Кіріспе

Американдық заңгер және азаматтық құқық қорғаушы (1935–2021)

Вернон Юлион Джордан кіші (15 тамыз 1935 – 1 наурыз 2021) – американдық бизнес-атқарушы және азаматтық құқық қорғаушы, президент Билл Клинтонның жақын кеңесшісі болғанға дейін түрлі азаматтық құқық қозғалысы ұйымдарында жұмыс істеді. Джордан Атланта қаласында (Джорджия штаты) өсіп, 1957 жылы ДеПау университетін бітірді. 1960 жылдардың басында азаматтық құқықтарды қорғау саласындағы еңбек жолын бастады, ең ірі жетістігі – Джорджия университетіндегі нәсілдік бөліністі жойған адвокаттар тобының құрамында болды. Одан кейін 1980 жылдардың соңына дейін бірнеше азаматтық құқықтарды қорғау ұйымдарында жұмыс істеді. 1990 жылдардың басында Билл Клинтонның жақын одақтасы және досы болды, сондай-ақ Клинтонның өкілеттік беру тобының мүшесі болды. Клинтон қызметтен кеткеннен кейін Джордан өмірінің соңына дейін бірнеше корпорациялармен және инвестициялық банктермен жұмыс істеді. 2004 жылғы сайлауда Джон Керридің сайлау штабында жұмыс істеді.

Ерте өмір және білім

Джордан 1935 жылдың 15 тамызында Атланта қаласында Мэри Белл (Григгс) пен Вернон Е. Джорданның отбасында дүниеге келді. Оның Виндзор деген ағасы болды. Ол музыкант Джеймс Шоудың туысы еді, ол "Қуатты Ганнибал" деген сахналық есіммен танымал болды. Джордан отбасымен бірге нәсілдік бөлініске ұшыраған АҚШ-тың оңтүстігінде өсті. Ол Дэвид Т. Говард орта мектебін үздік бітірді. Колледждің екінші курсынан кейін нәсіліне байланысты сақтандыру компаниясының жазғы стажировкасына қабылданбады, сондықтан бірнеше жаз бойы бұрынғы қала мэрі Роберт Мэддоксқа шофер болып жұмыс істеп, оқу ақысын төледі, ол кейін банкир болды. Джордан 1957 жылы Индиана штатының Гринкастл қаласындағы ДеПау университетін бітірді. Луи Б. Нанн ауызша тарих орталығында сақталған 1964 жылғы Роберт Пенн Уорренмен жасалған сұхбатта, "Кім қаралар үшін сөйлейді?" кітабы үшін жүргізілген аталған сұхбатта Джордан 400 студенттің арасындағы жалғыз қара студент ретінде ДеПаудағы қиындықтарын баяндады. 1960 жылы ол Говард университетінің құқық мектебінде заң докторы ғылымын қорғады. Ол Omega Psi Phi және Sigma Pi Phi бауырластықтарының мүшесі болды.

Адам өлтіруге әрекеті

1980 жылы 29 мамырда Джордан Индиана штатының Форт-Уэйн қаласындағы "Марриотт" қонақ үйінің сыртында атып, ауыр жарақат алды. Ол кезде оны Марта Коулманмен бірге болған. Полиция бастапқыда бұл Коулманның өмірімен байланысты жанжал болуы мүмкін деп ойлады. Президент Джимми Картер Джордан емделіп жатқанда оны аралады, бұл жаңа CNN телеарнасы көрсеткен алғашқы жаңалық болды. Террорист және неонацист Джозеф Пол Франклинке қастандық жасауға тырысқандығы айыбы тағылды, бірақ 1982 жылы соттан босатылды. Дегенмен, 1996 жылы басқа бір қылмыс ісінде сотталғаннан кейін Франклин оқ атып жаралағанын мойындады.

