Кіріспе

Дөңгелектерді ауыстыру – автомобиль дөңгелектері мен шиналарын бір орналасқан жерден екіншісіне жылжыту амалы, бұл шиналардың тең тозуын қамтамасыз етеді. Шиналардың тең тозуы шина жинағының қызмет ету мерзімін ұзартады, бірақ мұның пайдалылығы күмәнді.

Тіксіз иілудің себептері

Алдыңғы және артқы біліктердің салмағы әртүрлі болғандықтан, дөңгелектердің тозуы біркелкі болмайды. Көбінесе автомобильдердің қозғалтқышы алдыңғы жақта орналасқандықтан, алдыңғы дөңгелектер артқы дөңгелектерге қарағанда көбірек салмақ көтереді. Алдыңғы жетектегі автомобильдерде қозғалтқыш ғана емес, сонымен қатар алдыңғы беріліс қорабы да орналасқан, бұл салмақ айырмашылығын арттырады. Сонымен қатар, тежеу және рульдік басқару жүйесі арқылы алдыңғы дөңгелектерге пропорционалсыз қосымша жүктеме түседі. Осы себепті, алдыңғы жетектегі автомобильдерде дөңгелектерді ауыстыру жиірек қажет. Автомобильді бұру дөңгелектердің біркелкі тозуына себеп болады. Сыртқы, алдыңғы дөңгелек пропорционалсыз тозады. Мысалы, оң жақтан қозғалыс бар елдерде оңға бұрылу солға бұрылудан күштірек болады және көптеген төрт жапырақты тораптар мен тұрақтар оңға қарай иілген, сондықтан сол жақ алдыңғы дөңгелек оң жақ алдыңғы дөңгелекке қарағанда жылдам тозады, себебі сол дөңгелек осы бұрылыстарда үлкен қашықтықты жүреді (сол жақтағы спортшы сопақша трассада оң жақтағыдан гөрі ұзақ қашықтықты жүгіруі керек еді, егер жарыс тегіс сызықтан сағат тілімен басталатын болса) және көптеген бұрылыстар оңға жасалады. Керісінше, тұраққа қойғанда оң дөңгелектің бүйір қабырғасы бордюрға соғылып, үйкеліп, асимметриялық тозуға себеп болады. Сол жақтан қозғалыс бар елдерде керісінше жағдай орын алады. Бұған қоса, автомобильдегі механикалық ақаулар да дөңгелектердің біркелкі тозуына әкелуі мүмкін. Бір-бірімен және/немесе автомобильдің осьтерімен дұрыс реттелмеген дөңгелектер басқа дөңгелектермен сүйреліп, осы дөңгелектің біркелкі тозуына себеп болады. Егер реттеу автомобильді бұруға бейімделген болса, жүргізуші бұрылуды болдырмау үшін рульді кері бұрып түзету жасайды. Нәтижесінде автомобиль үнемі бұрылып тұрады, бұл дөңгелектердің біркелкі тозуына әкеледі.

Тікұшақтарды айналдыру практикасы

Автомобиль және шина өндірушілер шина тозуын теңестіру үшін, шина өндірушісіне және көлік құралына байланысты, әдетте әр 5000 миль (≈8000 км) -ден 8000 мильге (≈13000 км) дейін шина айналым жиілігі мен схемасын ұсынады. Көбінесе қолданылатын схема – артқы дөңгелектерді алға, ал алдыңғы дөңгелектерді артқа жылжыту, бірақ артқа жылжытқанда оларды қиыстырып орналастыру. Егер шиналар бір бағытты болса, шинаның айналу бағытын сақтау үшін, оларды қайта орнатпаса, айналымды көліктің бір жағында ғана алдыңғыдан артқа жылжытуға болады. Көлік құралында айналымға қосылатын қосалқы дөңгелек немесе қысқы шиналар болса, одан да күрделі айналым схемалары қажет болуы мүмкін.