске жетті. 1968 жылы Израиль тұңғыш рет Олимпиада ойындарына қатысып, ширек финалда Болгариядан жеңілді. 1969 жылы Израиль Азия/Океания арқылы алғашқы және жалғыз Әлем чемпионатына жолдама алды. Израиль Швециямен 1:1 есебімен тең түсті, Италиямен 0:0 есебімен ойнады, ал Уругвайдан 0:2 есебімен жеңілді. Швецияға қарсы Мордехай Шпиглер соққан гол – Израильдің Әлем чемпионаттарындағы жалғыз голы болып табылады. 1974 жылы Израиль Кувейттің ұсынысы бойынша АФК жарыстарынан шеттетілді (басқа мұсылман және араб елдері Израильмен ойнаудан бас тартқандықтан), бұл 17 дауысқа 13 дауыс қарсы, 6 дауыс қалысқан күйінде қабылданды. 1976 жылы Израиль екінші Олимпиада ойындарына қатысып, тағы да ширек финалда Бразилияға жеңілді. 1973 және 1977 жылдары Израиль Азия және Океания құрамаларының қатысуымен өткен Әлем чемпионатына іріктеу турниріне қатысты, бірақ іріктеуден өте алмады.
УЕФА-дағы алғашқы қадамдар
1980 жылдардың басында Израиль көптеген ойындарын УЕФА (Еуропа) құрамаларына қарсы өткізді және 1982 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Еуропалық іріктеу кезеңіне қатысты.
ОФК-дағы алғашқы қадамдар
Келесі екі турнирде Израиль Океанияның (OFC) іріктеу кезеңіне қатысты. 1989 жылы Израиль ОФК-нің екінші раундында (Океания) Австралия мен Жаңа Зеландиядан жоғары орын алып, жеңіске жетті. Осының нәтижесінде Израиль Океания атынан Конмеболмен (Оңтүстік Америка) плей-оффқа шығып, 1990 жылғы әлем чемпионатына қатысу үшін Конмеболдың (Оңтүстік Америка) Колумбия құрамасымен күш сынасты, бірақ жеңіліске ұшырады (1–0, 0–0).
УЕФА-ға мүшелік
1991 жылы Израиль клубтары УЕФА-ның еуропалық клубтық жарыстарына қатыса бастады, ал Израиль 1992 жылы әлем чемпионатына еуропалық іріктеу кезеңіне қайта оралды. 1994 жылы Израиль Азиядан кеткеннен кейін 20 жыл өткен соң, УЕФА-ның толық құрамына қабылданды. Еуропа ішінде Израиль салыстырмалы түрде шағын ел болды, бірақ бірнеше жетістіктерге қол жеткізді, атап айтқанда 1993 жылы Парижде Францияға қарсы 3:2 есебімен және 1999 жылы Австрияға қарсы 5:0 есебімен жеңіске жетті. Сол жылы Израиль УЕФА Еуро-2000 іріктеу плей-оффына жолдама алды, бірақ Даниядан жеңілді. Израиль 2006 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде плей-оффқа жақын болды, Франциядан кейін үшінші орынды алып, Швейцариямен ұпай саны тең болды, ол да 10 матчта 4 жеңіс және 6 тең түсті. Швейцария гол айырмасы бойынша артықшылыққа ие болды және іріктеу кезеңіне өтті. Бапкер Аврам Грант 2005 жылғы 26 қазанда отставкаға кететінін мәлімдеді. Оның келісімшарты аяқталғаннан кейін Дрор Каштан оны алмастырды. УЕФА Еуро-2008 іріктеу кезеңінде Израиль финалдық турнирге іріктеуге өте жақын болды, бірақ Е тобында төртінші орынды иеленді, екінші орынды алған Ресейден бір ұпай қалып қойды, ол Хорватиямен бірге тікелей іріктеліп, Англиямен 23 ұпай тең болды, ол да іріктеуге өте алмады. Хорватияға қарсы өткен үй матчында 4:3 есебімен жеңіліс, 13 ресми матчтан кейін және өз алаңында 9 матчтан кейін алғашқы жеңіліс болды. 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Израиль Швейцария, Грекия және Латвиядан кейін төртінші орынды иеленді. УЕФА Еуро-2012 іріктеу кезеңінде Каштанның орнын француз Луис Фернандес басты, бірақ Израиль Грекия мен Хорватиядан кейін үшінші орынды алып, қайтадан іріктеуден өтпеді. Израиль футбол қауымдастығының УЕФА құрамындағы тұрақты болуы Австралияның Океания футбол конфедерациясынан Азия футбол конфедерациясына өтуін негіздеу үшін келтірілген мысал болды. 