Кіріспе

Итальян композиторы

Фердинандо Мария Майнардо Франческо Паскаль Розарио Карулли (9 ақпан 1770 – 17 ақпан 1841) – классикалық гитараға арналған итальян композиторы және әсерлі «Méthode complète pour guitare ou lyre», op. 27 (1810) еңбегінің авторы. Бұл еңбекте бүгінгі күнге дейін гитарашы-студенттер қолданатын музыкалық шығармалар бар. Ол классикалық гитараға арналған көптеген шығармалар, оның ішінде көптеген жеке орындауға және камералық музыкаға арналған туындылар мен бірнеше концерттер жазды. Ол өте шығармашыл болды және аспап үшін 400-ден астам шығарма жазды.

Өмірбаян

Карулли Неапольде бай, жоғары топтағы отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Микеле – көрнекті әдебиетші, Неаполь юрисдикциясының делегаты хатшысының хатшысы болған. Замандастарының көптегені сияқты, Карулли да музыка теориясын әуесқой музыкант дін қызметкерінен үйренді. Каруллидің алғашқы аспабы виолончель болды, оны жергілікті дін қызметкері үйретті. Жиырма жасында Карулли гитараны ашты және өмірін осы аспапты зерттеуге және дамытуға арнады. Ол кезде Неапольде кәсіби гитара оқытушылары болмағандықтан, Карулли өзінің жеке орындау стилін қалыптастырды. Карулли дарынды орындаушы еді. Неапольдегі концерттері соншалықты танымал болды ki, ол тез арада Еуропаға гастрольдік сапарға шықты. 1801 жыл шамасында Карулли француз әйелі Мари Жозефина Буайерге үйленді және ұлдары болды. Бірнеше жылдан кейін Карулли Миланда шығармалар жасай бастады, онда ол жергілікті басылымдарға материалдар ұсынды. Парижде өте табысты гастрольдік сапардан кейін Карулли сонда көшті. Ол кезде қала әлемнің «музыкалық астанасы» ретінде танымал болды және ол өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Карулли Париждегі гитара оқытушысы ретінде үлкен жетістікке жетті. Оның көптеген шығармалары осы жерде жарық көрді. Кейіннен ол өзі баспа ісін ұйымдастырды. Өзінің музыкасынан басқа, ол Филиппо Грагнани сияқты басқа да белгілі гитаристердің шығармаларын жариялады, олармен достық қарым-қатынас орнатты және ол кейіннен Каруллиге үш гитара дуэтін арнады. Өмірінің соңына қарай Карулли аспап жасаумен де тәжірибе жасады. Париждік аспап жасаушы Рене Лакотепен бірлесіп, он ішекті аспап – Декакордты жасады. Карулли 1841 жылдың 17 ақпанында Парижде қайтыс болды, 71 жасқа толып, сегіз күннен кейін.

Музыка/стиль

Карулли өз заманының ең шығармашыл композиторларының бірі болды. Ол гитараға арналған төрт жүзден астам шығарма жазды, және гитараны міндетті түрде қоса отырып, әртүрлі аспаптардың көптеген комбинациялары үшін санаусыз шығармалар жазды. Оның ең ықпалды еңбегі – 1810 жылы жарық көрген «Метод, Op. 27», онда классикалық гитараны оқытуда бүгінге дейін кеңінен қолданылатын шығармалар бар. Екі гитараға арналған көптеген шығармалармен қатар, скрипка немесе флейтамен гитараға арналған шығармалар, сондай-ақ камералық оркестрмен гитараға арналған үш концерттің ішінде Карулли гитара мен фортепианоға арналған бірнеше шығармалар да жазды (оның ұлы Густавомен бірлесіп). Қазір Каруллидің ең жақсы туындылары деп есептелетін көптеген шығармалар бастапқыда баспагерлер тарапынан қабылданбады, олар оларды орташа деңгейдегі гитарист үшін тым қиын деп санады. Оның ең жақсы еңбектерінің көп бөлігі жарияланбаған және қазір жоғалып кеткен болуы мүмкін. Дегенмен, Каруллидің бірнеше жарияланған шығармалары оның концерттік музыкасының сапасы мен күрделілігін көрсетеді, ал Op. 320 «Алты Анданте» (гитарист Маттео Каркассиге арналған) жақсы мысал болып табылады. Алайда, Каруллидің сақталған туындыларының көп бөлігі Париждің басты баспагерлерінің әуесқойлар нарығына лайықты деп санаған шығармаларынан тұрады. Оның өте табысты «Методы, Op. 27» (өмірінде төрт басылымнан өтіп, Op. 241 ретінде үлкен түзетулерден өтті) қатар, Карулли әдісге бірнеше қосымшалар, түсіндірме мәтіні жоқ әдіс («L'Anti Methode Op. 272»), декакордқа арналған әдіс, гармония туралы трактат, дауысқа гитарамен сүйемелдеу туралы трактат, сондай-ақ вокализдер мен сольфеждердің бірнеше жинақтарын жариялады. Соңғы зерттеулер гитараның сүйемелдеу мүмкіндіктерін пайдалануға және әнші-гитарист әуесқойлар мен бассөзді жақсы оқи алмайтын дауыс мұғалімдері үшін қолданылуға арналған. Классикалық гитаристтер оның көптеген шығармаларын жазды. Оның ең танымал туындысы – гитара мен флейтаға арналған дуэт, оны Александр Лагоя мен Жан-Пьер Рампаль жазған, бірақ оның G Op.34 дуэті Ұлыбританияда 1980-жылдардағы культтік ғылыми-фантастикалық / теледидарлық ойын-шоуының тақырыбы ретінде белгілі бір деңгейде атаққа ие болды. G-дағы дуэт бірнеше рет жазылған, ең танымалдары Джулиан Брим мен Джон Уильямс жазғандары.