Кіріспе

Американдық футболшы және жаттықтырушы (1949 жылы туған)
қорғаныс шебуші

Кеннет Аллан Андерсон (15 ақпан 1949 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, Ұлттық футбол лигасының (NFL) квотербек, мансабының барлық кезеңін «Цинциннати Бенгалс» командасында өткізді. Кейіннен ол позициялық жаттықтырушы болып қайта оралды. «Аугустана колледжінде» колледж футбол ойнағаннан кейін Андерсонды 1971 жылғы NFL драфтының үшінші раундында «Цинциннати Бенгалс» таңдады. 16 маусымдық NFL мансабында Андерсон төрт рет лигада пас беру көрсеткіші, үш рет аяқталу пайызы және екі рет пас берудегі ярды саны бойынша көшбасшы болды. ол жылы «AP NFL ең құнды ойыншысы» және «AP NFL шабуылшы ойыншысы» атағын алды, сол маусымда ол «Бенгалс» командасын алғашқы «Супер Боулға» жеткізді. ол жылы Андерсон 70,6% аяқталу пайызы бойынша NFL рекордын орнатты, ол Дрю Брис бұзғанға дейін 25 жылдан астам уақыт бойы сақталды. 2022 жылғы NFL маусымының соңына қарай Андерсон «Цинциннати Бенгалс» франшизасының пас беру бойынша рекордтарын (пастар саны, ярды және ұстаулар) иеленеді. Кәсіби карьерасын аяқтағаннан кейін Андерсон 1987 жылдан 1993 жылға дейін «Цинциннати Бенгалс» командасының радио комментаторы болып жұмыс істеді. - жылдары ол «Бенгалс» командасының квотербектер жаттықтырушысы және шабуылдық үйлестірушісі қызметін атқарды. Кейін Андерсон «Джексонвилл Джагуарс» (2003–2006 жж.) және «Питтсбург Стиллерс» (2007–2009 жж.) командаларының квотербектер жаттықтырушысы болды, содан кейін 2010 жылы футболдан зейнетке шықты. Андерсон үш рет Профутбол Даңқы залына үміткер болды және ол Даңқы залына енбеген ең үздік ойыншылардың бірі саналады.

