Кіріспе

Американдық астроном Элизабет "Пэт" Ромер (4 қыркүйек 1929 – 8 сәуір 2016) – американдық астроном және педагог, кометалар мен кіші планеталарға ерекше назар аударған. Ол жоғалған кометаларды қайта табуымен, сондай-ақ екі астероидты ашуымен, Юпитердің Темисто айын бірлесіп ашуымен және оның құрметіне аталған 1657 Роэмера астероидімен белгілі болды.

Өмір

Ромер 1929 жылдың 4 қыркүйегінде Калифорния штатының Окленд қаласында дүниеге келді және Ричард Куирин мен Эльси Б. Ромердің тәрбиесінде өсті. Кішкентай кезінен-ақ Ромер ғылыми ойлауға және астрономияға қатысты мәселелерге қызығушылық танытты. Ромер бір сұхбатында жоғары мектептің бірінші курсында оқып жүргенде көптеген мұғалімдерінің қажетті біліктілігі болмағанын айтты. Бұл соғыс кезінде студенттік өмір сүргендіктен болды, сол кезде көптеген адамдар шұғыл түрде оқытушылық қызмет атқарды. Оның жалпы ғылым пәнінің мұғалімдерінің бірі астрономиялық тұрғыдан дұрыс емес пікірлер айтқан. Олардың бірі – Поляр жұлдызы ең үлкен жұлдыз деген еді. Дұрыс жауаптарды қамтитын кітаптары мен деректері болмаса да, Ромер дұрыс жауаптарды іздеуге шақырылды. Ол Берклидегі Астрономия факультетінің оқытушы көмекшісімен байланысқа шығып, қажетті ақпаратты табуға көмектесуін сұрады. Осы оқиға астрономияның басқа да салаларына деген қызығушылығының бастауы болды. Ромер 1946 жылы орта мектепті үздік бітірді және сол жылы Ұлттық Вестингхаус ғылым таланттарын іздеу байқауында жеңіске жетті. Ол кометалар мен астероидтарға деген қызығушылығын одан әрі дамытуға бел буған шынайы астроном-әуесқой болды. 1950 жылы Берклидегі Калифорния университетінің астрономия мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Берта Долбир стипендиясының иегері атанды. Бұл оңай болған жоқ, себебі кометаның орналасуын және жарықтығын болжау өте қиын, әсіресе ұзақ уақыт бойы жоғалған кометалар үшін. Ромердің алыстан табылған кометалардың жарықтығы туралы жинаған деректері мен өлшемдері сол кездегі астрономдарға көмектесті және осы күнге дейін Күннің айналасындағы көптеген қысқа мерзімді кометаларды қадағалауға мүмкіндік берді. Ол 1997 жылға дейін обсерваторияда қызмет етті.

Негізгі жетістіктер

1961 жылы оның құрметіне 1657 Roemera астероидіне ат қойылды. Ромер Westinghouse компаниясының Women’s News редакторына жазған хатында, өзінің Mademoiselle Merit Award сыйлығы астрономия саласын зерттеуге басқаларды ынталандырады деп үміттенедінін жеткізді.

Өлім және мұра

Элизабет Ромер 2016 жылы қайтыс болғанға дейін астрономия қауымдастығының белсенді мүшесі болды. Ол 2006 жылы Лоуэлл обсерваториясының достарының мүшесі, сондай-ақ Персиваль Лоуэлл қоғамының мүшесі болды. Өмірден озғанша, ол "Элизабет Ромер қоры" деп белгіленген қайырымдалық жасады. Бұл қаржы Лоуэлл обсерваториясы қорында жабдықтар қорын құруға жұмсалды, ол обсерваторияның құрылымындағы жаңа технологиялар мен материалдарды сатып алуға, дамытуға, күтуге және қолжетімді етуге көмектесті. Оның көмегі арқасында обсерваторияның жабдықтары мен технологиясының қауіпсіз және тиімді жұмыс істеуі қамтамасыз етілді.