Кіріспе
Американдық актер (1915–1985)
Эмон Жозеф О'Брайен (Éamonn Ó Briain; 10 қыркүйек 1915 – 9 мамыр 1985) – сахна, экран және теледидар актері, сондай-ақ кинорежиссер. Оның мансабы шамамен 40 жылға созылды, ол бір "Оскар", екі "Алтын глобус" сыйлығын және Голливудтың Даңқ аллеясындағы екі жұлдызға ие болды. О'Брайен американдық киноның бас рөлдегі актер және кейіпкерлік актер есебінде танымал болды, оның "Жалпақ табан контесса" (1954) және "Мамырдағы жеті күн" (1964) фильмдеріндегі рөлдері оған "Оскар" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актер" номинациясын әрқайсысынан жеңіп алды; ол "Жалпақ табан контесса" ролі үшін жеңіске жетті. Оның басқа да танымал фильмдері: "Нотр-Дамның қисық мүсіні" (1939), "Қылмыскерлер" (1946), "Қос өмір" (1947), "Ақ қызу" (1949), "Д.О.А." (1950), "Жолдас" (1953), "Юлий Цезарь" (1953), "1984" (1956), "Қыз өзіне көмектесе алмайды" (1956), "Либерти Валэнске оқ атқан адам" (1962), "Таңғажайып саяхат" (1966), "Жабайы топ" (1969) және "Желдің екінші жағы" (2018).
Алғашқы жылдар
О'Брайен Нью-Йорктің Бруклин қаласында дүниеге келді. Оның әкесі ол төрт жасқа толғанда қайтыс болды. О'Брайен көршілес аудандағы балаларға әртүрлі сиқыр көрсетулер ұйымдастырып, фамилиясын кері жазып, өзін "Ұлы Нейрбо" деп таныстырды. Оның ағылшын тілі мен сөз өнерінен сабақ берген тәтесі оны кішкентай кезінен бастап театрға алып барды, соның арқасында ол актерлік өнерге қызығушылық танытты. Ол мектептегі пьесаларда ойнай бастады. Фордхэм университетінде алты ай оқығаннан кейін О'Брайен стипендия алып, "Көршілес театр мектебіне" оқуға түсті. О'Брайен Шекспирді зерттеуге ерекше мән берген "Колумбия лабораториялық актерлер" тобынан сабақ алды. Ол "Гамлет" пьесасында қабір қазушы рөлін, "Парнелл" пьесасында сомдады, содан кейін Лиллиан Гиш пен Берджесс Мередитпен бірге Максвелл Андерсонның "Жұлдызды фургон" пьесасында ойнады. 1940 жылы О'Брайен Джон Ван Друтеннің "Оны өз бастығына қалдыр" пьесасында Бродвейде Рут Чаттертонмен бірге өнер көрсетті. Он екі жыл өткен соң О'Брайен Ван Друтеннің "Менде алты пенс бар" пьесасында пайда болды.
Фильм
О'Брайеннің театр жұмысы RKO компаниясының Пандро Берманының назарын аударды. Берман О'Брайенге "Нотр-Дамның қисық денесі" (1939) фильміндегі романтикалық басты рөлді ұсынды. О'Брайен Бродвейге оралып, Лоуренс Оливье мен Вивьен Лиге қарсы "Ромео мен Джульетта" пьесасында Меркуцио рөлін ойнады. RKO О'Брайенге ұзақ мерзімді келісімшарт жасады. Оның рөлдерінің ішінде "Қыз, жігіт және матрос" фильміндегі ерекше эпизод және 1941 жылы шыққан "Парашюттік батальон" фильміндегі екінші басты рөл бар. Соңғы фильмде Нэнси Келли ойнады, О'Брайен кейін оған үйленді. О'Брайен Ева Арденмен бірге "Жақсы мінезді қыз" фильмінде басты рөлді ойнады және "Шаңды қала" фильмінде түсті. 1942 жылдың мамырында Universal компаниясы О'Брайеннің RKO-мен жасаған келісімшартын сатып алып, оған Дианна Дурбинмен бірге "Таңғажайып миссис Холлидей" (1943) фильмінде түсуге мүмкіндік берді. Осыдан кейін О'Брайен қарулы күштерге қатысты.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әуе күштерінің құрамында қызмет етті және Әуе күштерінің "Қанатты жеңіс" атты Бродвей спектаклінде ойнады. Мосс Харт қойылымында оған Ред Баттонс, Карл Малден, Кевин Маккарти, Гэри Меррилл, Барри Нельсон және Мартин Ритт қосылды. 1944 жылы О'Брайен өзінің сахналық рөлін қайталап, Джуди Холлидеймен бірге фильмге түсірілді. О'Брайен екі жыл бойы сахналық қойылыммен гастрольдік сапарда болып, жас Марио Ланзамен бірге өнер көрсетті. Ол О'Брайеннің Америкадағы кез келген еркектен артық "еркек тартымдылығы" бар екеніне дауыс берді. "Барлық әйелдер күштілікке табынады", - деді лига президенті Ширли Коннолли. "Эдмунд О'Брайеннің тартымды сыртқы келбеті мен мінезі әйелдердің қиялын оятуға ең толыққанды мүмкіндік береді. Біз оның еркек тартымдылығы бүгінгі АҚШ-тағы 60 миллион еркектің кез келгенінен артық екеніне келістік. (Екінші орындарда Эцио Пинза, Уильям О'Двайер және Доак Уокер тұрды.) О'Брайеннің Warner Brothers компаниясымен жасасқан келісімі "Бакфайр" фильміндегі екінші рөлді ойнағаннан кейін аяқталды (1948 жылы түсірілген, бірақ 1950 жылға дейін көрсетілмеген).