Ерте өмір

Андерсон Иллинойс штатының Батавия қаласында дүниеге келген. Батавияда өскен Андерсонның ауласы оның досы Дэн Исселдің ауласына іргелес орналасқан. Андерсонның әкесі Батавия орта мектебінде күзетші болған, ал Исселдің Харрисон көшесіндегі үйі Андерсонның Республикалық көшедегі үйіне тікелей іргелес жатқан. Бірге өскен Иссел мен Андерсон Исселдің қызыл Ford кабриолетінде серуендеп, Twin Elms мейрамханасына жиі баратын. Кейін Андерсон мен Иссел Кентуккидегі 782 акрлық ферманың иегерлері болды. Фон Хофф 1966 жылғы бейсболға арналған жасөсперімдер сайлауында «Нью-Йорк Метс» командасының екінші раундында таңдалды және жарақат алғанға дейін кіші лигада сәтті өнер көрсетті. Батавиядағы тағы бір досы және командаласы – болашақ НБА комментаторы Крейг Сейгер. 1974 жылы Андерсон лигадағы ең жоғары көрсеткіштерді тіркеді: 64,9% аяқталу пайызы, 2667 ярд және 95,7 рейтинг, сонымен қатар 18 тачдаун мен 10 перехват жасады, бірақ «Бенгалс» оның 13 ойынында 7-6 есебімен жеңіліске ұшырады. 1975 жылы Андерсон лигадағы ең жоғары көрсеткіш – 3169 ярдқа 21 тачдаун мен 11 перехват жасады, аяқталу пайызы 60,5% болды. Ол лигадағы ең жоғары көрсеткіштерді тіркеді және алғашқы Pro Bowl ойынына шақырылды, сонымен қатар «Бенгалсты» 10-3 есебімен жеңіске жеткізді (Джон Ривз Андерсонсыз ойынды бастап жеңіске жетті). Оның мансабының басындағы ең жарқын ойындарының бірі 1975 жылдың қараша айында «Буффало Биллс» командасына қарсы өткен «Дүйсенбі кешкі футбол» матчы болды; Андерсон франшизалық рекордтық 447 ярдқа лақтырды, ал «Бенгалс» 33-24 есебімен жеңіске жетіп, франшизалық рекордтық 553 ярдқа ие болды. Бұл «Бенгалс» командасының «Дүйсенбі кешкі футболдағы» алғашқы жеңісі болды. Билл Уолш оның квотербек жаттықтырушысы болған кезде Андерсон «Батыс жағалауы» деп аталатын тактиканы қолданушы алғашқы квотербектердің бірі болды. «Бенгалс» үш маусым ішінде екінші рет AFC Central дивизионында жеңіске жетті, бірақ оларға стадионнан тыс жерде «Окленд Рейдерс» командасымен ойнау міндеті жүктелді (NFL плей-оффты жыл сайын ауыстыру саясатына сәйкес). Андерсон 27 лақтырудың 17-сін 201 ярдқа жеткізіп, екі тачдаун жасады. Алайда, «Рейдерс» жақсы жылдамдық пен уақытты пайдаланып «Бенгалсты» жеңіп шықты, бүкіл ойын барысында бір рет қана соққы берді (екі рет допты жоғалтумен бірге) және төртінші тоқсанда 10 ұпайдың басымдылығын жоғалтқанына қарамастан 31-28 есебімен жеңіске жетті. Бұл Пол Браунның жаттықтырушы ретінде соңғы маусымы болды, ол оны ауыстыру үшін Билл «Тайгер» Джонсонды таңдады, бірақ ол Уолшпен «Бенгалс» командасымен соңғы болды, өйткені ол көп ұзамай «Сан-Диего Чарджерс» командасына кетті. 1976 жылы Андерсонның «Бенгалс» командасы алғашқы он бір ойынның тоғызын жеңді, бірақ көп ұзамай дөңгелектер құлап, олар келесі үш ойынның екеуін жоғалтты, оның ішінде «Питтсбург Стиллерс» командасына екі жеңіліс тағайындалды, нәтижесінде дивизиондық бәсекелестер теңгерімге байланысты орынға ие болды, ал «Бенгалс» үйде қалды. Осыған қарамастан, Андерсонның Pro Bowl деңгейіндегі жылы болды, ол 2367 ярдқа он тоғыз тачдаунмен және он төрт перехват жасады, 10-4 есебімен жеңіске жетті, бірақ оның лақтыру рейтингісі мен аяқталу пайызы айтарлықтай төмендеді. Андерсон мен «Бенгалс» 1977 жылы кері қарай түсті. Ол 7-6 есебімен бастаушы болды (Ривз ойнады және жалғыз бастамасын жеңді), он бір тачдаунмен және ұстап алумен 2145 ярдқа лақтырды, бірақ «Бенгалдың» соңғы аптада постсезонда болуға мүмкіндігі болды. «Хьюстон Ойлерс» командасын жеңу үшін Андерсон 23 лақтырудың 8-ін 97 ярдқа және бір тачдаунға жіберді, ал екі команда бес рет допты жоғалтып, 21-16 есебімен жеңіске жетіп, «Бенгалды» плей-оффтан алып тастады. 1978 жылы Андерсон оң қолының сүйегін сындырып алды, сондықтан ол алғашқы төрт ойында ойнамады. «Бенгалс» төрт ойынды да Ривз квотербек ретінде жоғалтты, ал Джонсон 0-5 есебімен бастағаннан кейін жаттықтырушы қызметін тастады. Андерсон 4-8 есебімен квотербек болды, бірақ ол 2219 ярдқа он тачдаун және 22 перехват жасады (кериералық жоғары көрсеткіш). 