Автокөлік қозғалтқышының серпімді белдігі: мақсаты, құрылымы, жұмыс принципі. Альтернатор, су сорғысы, кондиционер сияқты құрылғыларды қозғау үшін қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автомобиль қозғалтқышы белбеуі
Automotive engine belt
Серпентиндік белбеу (немесе жетек белбеуі) – автомобиль қозғалтқышында генератор, гидротізгіш сорғысы, су сорғысы, кондиционер компрессоры, ауа сорғысы сияқты бірнеше шеткі құрылғыларды қоздыруға арналған біртұтас, үздірілмейтін белбеу. Белбеуді бос жүргіш шкивтер және/немесе белбеу кергіші (пружиналық, гидравликалық немесе қолмен басқарылатын) басқаруы мүмкін. Белбеудің үштен астам шкивтерден сырғанаусыз өтуі үшін, жеткілікті оралым бұрышын қамтамасыз ету үшін, белбеудің артқы жағына қысым түсіріп, оны серпентин пішініне келтіретін бос жүргіш шкивтер қосылады. Серпентиндік белбеудің екі жаққа иілуге төзімді болуымен қатар, бірнеше жүктемелерге қажетті жалпы күшті жеткізу үшін жеткілікті мықты болуын қамтамасыз ету үшін, ол көбінесе көп ойықты (көп V, поли V немесе көп қабырғалы) құрылымнан жасалады.
A serpentine belt (or drive belt) is a single, continuous belt used to drive multiple peripheral devices in an automotive engine, such as an alternator, power steering pump, water pump, air conditioning compressor, air pump, etc. The belt may also be guided by an idler pulley and/or a belt tensioner (which may be spring loaded, hydraulic, or manual). To allow the belt to pass over more than three pulleys with a large enough wrap angle to avoid slipping, idler pulleys which press against the back of the belt are included, forcing the belt into a serpentine shape. To accommodate this bidirectional flexing while remaining strong enough to transfer the total force required by multiple loads, a serpentine belt is almost always of multi groove (multi vee, poly v, or multi rib) construction.
Вариациялар
Кейбір қозғалтқыш конструкцияларында белбеудің "арқасы" (тегіс жағы) кейбір қосымша құрылғыларды қозғалта алады. Бұл әдетте аз күш қажет ететін немесе оралу бұрышы үлкен компоненттерге ғана шектеледі. Мұндай қосымша құрылғылар "қалыпты" шкивтерге қарағанда кері бағытта айналады. Көліктердің кейбіреулері жүйесінде екі серпінді белбеуді пайдаланады, мысалы, қолмен басқарылатын Ford Taurus SHO, 1995–1999 жылғы DOHC Nissan Maxima, суперчарджерлі GM 3800 қозғалтқышы бар көліктер және көптеген BMW.
On some engine designs, the "back" (smooth side) of the belt may drive some accessories. This is typically limited to components requiring less torque or where a large angle of wrap is present. Such accessories will counter rotate vs. the "normal" pulleys. Some vehicles use two serpentine belts for their system, such as the manual transaxle equipped Ford Taurus SHO, 1995–1999 DOHC Nissan Maxima, vehicles using the supercharged GM 3800 engine, and many BMWs.
