Кіріспе

Жүргізу техникасы

Сол аяқпен тежеу – автомобильде тежегіш педалін басқару үшін сол аяқты пайдалану, ал оң аяқты газ педаліне арнау. Бұл сол аяқпен әлдебір тұтқа педалін басқарумен салыстырылады, онда оң аяқ тежегіш пен газ педальдерін басқару міндеттерін бөліседі. Ең қарапайым түрінде, сол аяқпен тежеу оң аяқты тежегіш пен газ педальдері арасында жылжуға кеткен уақытты қысқартуға және жүктеме таралуын басқаруға мүмкіндік береді. Раллиде, әсіресе алдыңғы жетектегі көліктерде сол аяқпен тежеу өте тиімді. Бұл қол тежегішімен бұрылыс жасаумен байланысты, бірақ артқы дөңгелектерді аяқ тежегішімен тоқтатуды қамтиды (шынында, сүйреуді азайту үшін, толық тоқтату сирек – дұрыс емес қолдану деп санау керек), бұл артқы тежегіштерге айтарлықтай қысым түсіруге бағытталған. Көлік құралы газ педалін оң аяқпен басқару арқылы қозғалтқыш күшімен теңдестіріледі. Сол аяқ осылайша тежегішті басқаруға қолданылады. Артқы және толық жетектегі раллилік көліктерде бұл техниканы қолданудың қажеті жоқ, өйткені оларды дөңгелектерге артық қуат беру және кері рульдік бұрылыс арқылы оңай және жылдам бұруға болады. Дегенмен, жүргізушіге бірден тежеп, сырғу қажет болған жағдайда бұл техника әлі де пайдалы. Артқы жетектегі көліктерде сол аяқпен тежеу машина кері бұрылып, айналуға жақын болғанда қолданылуы мүмкін. Газ және тежегішті бірге қолдану алдыңғы дөңгелектерді тоқтатып қояды, бірақ артқыларын тоқтатпайды, осылайша артқы дөңгелектерге жақсырақ сүйреу күшін береді және алдыңғы бөлікті бұрады. Фин раллиінің аңызы, «Ұшқыш фин» Рауно Аалтонен 1950 жылдары Saab үшін жарыс кезінде раллиде жүргізу стилі ретінде сол аяқпен тежеуді қолданды. NASCAR жарыстарында, шектеуіш пластиналары бар жарыстарда, жүргізушілер кейде сол аяқпен тежеді, әсіресе қызықты жағдайларда. Газ педалін босатудың орнына, бұл айтарлықтай қуат пен жылдамдыққа әкелуі мүмкін (шектеуіш пластиналарының салдарынан), оң аяқ газ педаліне басып тұрғанда тежегіштерге жұмсақ түрту, соқтығысудан және «соққымен» жүруден сақтауға көмектеседі. Бұл техниканы бас-аяқ қозғалысымен шатастырмау керек, ол тағы бір жүргізу техникасы.

Бректерді аяқпен ауыстыру

Сол аяқпен тежеу техникасы, онда жүргізуші стандартты оң аяқпен тежеу кезінде табанмен және саусаумен бірге беріс өзгертуді аяқтайды, содан кейін сол аяқпен тежеуге көшеді. Бұл техниканы көбінесе сол аяқпен тежегішті пайдалануды қалайтын, бірақ әлі де тұтқаны басқару үшін сол аяқты қолдануға міндетті жүргізушілер қолданады.

Газолдық тежегіш

Жүргізуші сол аяқпен тежеуді газ педалімен үйлестіріп, тежеу күшін динамикалық түрде басқарып, қозғалтқыштан келетін тежелу әсерін жоятын тежеу техникасы. Артқы жетектегі көлікте тежеу кезінде газды күштірек басқанда артқы тежеу күші азайып, тежеу күші алға қарай жылжиды. Дегенмен, кейбір мамандар автоматты беріліс қорабы бар көліктерді жүргізгенде, әсіресе төмен жылдамдықпен маневр жасағанда сол аяқпен тежеуді тұрақты практика ретінде ұсынады. Осы техниканы қолдайтындар төмен жылдамдықпен маневр жасағанда қолмен беріліс қорабы бар көліктің жүргізушісі әдетте аяғын әрі қарай муфта педаліне қойып, көлік кедергіге жақындағанда қуатты үзуге дайын тұрады. Бұл қозғалтқыштың күшін күрт арттыру сияқты техникалық бұзылған жағдайларда да қуатты үзуге мүмкіндік береді. Алайда, автоматты беріліс қорабы бар көлікте муфта педалі болмағандықтан, егер жүргізушінің аяғы тежегіш педаліне жақын болмаса, мұндай қауіпсіздік мүмкіндігі болмайды.