Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дөңгелектің тік осі мен көліктің тік осі арасындағы бұрыш. Дөңгелек бұрышы – көлік құралының дөңгелектері құрайтын бұрыштардың бірі; нақтырақ айтқанда, көлікті алдыңғы немесе артқы жағынан қарағанда, дөңгелектің тік осі мен көліктің тік осі арасындағы бұрыш. Ол рульді басқару және шасси жасау үшін қолданылады. Егер дөңгелектің жоғарғы бөлігі төменгі бөлігінен сыртқа қарай шығыңқы болса (яғни, осьтен алыстаса), онда бұл оң қисаю деп аталады; егер дөңгелектің төменгі бөлігі жоғарғы бөлігінен сыртқа қарай шығыңқы болса, онда бұл теріс қисаю деп аталады.
Angle between a wheel's vertical axis and the vehicle's vertical axis
wheel angle
Camber angle is one of the angles made by the wheels of a vehicle; specifically, it is the angle between the vertical axis of a wheel and the vertical axis of the vehicle when viewed from the front or rear. It is used in the creation of steering and suspension. If the top of the wheel is farther out than the bottom (that is, tilted away from the axle), it is called positive camber; if the bottom of the wheel is farther out than the top, it is called negative camber.
Қолдануға әсері
Камбер бұрышы кейбір аспа конструкцияларының басқару қасиеттерін өзгертеді; әсіресе, теріс камбер бұрыштарда, әсіресе қысқа ұзын тіреуішті аспаларда, жолмен жапсысу қабілетін жақсартады. Бұл дөңгелекті жолға қатысты тиімді бұрышқа орналастырады, орталықтан тепкіш күшін дөңгелектің тік жазықтығы арқылы, оның қисайту күші арқылы емес, жібереді. Орталықтан тепкіш (сыртқа қарай) күш теріс камберді қолдану арқылы өтесілді, бұл дөңгелектің жанасу бетін сәйкес сыртқа қарай бұрады, жанасу ауданын барынша арттырады. Бұл тек бұрылыс кезіндегі сыртқы дөңгелек үшін ғана дұрыс екенін ескеріңіз; ішкі дөңгелек қысқа ұзын тіреуішті жүйеде оң камберден көбірек пайда көреді. Дегенмен, бұрылу кезінде салмақтың ауысуына байланысты, сыртқы дөңгелектер бұрылу күшінің көп бөлігін көтереді және теріс камбер жалпы басқаруды жақсартады. Кастер бұрышы да осыны біршама өтестіреді, себебі сыртқы дөңгелектің жоғарғы бөлігі ішке қарай сәл еңкейеді, ал ішкі дөңгелек сәйкесінше сыртқа қарай еңкейеді. Алайда, кез келген камбер тік қозғалыс кезінде дөңгелектің жанасу ауданына әсер етеді. Нөлдік камбер ең жақсы жолмен жапсысуды қамтамасыз етеді, себебі ол жол мен дөңгелектер арасындағы жанасу ауданын барынша арттырады және дөңгелектің протекторларын жолға тегіс жайғастырады. Сондықтан, шамадан тыс камбер жаңбыр мен қарда, сондай-ақ қарқынды үдеу кезінде тік қозғалысты нашарлатады. Камбер бұрышын дұрыс басқару аспаны жобалаудағы маңызды фактор болып табылады және ол тек идеалды геометриялық модельдерді ғана емес, сонымен қатар компоненттердің нақты мінез-құлқын – иілуді, бұрмалануды, серпімділікті және т.б. ескеруі керек. Бұрын өнер саналған нәрсе, компьютерлерді пайдалану арқасында ғылыми тұрғыдан дамуда, бұл барлық айнымалыларды математикалық тұрғыда оңтайландыруға және дизайнердің интуициясы мен тәжірибесіне сүйенудің орнына дәлдікке мүмкіндік береді. Нәтижесінде, тіпті төмен бағалы автомобильдердің де басқару қабілеті айтарлықтай жақсарды. Ауыр жүк көліктері, мысалы, тракторлар, жүк көліктері сияқты көліктер көбінесе оң камбер бұрышына ие болады, сондықтан олар жүктелгенде және көлік төмендегенде дөңгелектерге тік жағдайға келтіреді.