1979 жылғы маусымда Андерсон бастаушы ретінде 4-11 есебімен жеңіліске ұшырады, 2340 ярдқа 16 тачдаун және он перехват жасады, сонымен қатар лигадағы 46 сақырлау бойынша жетекші болды. Андерсон 1980 жылы стартер ретінде 5-7 есебімен жеңіліске ұшырады, ол 1778 ярдқа лақтырды, бұл оның негізгі стартер ретінде салған ең аз көрсеткіші болды. Ол 13 рет допты ұстап алғаннан кейін 6 рет қана гол соқты. 1981 жылғы маусым Андерсон үшін шешуші болды. «Бенгалс» командасының «Сиэтл Сихокс» командасына қарсы алғашқы ойынында Андерсон бірінші жартысында екі рет допты жоғалтты және «Сихокс» бірінші тоқсанда 21-0 есебімен басымдыққа ие болды. Екінші жартысында «Бенгалс» 21-10 есебімен артта қалғанда, Цинциннати жаттықтырушысы Форрест Грег Андерсонды орындыққа қойып, үшінші қатарға шыққан төрік Шонертті (екінші қатарға шыққан төрік Джек Томпсон сол кезде жарақат алған) әкелді. Шонерттің басшылығымен «Бенгалс» кері қайтып, ойынды 27-21 есебімен жеңіп алды. Орындыққа отырғанына қарамастан, Андерсон бүкіл маусымдағы барлық ойында бастаушы болды. Ол кериералық рекордтық 3754 ярдқа лақтырды, 29 тачдаун мен 10 перехват жасады, сонымен қатар лақтыру рейтингісімен (98,4) және тачдаун/перехват пайызымен лигада жетекші болды. Андерсон сонымен қатар жерде 320 ярдқа және бір тачдаунға ие болды. Бұл көрсеткіші оған Associated Press және Professional Football Writers of America NFL ең құнды ойыншысы сыйлығын және NFL Comeback Player of the Year сыйлығын жеңіп беруге мүмкіндік берді. «Бенгалс» 12-4 есебімен жеңіске жетіп, AFC Central дивизионында жеңіске жетті және American Football Conference турнирінде бірінші орын алды. Андерсон алғашқы раундта «Буффало Биллс» командасымен кездесті. Ол 21 лақтырудың 14-ін 192 ярдқа жеткізіп, бір тачдаун жасады, нәтижесінде «Бенгалс» 28-21 есебімен жеңіске жетті, Андерсоннің ойынның соңындағы 10:39 минутта Крисс Коллинсуортқа жасаған тачдаун пасы жеңіске жеткізді. Андерсон мен «Бенгалс» постсезондық ойында алғашқы жеңіске жетті және осылайша AFC чемпионатының финалына қатысуға дайын болды. Болашақ Hall of Famer Дэн Фаутс және «Сан-Диего Чарджерс» командасына қарсы өткен ойын кейін «Freezer Bowl» деп аталды, себебі ойын күні Цинциннаттағы температура −9°F болды. Андерсон мұзды жағдайда өзінің шеберлігін көрсетіп, 22 лақтырудың 14-ін 161 ярдқа жеткізіп, екі тачдаун жасады, нәтижесінде «Бенгалс» бүкіл ойын барысында жетекшілікке ие болып, 27-7 есебімен жеңіске жетіп, алғашқы конференциялық чемпионатын жеңіп алды. Super Bowl XVI турнирінде «Бенгалс» енді бұрынғы жаттықтырушысы Уолш басқаратын «Сан-Франциско 49ers» командасымен кездесті, бұл NFL-дің ең жақсы екі командасының арасындағы матч болды. Андерсон ойынның алғашқы лақтыруында допты жоғалтты, ал «49ers» алты минуттан кейін тачдаунмен жауап берді. «Бенгалс» тағы екі рет допты жоғалтты, нәтижесінде «49ers» 20-0 есебімен жеңіске жетті. Андерсон екінші жартының алғашқы лақтыруында оларға тачдаун жасады. «Бенгалс» үшінші тоқсанның ортасында эндзонаға ұмтылды, бірақ олар эндзонадан бір ярд қалып қойды, нәтижесінде есеп 20-7 болды. Осыған қарамастан, «Бенгалс» Андерсоннің 10 минут қалғанда жасаған тачдаун пасының нәтижесінде есепті 20-14 есебіне жеткізді. Бес минуттан кейін, 23-14 есебімен артта қалған Андерсон допты жоғалтты, нәтижесінде «Сан-Франциско» командасы үшін бір тачдаун жасалды. Ойынның соңына екі минут қалғанда Андерсон «Бенгалсты» 74 ярдтық тачдаунға жеткізді, бірақ Андерсоннің эндзонаға жасаған лақтыруынан кейін қалған уақыт 20 секундты құрады, нәтижесінде «49ers» 26-21 есебімен жеңіске жетті. Андерсон 34 лақтырудың 25-ін 300 ярдқа жеткізіп, екі тачдаун мен екі перехват жасады, сонымен қатар бес рет допты ұстап алып, бір тачдаун жасады. Ол кезде оның 25 аяқталған лақтыруы және 73,5% аяқталу пайызы Super Bowl рекордтары болды. 1982 жылы өткен қысқартылған маусымда Андерсон «Бенгалсты» 7-2 есебімен жеңіске жеткізді, бұл AFC-де үшінші орынға ие болды. Ол 12 тачдаун мен 9 перехватпен 2495 ярдқа лақтырды, сонымен қатар аяқталу саны, аяқталу пайызы (70,6%) және лақтыру рейтингісі (95,3%) бойынша лигада жетекші болды. Осы жылғы плей-оффта олар «Нью-Йорк Джетс» командасынан өз алаңында жеңіліске ұшырады, Андерсон 35 лақтырудың 26-сын 354 ярдқа жеткізіп, екі тачдаун мен үш перехват жасады, нәтижесінде 44-17 есебімен жеңіліске ұшырады. 1983 жылы «Бенгалс» алғашқы жартысында 2-6 есебімен жеңіліске ұшырады...