Артықшылықтар
Ол ескі көп белдік жүйесінен тиімдірек және қозғалтқыш бөлімінде аз орын алады. Бірнеше жіңішке белбеудің орнына бір ғана кең белбеуді пайдалану арқасында белбеу созылмай, кернеуді арттыру мүмкін болады. Жоғары кернеу тайғанауды азайтады, бұл белбеудің қызмет ету мерзімін және механикалық тиімділігін ұзартады. Тайғанаудың азаюы төмен арақатынастағы шкивтерді пайдалануға мүмкіндік береді, бұл қозғалтқышқа түсетін жүкені азайтып, отын экономиясын және қолжетімді қуатты арттырады. V белбеулердің шкивтің ойығында "қайта бұрылу" қаупі (жоғары айналымдарда және/немесе белбеу созылғанда) жойылады, сондай-ақ серпінді белбеуді күту және ауыстыру әлдеқайда оңай, себебі олардың біреуін ауыстыру үшін бірнеше белбеуді алып тастау қажет емес. Бірақ, жаңа, реттелетін ұзындығы бар V белбеулерін ("тізбекті белбеулер") басқа белбеулерді алып тастамай орнатуға болады, ал олардың тізбекті құрылымы өздігінен керілуге мүмкіндік береді, бұл қайта бұрылу қаупін азайтады. Сонымен қатар, тек бір жылдамдырылатын белбеу кергіші қажет болғандықтан, барлық сыртқы құрылғылар (генератор, кондиционер компрессоры және т.б.) қозғалтқышқа айналдырусыз тікелей орнатылуы мүмкін.
It is more efficient than the older multiple belt system and may consume less space in the engine compartment. By using a single, wider belt instead of multiple, thinner belts, the belt may be put under increased tension without stretching. Higher tension reduces slip, which increases belt life and mechanical efficiency. Reduced slip can allow the use of lower ratio pulleys; this reduces the load on the engine, increasing fuel economy and available power. The tendency for V belts to "flip over" in the pulley groove (at high RPM and/or when the belt stretches) is eliminated, and a serpentine belt is also much easier to maintain and replace, since there is no need to remove multiple belts in order to replace one of them, although newer adjustable length V belts ("link belts") can be put on without having to remove other belts, and their link design also allows a self tensioning characteristic to reduce the risk of flipping over. Also since only one movable belt tensioner is required all of the peripheral components (alternator, A/C compressor, etc.) can simply be mounted to the engine without the need to swivel.
Кемшіліктер
Бұл бір белдіктің кемшілігі – егер белдік үзілсе немесе босап қалса, көлік бірден бірнеше маңызды функцияларын жоғалтады. Су сорғысы, күштік руль сорғысы және генератор (аккумуляторды зарядтау үшін) тоқтатылады. Қозғалтқыштың салқындатылуын жоғалту салдарынан көлік тез арада қолдануға жарамсыз болып қалады. Белдік әдетте бұзылуға дейін жеткілікті визуалды ескерту береді, кейде тіпті бірнеше ойықтарды (қырларды) толығымен жоғалтып, қалыпты жұмыс істеуін жалғастырады. Сонымен қатар, бір компоненттің (мысалы, күштік руль сорғысы немесе кондиционер компрессоры) жұмысын тоқтату, қосымша жетек ішіндегі барлық құрылмылардың істен шығуына себеп болады. Кейде бұған бұзылған компоненттерді айналып өту үшін қысқарақ белдік қолдануға болады (егер белдік қолыңызда болса). Бірақ мұндай мүмкіндік әрқашан тумайды. Осылайша, мысалы, күштік руль сорғысының немесе кондиционер компрессорының істен шығуы салдарынан жолға шығып қалуға болады. Бұзылған күштік руль сорғысын немесе кондиционер компрессорын жөндемейінше көлікті қайта пайдалану мүмкін болмайды, бұл қарапайым жол бойындағы жөндеуге кедерес келтіреді.
The drawback of this single belt is that if the belt breaks or is knocked loose, the vehicle instantly loses multiple critical functions. The water pump, power steering pump, and alternator (for battery charging) would cease functioning. The vehicle becomes quickly unusable due to loss of engine cooling. The belt typically gives ample visual warning of impending failure, sometimes even totally shedding several grooves (ribs) while continuing to function acceptably. Furthermore, the loss of function of a single component (such as a power steering pump or air conditioning compressor) causes the failure of the entire accessory drive. Sometimes, this can be overcome with a shorter belt to bypass the failed components (if the belt is available). But this is not always possible. Thus, it is possible to be stranded because of, say, a seized power steering pump or A/C compressor clutch. It may also not be possible to restore use of the vehicle without first repairing the bad power steering pump or A/C compressor, which precludes a simple roadside repair.