Кіріспе
Вильгельм Генрих Солф (5 қазан 1862 – 6 ақпан 1936) – неміс ғалымы, дипломат, құқықтанушы және мемлекет қайраткері.
Wilhelm Heinrich Solf (5 October 1862 – 6 February 1936) was a German scholar, diplomat, jurist and statesman.
Ерте өмір
Солф Берлинде бай және либералды отбасында дүниеге келді. Ол Анкламда, Батыс Померанияда және Мангеймдегі орта мектептерде оқыды. Берлин, Геттинген және Галле университеттерінде шығыс тілдерін, әсіресе санскритті зерттеді және 1885 жылдың қысында филология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Белгілі индусолог Ричард Пишельдің жетекшілігімен Солф санскрит тілінің негізгі грамматикасын жазды. Содан кейін Солф Киль университетінің кітапханасында қызметке орналасты. Сол жерде тұрғанда, ол әскери міндетін өтеу үшін Императорлық теңіз флотына шақырылды. Бірақ, медициналық сараптамадан өтіп, әскери қызметке жарамсыз деп танылып, босатылды.
Дипломатиялық мансабының алғашқы жылдары
Солф 1888 жылғы 12 желтоқсанда Германия Сыртқы істер министрлігінің (консулдық қызмет) қатарына қосылды және 1889 жылғы 1 қаңтарда Калькуттадағы Германияның императорлық бас консулдығына жіберілді. Бірақ, ол үш жылдан кейін консулдық қызметтен кетіп, Йена университетінде заңды оқыды, онда 1896 жылғы қыркүйекте заң ғылымдарының докторы (Doktor juris) дәрежесін алды. Солфтың алған білімі оған дипломатиялық қызметте жоғары лауазымдарға ие болуға мүмкіндік берді. Ол Сыртқы істер министрлігінің отарлық бөліміне (Kolonialabteilung des Auswärtigen Amtes) қосылды және 1898 жылы қысқа мерзімге Германияның Шығыс Африкасындағы Дар-эс-Саламда аудандық судья болып тағайындалды. 1899 жылы Самоа аралдарына жіберілді, онда Самоаның Апия қалалық әкімдігінің уақытша үкіметінде кеңес төрағасы қызметін атқарды.
Самоаның губернаторы
1899 жылғы үшжақты келісім нәтижесінде Самоа аралдары бөлінді, батыс аралдар Германияға (қазіргі тәуелсіз Самоа), ал Шығыс Самоа АҚШ-қа (қазіргі Америка Самоасы) берілді. Вильгельм Сольф 1900 жылдың 1 наурызында 38 жасында Германия Самоасының тұңғыш губернаторы болды. "Сolf – өте ерекше қабілеті, анық ойлау қабілеті және самоалықтардың көзқарасы мен пікірінің нюанстарын сезіне білетін адам еді". Ол либералды, ұқыпты және білікті әкімші ретінде танылды. Сольф самоалық дәстүрлерін үкіметтік бағдарламаларына енгізді, бірақ оның Кайзердің өкілі ретіндегі лауазымына күдік туғанда, қатаң жағдайларда Самоадан қууды қоса, белсенді араласудан тартынбады. Сольфтың басшылығымен плантациялық шаруашылық одан әрі дамытылды, ол бұл колонияның экономикалық дамуының ең сенімді негізі деп есептеді. Бұл өз кезегінде салық түсімдерін арттырып, мемлекеттік мектеп жүйесін құру, аурухана салу және оны мамандармен қамтамасыз етуде үлкен табысқа жеткізді. Жолдар мен портының құрылысы үдетілді. Самоа колониясы өзін-өзі қамтамасыз етуге жақын болды және Сольф Берлинге шақырылып, Эрих Шульц Германия Самоасының губернаторы болып тағайындалғанға дейін бұл мақсатына жетті.
Кейінгі мансап
Самоадан оралғаннан кейін, Солф 1911 жылы 1918 жылға дейін Германия Отарлық Ведомствосының (Reichskolonialamt) Мемлекеттік хатшысы (Staatssekretär) болды және 1912 және 1913 жылдары Батыс және Шығыс Африкадағы неміс протектораттарына кеңінен саяхат жасады. 1914 жылдың көктемінде Солф әртүрлі неміс колониялары үшін елтаңбаларды жасады, бұл жоба Вильгельм II-нің ынталы қолдауын тапты, бірақ бірнеше айдан кейін Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан, оның күш-жігері сәтсіз аяқталды және елтаңбалар ресми түрде қолданылмады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Германияның отарлық иеліктеріне Ұлыбритания (доминиондарымен бірге), Бельгия, Франция және Жапония шабуыл жасады. Солф 1917 және 1918 жылдары келіссөздер арқылы бейбіт келісімге қол жеткізу үшін лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Ол шексіз су асты кемелері соғысын енгізуге қарсы болды, бұл саясаттың нәтижесінде 1917 жылы АҚШ соғысқа қатысты. Германияның жеңілісінің алдында және революцияның ықтималдығы артып келе жатқанда, ол 1918 жылдың қазан айында Императорлық Сыртқы істер министрінің соңғысы болып тағайындалды. Осы лауазымда ол 1918 жылдың 11 қарашасында күшіне енген қарулы тоқтау туралы келісімді келіссөздер арқылы жүзеге асырды. 1918 жылдың 13 желтоқсанында ол Сыртқы істер министрі лауазымынан кетті, себебі Германиядағы революция басталғанда, Ресей елшісі Адольф Йоффе Германиядағы Тәуелсіз Социал-демократиялық партияның саясаткері Оскар Конға Мендельсон & Co банкіндегі шотқа шамамен 1 миллион марка және 10,5 миллион орыс рублі аударғаны туралы ақпарат жарияланды. Солф АҚШ полициясымен одан әрі ынтымақтастықтан бас тартты. Сол кезден бастап 1920 жылға дейін ол Deutsche Kolonialgesellschaft вице-президенті қызметін атқарды. 1920-1928 жылдары ол Германияның толық өкілі, содан кейін Жапониядағы елшісі болды; оның қызметі жемісті болды, өйткені ол Бірінші дүниежүзілік соғыстағы екі жаудың арасындағы жақсы қарым-қатынасты қалпына келтіруге белсенді түрде қатысты, бұл 1927 жылғы Германия-Жапония шартының қол қойылуымен аяқталды. Солф Германияға оралғаннан кейін және мемлекеттік қызметтен зейнетке шыққаннан кейін, ол Штутгартта орналасқан Deutsches Ausland Institut кеңесінің төрағасы болды. Солф орталық саяси көзқараста болды және Германия Демократиялық партиясына (Deutsche Demokratische Partei) қосылды. Алайда 1933 жылы партия таратылғаннан кейін, ол басқалармен бірге жаңа орталық партия құруды жоспарлады. Сол кездегі нацистік жағдайларда бұл жоспар сәтті болмады, тіпті мүмкін емес те болды. 1932 жылы ол зейнеткер фельдмаршал Пол фон Гинденбургтің Германия президенті болып қайта сайлануын қолдады. Солф «Weltpolitik und Kolonialpolitik» (Сыртқы саясат және отарлық саясат, 1918) және «Kolonialpolitik, Mein politisches Vermächtniss» (Отарлық саясат, менің саяси мұрагерлігім, 1919) еңбектерін жазды.