Camber angle alters the handling qualities of some suspension designs; in particular, negative camber improves grip in corners especially with a short long arms suspension. This is because it places the tire at a better angle to the road, transmitting the centrifugal forces through the vertical plane of the tire rather than through a shear force across it. The centrifugal (outwards) force is compensated for by applying negative camber, which turns the contact surface of the tire outwards to match, maximizing the contact patch area. Note that this is only true for the outside tire during the turn; the inside tire would benefit most from positive camberagain, only with a short long arms system. However, due to the weight transfer inherent while turning, the outside wheels bear more of the force of turning and negative camber will improve handling overall. Caster angle will also compensate for this to a degree, as the top of the outside tire will tilt slightly inward, and the inner tire will respectively tilt outward. However, any camber affects the contact patch of the tire while driving in a straight line. Zero camber gives the best traction as it maximises the contact patch between the road and the tires and puts the tire tread flat on the road. Therefore excessive camber impairs straight driving in rain and snow and when accelerating hard. Proper management of camber angle is a major factor in suspension design, and must incorporate not only idealized geometric models, but also real life behavior of the components; flex, distortion, elasticity, etc. What was once an art has become much more scientific with the use of computers, which can optimize all of the variables mathematically instead of relying on the designer's intuition and experience. As a result, the handling of even low priced automobiles has improved dramatically. Heavy duty vehicles, such as tractors, trucks, etc., tend to have more positive camber angle, so that when they are loaded and the whole vehicle lowers, the wheels are almost vertical.
Баптауыш
Екі жақты тіректі аспалы автомобильдерде кемпір бұрышы бекітілген немесе реттелетін болуы мүмкін, бірақ МакФерсон тіректі аспаларында ол әдетте бекітілген болады. Кемпір бұрышын реттеу мүмкіндігінің жойылуы техникалық қызмет көрсету талаптарын азайтуы мүмкін, бірақ егер автомобиль қысқартылған серіппелерді пайдалану арқылы төмендетілсе, кемпір бұрышы өзгереді. Шамадан тыс кемпір бұрышы шинаның тез тозуына және басқару мүмкіндігінің нашарлауына әкелуі мүмкін. Аспаны күрт өзгертулер жасағанда жоғарғы тіреуші қол немесе тіреу орнату нүктелерін өзгерту қажет болуы мүмкін, бұл кемпір бұрышын реттеу үшін көліктің бойлық осьіне қатысты ішкі немесе сыртқы қозғалысқа мүмкіндік береді. Нарықтағы пластиналарда тек тесіктер ғана емес, тіреу орнатулары үшін ойықтар да бар, бұл соққы сілкіндіргіштің толығымен алды-артына жылжуына мүмкіндік береді, соның арқасында автомобильдің кемпірін дәл реттеуге болады. Мұндай пластиналар көбінесе кеңінен таралған автомобильдердің көпшілігі үшін қолжетімді. Кейбір арнайы жасалған аспалар құрамында кемпір бұрышын реттеуге мүмкіндік беретін пластиналар орнатылған күйі келген, сондай-ақ дөңгелектердің кемпір бұрышын өзгертуге мүмкіндік беретін басқа да арнайы шешімдер бар. Экцентрлі болттар кейбір автомобильдерде кемпір бұрышын реттеуге мүмкіндік береді. Бұл болттарда эксцентрлі немесе ығысқан үлкен шайбалар болады. Егер штаттық болттар эксцентрлі болттармен ауыстырылса, реттеу шамамен екі градусқа дейін өзгеріске алып келеді. Тіреуші қолдар (немесе А-тұтқалар) реттелетін шарлы буындармен жабдықталғанда, бүйірлік реттеуге мүмкіндік беретін тағы бір жол болып табылады. Мұндай тіреуші қолдар орнатылғаннан кейін, шинаны жылжыту арқылы шинаның кемпірін тиімді түрде өзгертуге болады. Содан кейін шарлы буынды қажетті күйде бекіту үшін болттарды тартып бекіту керек. Кемпір бұрышын өзгертудің тағы бір арнайы шешімі – ұзындығы реттелетін тіреуш таяқшаларды пайдалану. Алайда, бұл шешім тек тіреуш таяқшаларын қолданатын автомобильдерге ғана жарамды, А-тұтқаларға емес. Тіреуш таяқшалары (осылай жабдықталған автомобильдерде) аспаның орналасу нүктелерін анықтауға және оларды орнында ұстауға жауапты болғандықтан, таяқшалардың жалпы ұзындығын өзгерту кемпір бұрышына әсер етеді.