1960 жылдардағы кино жұмысы
О'Брайен "Соңғы сапар" түсіріліміндегі қауіпсіздік мәселелеріне наразылық білдіріп, түсірілім алаңынан кетіп қалды. Кейін ол оралып, өзінің екінші рөлінің қысқартылғанын білді. 1962 жылы "Арабияның Лоренсі" фильмінде американдық тілші Джексон Бентли рөліне шақырылды, бірақ түсірілім барысында жүрек талмасына ұшырап, оның орнына Артур Кеннеди келді. О'Брайен денсаулығына келген соң, алғашқы толық метражды фильмін – Джеффри Хантер мен Стелла Стивенс бас рөлде ойнаған "Адам тұзағы" (1961) нео-нуарын режиссерлік етті. Содан кейін ол Диснейдің "Ай ұшқышы" (1962) комедиясында ойнады және Екінші дүниежүзілік соғыс эпопеясы "Ең ұзақ күн" (1962) фильмінің жұлдызды актерлік құрамына енді. Ол жақсы рөлдерді алуын жалғастырды, "Либерти Валэнсті атып алған адам" (1962) фильмінде ойнады, ал Роберт Страудтың "Алькатраздың құс адамы" (1962) өмірбаяны оның өзіне негізделген. 1963 жылғы сұхбатында ол: "Мен ешқашан жеке басыммен көзге түспедім" деп мойындады. "Адамдар ешқашан 'Бұл Эдди О'Брайенге арналған рөл' демейді. Олар 'Эдди О'Брайен осы рөлді ойнай алады' дейді". Ол Орсон Уэллстің 1970 жылдардағы аяқталмаған "Желдің екінші жағы" фильміне қатысты, ол 2018 жылы ғана жарық көрді. 1971 жылы ол "жеңіл өкпе ауруымен" ауруханаға түсті. Оның соңғы жұмыстары, екеуі де 1974 жылы, "Полиция тарихы" телесериалының бір бөлімі және "99 және 44/100% өлген" фильміндегі басты рөл болды.
Жазу
1957 жылы О'Брайен «Қызыл белгі» (Caedmon TC 1040) романының ауызша оқылған альбомын жазды. Billboard журналы: «Эдмонд О'Брайен баяндама бөлімдерінде үлкен жанданумен оқиды және диалогтардағы түрлі кейіпкерлерді сәтті сомдай алады».
Жеке өмір
О'Брайен 1941 жылдан 1942 жылға дейін актриса Нэнси Келлиге үйленген. 1948 жылы ол екінші әйелі, актриса Ольга Сан-Хуанға үйленді. Сан-Хуан оның үш баласының анасы болды: теледидар продюсері Бриджит О'Брайен және актерлер Мария О'Брайен мен Брендан О'Брайен.
Атак-даңқ аллеясы
Эдмонд О'Брайеннің киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Голливудтың Даңқ аллеясында 1725 Vine Street мекенжайында жұлдызы бар, ал теледидар индустриясына қосқан үлесі үшін 6523 Hollywood Blvd мекенжайында тағы бір жұлдызы бар. Екеуі де 1960 жылдың 8 ақпанында ашылды.