2018 жылы Вилли Руттенштайнер техникалық директор болып тағайындалды. Ұлттық футбол академиясы құрылды және үш даму орталығы ашылды. Израиль кейіннен әлем чемпионатына немесе еуропалық чемпионаттың финалдық турниріне қатыса алмады және қатысқан іріктеу кезеңдерінде тұрақсыз нәтижелер көрсетті, жақсы және жаман ойындарды ауыстырып отырды. Алайда, 2020 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңінде олар тарих жасауға жақын болды. Бірқатар біртекті топта бесінші және соңғы орынды иеленгеніне қарамастан, Израиль 2018-2019 жылғы Ұлттар лигасының нәтижесіне сүйене отырып, плей-оффқа қатысу құқығын алды. Олар алдымен Шотландиядағы Path C плей-оффының жартылай финалында Сербиядағы плей-офф финалына өту үшін ойнауға тиіс болды, ол қосымша уақытта Норвегияны жеңді. Ойын тартысты болды, және израильдіктер негізгі және қосымша уақытта гол соқпай тең түсті (0:0, 3:5) және пенальти сериясында жеңіліске ұшырады, Эран Захави алғашқы тепкіні соқпады. 2020-2021 жылғы Ұлттар лигасының топтық кезеңінде топ жеңімпазы болмағандықтан, бірақ УЕФА шешімімен формат өзгергендіктен, Израиль B лигасына көтерілді және өз тобында үшінші орынды алып, 2 жеңіс, 2 тең және 2 жеңіліс көрсетіп, сақталды. 2022-2023 жылғы Ұлттар лигасының кезеңінде Израиль 3 командадан тұратын топта жеңіске жетті (Ресей Украинаға қарсы агрессиясы салдарынан еуропалық және халықаралық жарыстардан шеттетілді), Албанияға қарсы екі ойында жеңіске жетті (екеуі де 2:1 есебімен) және Исландиямен екі ойында тең түсті (әр ойында 2:2 есебімен), бұл 2024-2025 жылғы кезеңге A лигасына көтерілуді білдірді. Еуро-2024 іріктеу кезеңінде Израиль бұрынғыдай плей-офф кезеңінде де шығарылды. Олар іріктеу тобында үшінші орынды иеленді және 2022-2023 жылғы Ұлттар лигасының жеңімпазы болғандықтан, плей-оффқа қатысу құқығын алды. Path B плей-оффының жартылай финалында Исландияға қарсы өткен матчта Эран Захави 31-ші минутта пенальти соғып есепті ашты, бірақ басымдығын сақтап қала алмады және ойдағыдай ойнамады (1:4). Матчтағы шешуші сәттер - Рой Ревивоның 73-ші минуттағы жалған бұзушылық үшін көрсетілген қызыл карточкасы және қызыл карточкадан кейін 7 минут өткенде Эран Захавидің пенальтиді соқпауы, есеп 1:2 болғанда.
Мекендік стадион
Израиль ұлттық футбол құрамасының алғашқы үйіндегі ойыны 1934 жылғы 6 сәуірде Мысырға қарсы 1934 жылғы әлем чемпионатына іріктеу ойынында Palms Ground стадионында өтті. Израиль мемлекеті құрылғанға дейін, олар 1938 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу матчтарын "Маккаби" стадионында және Маккабиа стадионында өткізді. 1948 жылы жаңадан құрылған Израиль мемлекетінің атынан шыққан алғашқы ұлттық құрама 1954 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Рамат-Ган стадионында 55 000 көрерменнің алдында ойнады. Рамат-Ган стадионы 2013 жылға дейін Израильдің үй стадионы болып келді. Хайфа қаласындағы Сэмми Офер стадионы, Иерусалим қаласындағы Тедди стадионы, Беер-Шева қаласындағы Тернер стадионы, Нетания қаласындағы Нетания стадионы және Тель-Авив қаласындағы Блумфилд стадионы салынғаннан бері Израиль ұлттық құрамасы ресми үйіндегі матчтарын осы бес стадионның арасында кезекпен өткізіп келеді.
Ағымдағы құрам
Келесі ойыншылар 12, 15, 18 және 21 қараша 2023 ж. сәйкесінше Косово, Швейцария, Румыния және Андорраға қарсы УЕФА Еуро-2024 іріктеу матчтарына шақырылды. Ойын өткізгендер саны мен соққан голдары 2023 жылғы 21 қарашада Андоррамен болған матчтан кейін жаңартылды.
Жазбалар
Қалың әріппен көрсетілген ойыншылар әлі де Израиль құрамасында ойнап тұр. Статистика тек ФИФА ресми мойындаған матчтарды қамтиды.
ФИФА әлем рейтингісінің тарихы
Төменде Израильдің ФИФА әлемдік рейтингісінің жылдық орташа мәндері тізімделген.