In cars with double wishbone suspensions, camber angle may be fixed or adjustable, but in MacPherson strut suspensions, it is normally fixed. The elimination of an available camber adjustment may reduce maintenance requirements, but if the car is lowered by use of shortened springs, the camber angle will change. Excessive camber angle can lead to increased tire wear and impaired handling. Significant suspension modifications may correspondingly require that the upper control arm or strut mounting points be altered to allow for some inward or outward movement, relative to the longitudinal centerline of the vehicle, for camber adjustment. With aftermarket plates containing slots for strut mounts instead of merely holes, this allows the entire shock absorber to be able to move back and forth, allowing for fine tuning the camber of a vehicle. These plates are available for most of the commonly modified models of cars. Some aftermarket coilovers come with built in camber plates already in place, and there are certain other aftermarket solutions which allow the modification of the camber angle of the wheels. Camber bolts with eccentrics allow adjustable camber on some vehicles. These bolts feature large washers that are either eccentric or offset. If the original equipment bolts are replaced with eccentric ones, then the adjustment will engender a change of up to two degrees. Control arms (or A arms) with adjustable ball joints represent another avenue for allowing side by side adjustability. With these control arms installed, tire camber can effectively be changed by simply moving the tires. After that, one tightens the bolts in order to lock the ball joint in the desired position. Yet another aftermarket solution for changing the camber angle is via control rods of adjustable length. However, this solution is only amenable to vehicles which employ control rods, not A arms. Because control rods (in vehicles so equipped) are responsible for locating the suspension points and keeping them in place, changing the overall length of the rods influences the camber angle.
Тегіс емес жердегі кембер
Ауыл шаруашылығы тракторлары сияқты көлік құралдары көбінесе оң қисаюды қолданады. Мұндай көліктерде оң қисаю бұрышы рульді басқаруды жеңілдетуге көмектеседі. Сонымен қатар, негізінен жақсартылмаған беттерде жұмыс істеуге арналған, мысалы, бұталық ұшақтар мен егін шабу машиналары сияқты, бір қозғалтқышты ұшақтардың құйрықты дөңгелекті шассилерінің негізгі дөңгелектері оң қисаюмен жабдықталған, бұл қону шассисінің деформациясын жақсырақ басқаруға мүмкіндік береді, өйткені ұшақ қиыр, тас жол емес ұшу-қону жолақтарына қонады.
Off road vehicles such as agricultural tractors generally use positive camber. In such vehicles, the positive camber angle helps achieve a lower steering effort. Also, some single engined general aviation aircraft that are primarily meant to operate from unimproved surfaces, such as bush planes and cropdusters, have their taildragger gear's main wheels equipped with positive cambered main wheels to better handle the deflection of the landing gear, as the aircraft settles on rough, unpaved airstrips.