Толық кинографиясы
Жыл Атауы Рөл жазбалары 1939 Нотр-Дамның қасіреті Грингоир 1941 Қыз, жігіт және құрт Стивен Херрик Парашют батальоны Уильям "Билл" Мейберри Берк 1942 Жақсы мінезді қыз "Қызыл" Редди, сондай-ақ профессор Стэнли Паудер Таун Дж. Куинси "Пенджи" Пеннант 1943 Ғажайып миссис Холлидей Том Холлидей 1944 Қанатты жеңіс Ирвинг Миллер Сержант ретінде көрсетілген Эдмонд О'Брайен 1946 Қылмыскерлер Джим Риордан 1947 Желі Боб Риган Екі өмір Билл Френд 1948 Орманның тағы бір бөлігі Бенджамин "Бен" Хаббард Махаббатқа құмар Мэри лейтенант Том Фаррингтон Тәуекелшілер эскадрильясы майоры Эд Хардин Қисап актісі Дэвид Дуглас 1949 Арнайы топ Радио Перл-Харборға шабуыл туралы хабарлау Дауыс, көрсетілмеген Ақ ыстық Ханк Фэллон Вик Пардо Козерогтың астында Баяндаушы Дауыс, көрсетілмеген D.O.A. Фрэнк Бигелоу 1950 Артынан ату Стив Коннелли 1948 жылы түсірілген 711 Оушен Драйв Мал Грейнджер Адмирал әйел болды Джимми Стивенс Түн ортасы мен таң арасында офицер Дэн Пурвис 1951 Қызылбас және ковбой майор Дунн Джефферс Екі түрлі Майкл "Солтүстік" Фаррелл Соғыс жолы Джон Викерс Күміс қала Ларкин Моффат 1952 Жердегі ең үлкен шоу Орталық Баркер соңында көрсетілмеген Денвер және Рио-Гранде Джим Вессер Бұрылыс нүктесі Джон Конрой 1953 Саяхатшы Рой Коллинз Қараңғыдағы адам Стив Роули Мал шаруашылығы Бен Энтони Юлий Цезарь Каска Қытай саяхаты капитан Мэтт Риардн Бигамия Гарри Грэм Гаррисон Грэм 1954 Қылмыс үшін қалқан детектив-лейтенант Барни Нолан Сондай-ақ режиссерлікке де қатысқан Шанхай тарихы доктор Дэн Мейнард Жалаңаяқ графиня Оскар Малдун "Ең үздік қосалқы актер" үшін "Оскар" сыйлығы "Ең үздік қосалқы актер" үшін "Алтын глобус" сыйлығы Киносыншылардың Нью-Йорк шеңберінен "Ең үздік актер" сыйлығы 1955 Пит Келлидің блюзі Фран Маккарг 1956 1984 Сыртқы партияның Уинстон Смит D күні, маусымның алтыншысы лейтенант-полковник Александр Тиммер Түндегі дауыс капитан Дэн Таггарт Тарбалық лейтенант-полковник Фрэнк Уасник Қыз көмектесе алмайды Марти "Fats" Мёрдок 1957 Үлкен жер Джо Джаггер Токиода тоқтау Джордж Андервуд 1958 Әлем оның қазылар алқасы Дэвид Карсон Ән айт, жігіт, ән айт Джозеф Шарки 1959 Перископ командирі Пол Стивенсон Тынышсыз және кінәлі Майк Бьюкенен 1960 Соңғы сапар Екінші инженер Уолш Үшінші дауыс Дауыс 1961 Ұлы алдақшы капитан Гловер HMCS Cayuga Адам құсауы Фотографтың дауысы, көрсетілмеген О'Брайен осы фильмнің режиссері 1962 Ай ұшқышы МакКлоски ("Мак") Либерти Валлансты атқан адам Даттон Пибоди Батыс мұрасының кинофильмдері үшін сыйлық Алькатрастың құсшысы Том Гаддис Ұзын күн генерал-майор Реймонд Д. Бартон 1964 Мамырдағы жеті күн сенатор Реймонд Кларк "Ең үздік қосалқы актер" үшін "Алтын глобус" сыйлығы "Ең үздік қосалқы актер" үшін "Оскар" сыйлығына ұсынылған Рио Кончос полковник Терон Парди Аталған адам Арни Сейгер 1965 Сильвия Оскар Стюарт Синанон Чак Дедерич 1966 Фантастикалық саяхат генерал Алан Картер