Кіріспе

Анкер Хенрик Йоргенсен (1922–2016) – Дания саяхатшысы.

Анкер Хенрик Йоргенсен (13 шілде 1922 – 20 наурыз 2016) – Данияның түрлі уақыттарда премьер-министрі және сыртқы істер министрі қызметін атқарған саяхатшы. 1972 және 1982 жылдар аралығында ол премьер-министр ретінде бес кабинетке жетекшілік етті. Йоргенсен 1986 және 1991 жылдары Солтүстік кеңесінің президенті болды. Ол 30 жылдан астам уақыт бойы Социал-демократиялық партияны жетектеді немесе оны өкілдік етті. Оның мұрасы екіұшты. Саяси тұрғыдан алғанда, көптеген оңшыл жақтастар оны 1970 және 1980 жылдардағы экономикалық дағдарыстың әсерін жеңілдетуге жеткіліксіз деп санайды. Дегенмен, ол Дания бойынша жеке адалдығы мен қарапайым мінезі үшін кең құрметке және тіпті сүйіспеншілікке ие, бұл көбінесе премьер-министрдің Мариенборг резиденциясына көшуден бас тартуында және Копенгагеннің жұмысшы ауданындағы әйелімен бірге шағын пәтерде тұруында көрінеді. Ол күшті немесе көреген көшбасшы бейнесін көрсетпегенімен, премьер-министрлік қызметі кезінде Данияның әлеуметтік мемлекетіне кең қолдау көрсетуге қол жеткізді.

Өмірбаян

Анкер Хенрик Йоргенсен 1922 жылғы 13 шілдеде Йоханнес Альберт Йоргенсен мен Мария Йоргенсеннің отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы оның бала кезінде туберкулезден қайтыс болды. Оны жақын туыстары тәрбиеледі. Ол Корольдік жетімдер үйі мектебінде оқыды, бірақ 7-сыныптан кейін қоймада жұмыс істеуге кетті. Қойма жұмыскері ретінде жұмыс істеген кезінде ол Арнайы жұмысшылар одағының белсенді мүшесі болды, 2005 жылдың қаңтарынан бастап Fagligt Fælles Forbund одағына бірікті және Социал-демократиялық партияға қосылды. 1943 жылы әскери қызметке шақырылып, Næstved қаласындағы гвардиялық гусар полкінің атты эскадрильясында қызмет етті. "Сафари" операциясы кезінде немец әскері казармаға шабуыл жасағанда ол шайқасқа қатысты. Елге оралғаннан кейін Анкер Йоргенсен Копенгагендегі қарсылық қозғалысына қосылды.

Ертедегі саясаты

Саяси мансабын ерте бастады, 1950 жылы кәсіподақ мүшесі болды. 1968-1972 жылдары Данияның жалпы жұмысшылар одағын басқарды. Ол 1964 жылы Дания Парламентіне алғаш рет сайланды. Парламент мүшесі ретінде еңбек мәселелеріне жауапты болды. Ол Социал-демократиялық партияның сол қанатында болды, біліктілігі жоқ жұмысшылар мен жұмыссыздардың құқығын қорғады және Парламенттік топ жетекшісі Пер Хеккеруптың басшылығын сынады. Вьетнамдағы АҚШ-тың араласуына қарсы айтқан сөздерімен де көзге түсті. 1972 жылы Данияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа (ЕЭҚ) қосылуы туралы референдум алдында, ол өзінің еңбек одағының ресми ұстанымына қарсы шығып, дауыс беруге "иә" деп шақырды.

Премьер-министр

ЕЭК референдумынан кейін бір күн өткен соң Йоргенсен Йенс Отто Крагты Дания премьер-министрі лауазымынан ығыстырды. Оппозицияда бір жылдан астам болғаннан кейін, ол әлеуметтік демократтардың азшылық үкіметімен премьер-министр болып қайта келді. 1978 жылы ол экономикалық мәселелерді шешу үшін либералдарды үлкен коалициялық үкіметке қабылдап, үкіметті кеңейтті. Бұл коалиция 1979 жылдың 23 қазанына дейін сақталды.

Кейінгі іс-әрекеттері

Ол 1986 және 1991 жылдары Солтүстік Кеңестің президенті болды, сондай-ақ сол мерзімде кеңесте Дания делегациясын басқарды. 1990 жылы Данияның Gallup компаниясы Berlingske Tidende газеті үшін жүргізген сауалнама бойынша "Жылдың даниялығы" атағына ие болды. Ол Социалистік Интернационалдың құрметті президенті болды. 2016 жылдың 20 наурызында Копенгагенде табиғи себептерден 93 жасында қайтыс болды.