Қамырды кию
Егер камераның шамасы артық болса, оң немесе теріс, көлік құралының дөңгелектері теңсіз тозады, бұл жағдай "камера тозуы" деп аталады. Шамадан тыс теріс камера аспа дөңгелегінің ішкі жағына күшті жүктеме түсіреді, нәтижесінде ішкі жақ сыртқы жақтан гөрі жылдам тозады. Аспа конструкциясына байланысты, шамалы теріс камера бұрылыстар кезінде көліктің салмақ орталығы сыртқы дөңгелекке қарай жылғалысынан шина тозуын аздап жақсарта алады. Нөлдік камерасы бар көлікте жүктеме дөңгелектің сыртқы жағына түседі, бұл уақыт өте келе теңсіз тозуға себеп болады. Шамалы теріс камера бұл жүктемені протектор бойымен біркелкі таратуға мүмкіндік береді. Оң камера әдетте сыртқы жаққа күшті жүктеме түсіреді, нәтижесінде ол ішкі жақтан гөрі жылдам тозады. Көліктер зауыттан оң немесе теріс камераның шектен тыс параметрлерімен жиналмайтындығының көптеген себептерінің бірі осы.
If excessive cambereither positive or negativeis applied, the vehicle's tires will wear unevenly, a condition known as "camber wear". A suspension with excessive negative camber places more load on the inboard shoulder of the tire, causing the inboard shoulder to wear out quicker than the outboard shoulder. Depending on suspension design, a minor negative camber setting may slightly improve tire wear, as during turns the vehicle's center of gravity shifts toward the outside of the outer wheel. On a vehicle with zero camber this places load on the outboard shoulder of the tire, causing uneven wear over time. A small negative camber angle allows this load to be more evenly distributed across the tread. Positive camber will generally place more load on the outboard shoulder, causing it to wear more quickly than the inboard shoulder. This is among the many reasons vehicles are not typically aligned with extreme positive or negative camber settings from the factory.
Стансалық машиналар
Теріс кемпер негізінен мотоспортта қолданылды, өйткені бұрылыстарда көліктің жолмен жабысу қабілеті артады. Бірақ, кейіннен көлікті төмендетіп, штаттық крылға сыймайтын дөңгелектерді орнату үшін теріс кемперді пайдалану танымал болды. Мұндай өзгерістер жасалған көліктер "stance көліктері" деп аталды. Бұл тренд қашан басталғанын нақты анықтау қиын, алайда ол 1970-ші жылдары Жапониядан шыққан босозоку көліктерімен бірге кеңінен таралды. Бұл тренд көшедегі көліктерді жарыс көліктері сияқты етіп көрсету мақсатымен басталды, көліктің шассисін төмендетіп, аз мөлшерде теріс кемпер қосу арқылы. Уақыт өте келе, мұндай көліктер бұрынғыдан да көп төмендетіліп, теріс кемпері де күрт артты. Stance көлігінің мәдениеті дамыған сайын, ол сынға да ұшырады, себебі теріс кемпердің тым көп мөлшері және жерге жақын болуы көліктерді өте қолайсыз етеді. Сондықтан, басқа көліктерге құмар жандар мұндай көліктердің жылдамдық бөгеттерінде қалған видеоларын тамашалап, оларды күлдіргісі келді.
Negative camber was primarily used in motor sports due to the traction increase around turns. However, it eventually became popular to use negative camber in order to be able to lower a car and fit wheels on it which would not normally fit in the fender wells. Cars with these modifications eventually were given the name "stance cars". It is difficult to pinpoint when exactly this trend began, although it became mainstream in the 1970s with the bōsōzoku cars coming out of Japan. This trend began with the intent of making street cars look more like race cars by lowering their suspension and adding a little negative camber. As time went by, such cars were being customarily lowered more and more, as well as having much more negative camber than before. With the growing of stance car culture, it also attracted criticism, since extreme amounts of negative camber and minimal ground clearance can makes these cars rather impractical. Accordingly they occasionally became the subject of ridicule from other car enthusiasts, who enjoyed sharing videos of such cars getting stuck on speed bumps.