Израиль футбол қауымдастығы және даулар

Кіріспе

Израиль футбол қауымдастығы (IFA; , HaHit'aḥdut leKaduregel beIsrael, ) – Израильде футболды басқарушы орган. Ол Израиль Премьер-лигасы ең жоғары деңгейі болатын түрлі футбол лигаларын, сондай-ақ Израиль Мемлекеттік кубогы, Тото кубогы және Израиль Суперкубогы сияқты ұлттық кубоктарды ұйымдастырады; әрі Израиль ұлттық футбол құрамасын басқарады. IFA 1928 жылы Палестина (Эрец-Исраэль) футбол қауымдастығы ретінде құрылған және Израильдің Тель-Авив облысының Рамат-Ган қаласында орналасқан. Қауымдастық, оккупацияланған Батыс жағалаудағы Израильдік елді мекендерде ойнайтын клубтарды қосуына байланысты әлеуметтік дау тудырып отыр.

Тарих

Палестина футбол қауымдастығы (PFA) немесе Эрец-Исраил футбол қауымдастығы 1928 жылдың 14 тамызында өткен отырыста құрылды және ФИФА мүшелігіне өтініш берді. 1928 жылдың 17 желтоқсанында шартты түрде қабылданды, 1929 жылдың 17 мамырында қосылды және 1929 жылдың 6 шілдесінде ФИФА үкіметімен мойындалды. PFA 1948 жылы Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін Израиль футбол қауымдастығы (IFA) деп атауын өзгертті. Жетінші клуб, «Хапоэль Катамон Йерушалаим», Маале-Адумим елді мекеніндегі бірнеше ойындарын өткізеді, ал Израильде ойнайтын тағы екі клуб Хеброн мен Рамаллаға жақын елді мекендерде кеңселер тіркелген. BDS қозғалысының «Адидасқа Израильдік елді мекендердегі командаларды демеушіліктен бас тартуды талап ету» деген онлайн петициясына 16 мыңнан астам қол қойылды. 2018 жылдың маусым айында голландиялық BDS тобы ашық хат пен петицияны Адидас кеңсесіне Амстердамда жеткізді. Соның салдарынан Puma BDS нысанына айналды, сыншылар Puma, IFA-ның жалғыз халықаралық демеушісі, «халықаралық құқық пен адам құқықтарын бұзуға қатысы бар» деп мәлімдеді. Палестина Ұлттық Әйелдер футбол құрамасының ойыншысы Ая Хаттаб «Пуманың IFA-ны демеушілігі және оның халықаралық заңдылығы Израильдің расистік, оңшыл режиміне заңсыз елді мекендерді кеңейту арқылы палестиналық отбасыларды атамекендерінен қууға болатынын көрсетеді» деді. Израильдің бірнеше жыл бойы айыптаусыз және сотсыз түрмеде отырған палестиналық футболшы Махмуд Сарсак Пуманы «адам өмірін қиратып, әдемі футбол ойынын улайтын жеккөрушілікті қолдауда» деп айыптады. «Мондовейс» газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, Хаттаб пен Сарсактан басқа, 200-ден астам палестиналық спортшы мен спорт клубы Puma-ға бойкот жариялауға шақырды. 2019 жылдың қазан айында Лондон пойыздарында Puma-ға бойкот шақыратын плакаттар пайда болды. Плакаттарды Лондон көлігі алып тастады, оларды рұқсатсыз вандализм деп сипаттады. 2020 жылы Малайзиядағы ең ірі университет Universiti Teknologi MARA, Puma-ның IFA демеушілігіне байланысты футбол командасымен демеушілік келісімін тоқтатты. АҚШ-тағы Израильді қолдайтын StandWithUs тобы бойкот шақыруларын сынап, «Спорт адамдарды біріктіруге және жақындастыруға тиіс, ал BDS оларды бөліп тастайды» деді.

The Palestine Football Association (PFA) or Eretz Israel Football Association, was founded in a meeting held on 14 August 1928, and applied for membership of FIFA. It was admitted provisionally on 17 December 1928, affiliated on 17 May 1929 and recognised by FIFA's government on 6 July 1929. The PFA changed its name to the Israel Football Association (IFA) following the founding of the state of Israel in 1948. A seventh club, Hapo’el Katamon Yerushalayim, plays some home games in the settlement of Ma'ale Adumim while two other clubs playing in Israel list offices in settlements near Hebron and Ramallah. An online petition of the BDS Movement to "Tell Adidas to end sponsorship of Israeli settlement teams" reportedly received more than 16,000 signatures. In June 2018, a Dutch BDS group delivered the open letter and petition to an Adidas office in Amsterdam. As a result, Puma has become a BDS target with critics arguing that Puma, the IFA's only international sponsor, "is involved in violations of international law and human rights." Aya Khattab, a player on the Palestinian National Women's football team, argued that "Puma's sponsorship of the IFA, and the international legitimacy that it grants, signal to Israel's racist far right regime that its expansion of illegal settlements by pushing Palestinian families off their ancestral lands can continue with impunity." Mahmoud Sarsak, a Palestinian football player who was imprisoned by Israel for several years without charge or trial, accused Puma of "supporting the hate which is destroying lives and poisoning the beautiful game" of football. In addition to Khattab and Sarsak, more than 200 Palestinian athletes and sports clubs have called for a Puma boycott, according to an article in Mondoweiss. In October 2019, posters calling for a boycott of Puma appeared on trains in London. The posters were removed by Transport for London, which described them as an unauthorized act of vandalism. In 2020, Universiti Teknologi MARA, the largest university in Malaysia, ended a sponsorship deal with Puma for their football team due to Puma's IFA sponsorship. StandWithUs, a Israel advocacy group in the US, criticized calls for a boycott stating that "Sports are supposed to unite and bring people together, BDS drives them apart."

Марапаттар мен мойындау

1979 жылы IFA-ның негізін қалаушы Йосеф Екутиели "Израиль спортын дамытуға және халықаралық жағдайда негіз қалауға өмірін арнағаны үшін" Израиль сыйлығымен марапатталды.