Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық отарлық әкімші (1898–1962)
British colonial administrator (1898–1962)
Сэр Чарльз Нобл Арден Кларк (25 шілде 1898 – 16 желтоқсан 1962) – британдық отарлық әкімші болған.
Sir Charles Noble Arden Clarke (25 July 1898 – 16 December 1962) was a British colonial administrator.
Өмірбаян
Арден Кларк Россалл мектебінде білім алған. Ол 1937-1942 жылдар аралығында Бечуаналенд протекторатының (кейін Ботсвана) резидент комиссары болды, сол кезде биліктегі регент Чекеди Хама британдық билікпен қатысты қақтығыста болды. Ол 1942 жылдың тамызынан 1946 жылдың қарашасына дейін Басутоландтың резидент комиссары болды, ал 1946 жылы Саравак патшалығы 1946 жылы өткізген Саравақтың жаңа құрылған Британдық Корольдік колониясының бірінші губернаторы болып тағайындалды. Саравақта губернатор болып қызмет еткен кезінде ол жергілікті халықтан жек көрінді, себебі оның тағайындалуымен бірге Саравакта Антицессиялық қозғалыс күшейді, нәтижесінде 1949 жылы оның орнын басуға тиіс Дункан Стюарт Антицессиялық қозғалыстың радикалды мүшелері тарапынан өлтірілді. 1948 жылдың 1 мамырында ол Брунейдегі жоғары комиссар лауазымын иеленді. Арден Кларк пен Энтони Абель арасында ешқандай құжатқа қол қойылған жоқ не алмастырылмады, тек оның тағайындалуы Брунейдің көрнекті тұлғаларының алдында мемлекеттік сотта жарияланды. Ол Бруней халқына Брунейдің және оның тұрғындарының мүдделерін және әл-ауқатын қорғау, сондай-ақ оның болашақ дамуы мен прогресіне үлес қосу – өзінің міндеті және жауапкершілігі екенін уәде берді. 1949 жылдың қазанында оның орнын К. В. Доусон басты. Саравактан кейін ол Алтын жағалаудың (кейін Гана) соңғы губернаторы болды, 1949 жылдың тамызынан бастап, 1951 жылдың 12 ақпанында ол Кваме Нкруманың Джеймс Фортындағы түрмеден босатылуына рұқсат берді. Тәуелсіздік алғаннан кейін, 1957 жылы ол Гананың тұңғыш генерал-губернаторы болып тағайындалды. Арден Кларктың африкалықтарды қабылдауы және Кваме Нкрумаға деген көзқарасы Гананың тәуелсіздікке салыстырмалы түрде тегіс өтуіне ықпал еткен болуы мүмкін.
Arden Clarke was educated at Rossall School. He was the Resident Commissioner of the Bechuanaland Protectorate (later Botswana) between 1937 and 1942, a time at which the ruling regent Tshekedi Khama was in violent conflict with the British authorities. He was the Resident Commissioner of Basutoland from August 1942 to November 1946, and in 1946 was appointed as the first Governor of the newly created British Crown Colony of Sarawak, which was ceded in 1946 by the Kingdom of Sarawak. During his governorship in Sarawak he was despised by locals as, upon his appointment, Sarawak was engulfed with the Anti cession Movement, which led to the assassination of his successor, Duncan Stewart in 1949 by the radical members of the Anti cession movement. On 1 May 1948, he assumed the position of High Commissioner to Brunei. Documents were neither signed nor exchanged between Arden Clarke and Anthony Abell, only the reading of the appointment for him was made in front of Brunei dignitaries in the State Court House. He promised the people of Brunei that it was his duty and responsibility to protect the interests and welfare of Brunei and its inhabitants and to contribute to its future development and progress. He was replaced by C. W. Dawson in October 1949. After Sarawak, he was the last governor of the Gold Coast (later Ghana), from August 1949 On 12 February 1951, he authorised Kwame Nkrumah's release from imprisonment in James Fort. After independence, he was named the first Governor General of Ghana in 1957. Arden Clarke's acceptance of the Africans and his attitude towards Kwame Nkrumah likely contributed to Ghana's relatively smooth transition to independence.