Кіріспе

Стэнли Ковальски – Теннесси Уильямстың «Жұмсалған трамвай» пьесасындағы ойдан шығарылған тұлға.

Пьесада

Стэнли өзінің әйелі Стелла (Дюбуа)мен бірге Нью-Орлеанстың жұмысшы класы Faubourg Marigny ауданында тұрады және фабрика бөлшектерін сатушы болып жұмыс істейді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста әскери инженер, майстер-сержант болып қызмет еткен. Ол өзін-өзі басқарушы, қатал адам, жанашырлық, кешірімділік немесе шыдамдылық қабілеті жоқ, және туысқандық байланыстары жоқ, бірақ ол бірде туысқандарын атады. Оның сондай-ақ ашуы мен әйелімен ұрысы бар, кейде үй ішіндегі зорлық-зомбылыққа әкеледі, бұл жоғарыда тұрған Hubbells ескі ерлі-зайыптыларының кейіпкерлерін бейнелейді. Пьесаның басында Стэнли Стелланың жүкті екенін айтады. Стенлидің өмірі Стелланың әпкесі Бланш олардың есігіне белгісіз "келу" үшін келгенде қиындап кетеді. Ол өзін "қоңыз" деп мазақтап, "полак" деп атайтын әдепті Бланшаға ренжіді. Ол онымен флирт жасайды, бірақ оның артына Стелланы некеден шығуға итермелеуге тырысады, бұл оның ренішін күшейтеді. Ол оның ойы бойынша оның реттелген, гедонистік өмір салтына, некесіне және әйелін бақылауына қауіп төндіреді. Ол осы қауіп-қатерді жоюға және кек алуға бел буады. Стенли Бланштің бұрынғы өмірінде танысқан, Шау деген көше саудагерінен сұрақтар қоя бастайды. Стэнли Бланш үйсіз болғандықтан Ковальскилермен бірге тұрғанын біледі; оның отбасының ата-бабаларының әулеті, Белл Рив, ипотекаға салынған. Шоудан ол өзінің көптеген істері туралы уәделерді жою үшін Миссисипиден кету үшін ақша төленгенін біледі, ол күйеуі, жабық гомосексуалист, өзін-өзі өлтіргеннен кейін басталды. Стенли жеңіске жеткеніне қуанып, Митчке Бланштің өткені туралы айтады, бұл Митчтің Бланш Ковальскидің үйінен кетіп, Митчке үйленіп, оның өліп бара жатқан анасын өзінің сүйіспеншілігінің нысаны ретінде алмастыратын қарым-қатынасты аяқтауына әкеледі. Стенлидің қатыгездігі бақытсыз Стелланы ашуландырады. Сол түні Стелла ауруханаға бала тууға барады. Стенли шығып, тойлап мас болады да, үйіне қайтады. Ол сондай-ақ мас Бланшты табады, жақын арада бақытты уақыт болатыны туралы қиялға батып, Шеп Хантлидің пайдасына. Митч, мүмкін, ішімдікпен өзін батыл етті, Стенли мен Стелла кеткеннен кейін ертерек барып, Бланшаға оның анасымен кездесуге жеткіліксіз екенін айтты, бірақ жыныстық көңіл бөлуді талап етті, өйткені ол тек соған ғана жарамды. Ол оған сыртқа шығуын айтты, әйтпесе, өрт деп айқайлайды, ол да шығып кетті. Стэнли маскүнемдікпен Бланшаны қолға-қол ұстайды, ол оны қабылдамайды және жоғары dudgeon әсер етеді. Ол оны жатын бөлмесіне тұтқындап, қару ретінде қолдануға арналған бөтелкені сындырып алғаннан кейін оны оңай қарусыздастырады. Ол құлап түседі, ал сахна оның зорлануымен аяқталады. Бұл оның абыройының соңғы бөлігіне жасалған соңғы шабуыл Бланшаны жүйке ісігіне ұшыратады. Бланш Стеллаға айтады, бірақ Стэнли әйеліне өтірік айтады және Бланштің мәлімдемесін жоққа шығарады. Бірнеше аптадан кейін Стелла Бланшаны Стэнлидің талабы бойынша психиатриялық ауруханаға жатқызып қояды. Бастапқы пьесада Стелла Бланшаға (Юнис Хаббеллдің қолдауымен) сенуден бас тартып, Стэнлимен бірге қалады, бірақ ол өзін-өзі сендіруге тиіс сияқты. 1951 жылы түсірілген фильмде, цензура талаптарының арқасында, Стелла оны тастап, баласын алып кетеді. Кейінгі фильмдер мен теледидар нұсқаларының көбісі түпнұсқалық аяқтауды қалпына келтіреді.

Нағыз Стэнли Ковальски

Сент-Луисте нағыз Стэнли Ковальски өмір сүрген. Ол 1893 немесе 1895 жылы дүниеге келген, Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясында қызмет еткен және 1933 жылы қайтыс болған. Ол аяқ киім жасаушы болған. Бірнеше жыл бойы Теннеси Уильямс Сент-Луистегі Continental Shoe компаниясында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Стивен Вернердің «Стэнли Ковальскині іздеу» атты мақаласында нақты Стэнли Ковальски туралы белгілі мәліметтер егжей-тегжейлі баяндалған. Уильямс туралы бірнеше өмірбаянда Уильямс пен Ковальскинің арасындағы тығыз қарым-қатынас сипатталған. Дегенмен, Ковальски туралы белгілі деректер бұл мүмкін емес екенін көрсетеді. Continental Shoe-де жұмыс істеген кезде Уильямс Эдди Завадскимен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Эдди сол кезде болашақ әйелімен кездесіп жүрген. «Нағыз» Ковальскинің Марлон Брандоны танымал еткен кейіпкерге ешқандай қатыгездік ұқсастығы жоқ екенін айту қажет. Керісінше, Стэнли Уильямстың өзінің әкесіне көбірек ұқсайды, ол – «саудагер, дауысты, көп ішетін, шулы, тілді адам, кем дегенде жас және сезімтал Теннеси Уильямс үшін оның мінезі осылай көрінген».