Жаттықтырушылық мансап

Андерсон 1987 жылдан 1992 жылға дейін «Бенгалс» командасының радио хабарларында түс комментаторы болды. 1993 жылы ол командаға қайта оралды, «квотербектер жаттықтырушысы» лауазымын атқарды және 1996 жылға дейін осы қызметте болды. Содан кейін 1996 жылдан 2000 жылға дейін команданың шабуылдық үйлестірушісі болды, ал 2001 және 2002 жылдары тағы да «квотербектер жаттықтырушысы» болды. Ол барлық уақыттағы сәтсіз таңдау саналған Акили Смитпен нашар нәтиже көрсеткеннен кейін жұмыстан босатылды. 2003 жылы «Джексонвилл Джагуарс» командасының қанатты шабуылшылар жаттықтырушысы болды, сондай-ақ «квотербектер жаттықтырушысы» қызметін де атқарды. 2006 жылғы маусымнан кейін Джек Дель Рио оны, шабуылдық үйлестіруші Карл Смитті және арнайы топтар жаттықтырушысы Пит Родригесті жұмыстан босатты. 2007 жылдың қаңтар айында «Стиллерс» командасының жаңа бас жаттықтырушысы Майк Томлин Андерсонды шабуылдық үйлестіруші Брюс Арианстың басшылығымен «квотербектер жаттықтырушысы» ретінде жұмысқа алды. 2010 жылдың 5 қаңтарында Томлин Андерсонның дереу зейнеткерлікке шығатынын хабарлады. Андерсон «Стиллерс» командасы Super Bowl XLIII турнирін жеңгенде Супер Боул жүзіккөйлегіне ие болды.

Құрметтер

Андерсон 2003 жылы Аугустана колледжінің Викингтердің атақ-даңқ залына енгізілді. 2013 жылы Аугустана колледжі Кени Андерсонның академиялық «Барлық Америка» клубы ғимаратын Ноултон ашық спорт кешенінің құрамында ашты. «Бенгалс» командасы оны ресми түрде зейнеткерлікке шығармаса да, Андерсонның 14-ші нөмірі резервте сақталды және Андерсон дивизиондық қарсыласы «Питтсбург Стиллерс» командасының бапкері болғанға дейін ешбір ойыншыға берілмеді. 14-ші нөмірді сақтау 1998 жылы ең анық байқалды, ол кезде «Бенгалс» Нил О’Доннеллмен келісім жасасты, ол мансабының көп бөлігінде 14-ші нөмірді таққан. О’Доннелл Цинциннатиде бір жыл ойнағанда 12-ші нөмірді тақты, бұл оның NFL мансабында 14-ші нөмірді тақпаған жалғыз жағдай болды. Андерсонның келісімімен Энди Далтон «Бенгалс» сапындағы карьерасының барлық кезеңінде 14-ші нөмірді киді. Ол бірнеше рет Профутбол даңқы залына ұсынылды және екі рет енуге үміткер 15 финалисттің қатарында болды (1996 және 1998 жылдары). 2023 жылы ол аға комитетінің финалисі болды, бірақ соңғы үштікке ілеспеді. 2011 жылы Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Андерсонды PFRA Hall of Very Good Class of 2011 деп таныды. 2008 жылы NFL Network Андерсонды Профутбол даңқы залына енбеген үздік 10 ойыншының тізімінде 10-шы орынға қойды. 2021 жылы Андерсон «Бенгалс» командасының алғашқы Құрмет залына енді.