Клинтон әкімшілігі

Джордан, Билл Клинтонның досы және саяси кеңесшісі, 1992–1993 жылдары Клинтон президент сайланғаннан кейін көп ұзамай Клинтонның өкілеттік беру тобының құрамында қызмет етті. "Нью-Йорк Таймс" газетінің сөздерімен айтқанда:

Мистер Клинтон үшін Джорданның рөлі көп қырлы болды: гольф ойнау серігі. Жағдайды жұмсартушы (президентті Зоя Бэрдтың атқарушы бас прокурорлыққа тағайындалуынан бас тартқаннан кейін қайта байланыстырды). Бас аяушы (1980 жылы Клинтон губернаторлыққа қайта сайлануда жеңілгеннен кейін, 1993 жылы Винсент В. Фостердің өзіне қол жұмсағаннан кейін). Сындарлы тұлғаларға жол ашушы (1991 жылы мистер Клинтонды Германиядағы Билдерберг конференциясына алып барды, бұл саясаткерлер мен бизнесмендер үшін жыл сайынғы эксклюзивті жиын). Аралық байланысшы (Майк Эспиге ауыл шаруашылығы министрі қызметінен кету керектігін айтты, Уоррен Кристоферге мемлекеттік хатшы ретінде маңызды рөл алуға көмектесті және генерал Колин Л. Пауэллді кабинетке шақырды). 1998 жылы Джордан бұрынғы Ақ үй стажері Моника Левинскиге Ақ үйден кеткеннен кейін жұмыс табуға көмектесті және адвокатты ұсынды. Оның рөлі президенттің стажермен болған қарым-қатынасынан Клинтон әкімшілігінің беделіне нұқсан келтірген оқиғаларға байланысты даулы деп есептелді, және Джордан тәуелсіз прокурор Кеннет Старр шақырған үлкен жюри алдында бірнеше рет куәлік берді. 1998 жылы Джордан CBS телеарнасының "60 минут" бағдарламасында сұхбат берді. Билл Клинтонның импичмент процесінде Джордан үш адамның бірі (Левински және Сидни Блюменталмен бірге) болды, олардың жазбалары импичмент менеджерлерімен тіркелді.

Кейінгі қызметі және өлімі

2000 жылдың қаңтарынан бастап Джордан Lazard Freres & Co. LLC инвестициялық банктік фирмасында аға басқарушы директор болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар American Express, J. C. Penney Corporation, Asbury Automotive Group және Dow Jones & Company сияқты көптеген корпорациялардың директорлар кеңесіне мүше болды. 1989 жылы RJR Nabisco бас директоры Ф. Росс Джонсон мен Генри Р. Кравис және оның KKR компаниясы арасындағы тартыс кезінде Revlon, Sara Lee, Corning, Xerox және RJR Nabisco директорлар кеңесінің құрамында болды. Сол жылы ол Вашингтон қаласының Экономикалық клубының президенті болып сайланды. 2006 жылы Джордан АҚШ-тың Ирактағы саясаты бойынша ұсынымдар беру үшін құрылған Иракты зерттеу тобының мүшесі ретінде қызмет етті. 2017 жылдың мамырында Джордан Сиракуза университетінің 163-ші бітіру салтанатында сөз сөйледі. Джордан 2021 жылдың 1 наурызында 85 жасында Вашингтондағы үйінде дүние салды және Вашингтон қаласының Оук Хилл зиратына жерленді.

Неке және отбасы

Жордан Ширли Ярброға үйленді, ол 1985 жылы қайтыс болды. Олардың Вики Джордан Адамс деген қызы бар.

1986 жылы ол Энн Диббл Джорданға қайта үйленді және оның Антуанетт "Тони", Мерсер, Дженис және Жаклин деген төрт баласын асырап алды.

Мұра мен құрмет

Иордания Сыртқы қатынастар кеңесінің өмірлік мүшесі және Билдерберг тобының мүшесі болды. 1983 жылы Барнард колледжі Джорданға ең жоғары наградасын – Барнардтың ерекшелік медалін табыс етті. 2001 жылы ол өмір бойы жеткен үлкен жетістіктері үшін NAACP ұйымынан Спингарн медалімен марапатталды. 2001 жылы оның мемуарлары Америка кітапханалар қауымдастығының қара нәсілділер қауымдастығынан «2001 жылғы үздік беллетристика емес кітап» сыйлығын жеңіп алды. 2002 жылы ол Анисфилд-Вольф кітап сыйлығына және Метрополитен қара адвокаттар қауымдастығының «Жолаушы» сыйлығына ие болды. Джордан 2017 жылы «Жаңа еврей үйі» ұйымының «80-нен асқан сегіз» гала-кешінде құрметті қонақ ретінде танылды. 2021 жылдың наурыз айындағы қазасынан кейін Хауард университетінің құқық мектебінің кітапханасы оның құрметіне аталды.