Қиямет күнінің рейсі Телефильм 1967 Висконт Рикко Бароне Қылмыс жасауға ниеттену Сфакс (баспагер) Телефильм Сырттан келген адам Марвин Бишоп 1968 Ет пен қан Гарри Телефильм 1969 Жыртқыштар Фредди Сайкс Махаббат құдайы Осборн Тремейн 1970 Тікелей шабуыл полковник Уильям Бодин 1967 жылы түсірілген телефильм Арман көрмеуге батыл бол Тимоти Макдональд 1971 Құпия өзен R. J. Twitchell телефильм Қызық қызға не керек ? Мортон Стилман 1972 жылғы телефильм Жігсау детектив Эд Бартлсон Олар тек иелерін өлтіреді Джордж 1973 Бұл таңқаларлық емес пе? Джастин Оутс телефильм Лакки Лучано комиссары Гарри Дж. Анслингер Эдмунд О'Брайен ретінде көрсетілген 1974 99 және 44/100% Өлі тағы аға Фрэнк Келли Сократтың сотталуы Сократ қысқа фильм 2018 Желдің екінші жағы Пэт 1970 жылдары түсірілген
Теледидарлық кредиттердің ішінара
Жыл Серия Рөл Эпизодтар 1951 Пулитцер сыйлығы Театр Бен Джордан "Мұздық" 1953–1958 Шлиц Жұлдыздар театры Капитан Симпсон Рик Сондерс Джим Рирдон "Ұзақ таңдау" (1953) "Линейшінің сәттілігі" (1953) "Тор тартылады" (1954) "14-А бөлме" (1957) "Жарықпен ұйықтаған қала" (1957) 1954 Форд Телевизиялық Театры Капитан Джойс "Чарли С компаниясы" 1954–1956 Климакс! Джоэл Флинт Лео Вальдек "Химиядағы қателік" (1954) "Гилдің пішіндері" (1956) 1955 7-ші сахна Клинтон Стерджесс "Құрмет борышы" Қызыл Скелтон Шоуы Қаңыр ескі кенші Эпизод #4.23 Деймон Раньон Театры Дюк Мартин "Ескі Эмнің Кентукки үйі" Пьеса авторлары '56 Сидни "Жүректің ұмытылған мейрамханасы" Жұлдыз және оқиға Рей Эрикссон "Қараңғы жаткан кісі" 1956 Экран режиссерлері Театры Таддеус Кубачик "Таддеуске билет" 1957–1959 90-шы Театр Ал Престон Джо Фергусон Рой Бреннер "Комедияшы" (1957) "Еркек жануар" (1958) "Көк ерлер" (1959) Зейне Грей Театры Расс Эндрюс Маршал Бен Кларк "Олуау үшін қару" (1957) "Жалғыз жол" (1959) 1958 Күдік (Телесерия) Сержант Майлз Один "Өлімді күту" Лакс Плейхаус Биг Джим Уэббер "Кони-Айленд қысы" 1959 Ларами Капитан Сэм Прадо "Темір капитан" 1960 Джонни Миднайт Джонни Миднайт 39 эпизод 1961 Дик Пауэлл Шоуы Сид Уильямс "Үйдегі кісі өлтіруші" Мақсат: Жыртқыштар! Олли Крон "Көрінбейтін үкімет" 1962–1963 Сэм Бенедикт Сэм Бенедикт 28 эпизод 1964 Жердегі ең үлкен шоу Майк О'Келли "Кланси" Брейкинг Пойнт Роджер Коннинг "Қараңғылық толқындары" Он бірінші сағат Бак Денхольт "Күн батудың түсі" 1965 Уолт Диснейдің керемет түсті әлемі Джефферсон Кроули 6 эпизод Ұзақ, ыстық жаз Уилл "Босс" Варнер 13 эпизод 1967 Виргиниялық Томас Мэнстед "Ах Синг Вьюомингке қарсы" 1968 Миссия: Мүмкін емес Раймонд Холдер Жалғандаушы 1969 Батылдар: Қорғаушылар Warden Millbank "Егер мен өлгенше оянсам" 1970 Түсініктер үйі Houseworthy – Тайкун "Джеймс Хаусвортидің 7 минуттық өмірі" Жастар заңгерлері МакГилликадди "МакГилликадди әрқашан мойынға ауыр тиеді" 1971 Ойынның аты Бергман "Лос-Анджелес 2017" Жоғары шатыр Морган МакКуари "Кермек" 1972 Кейд округі Клинт Притчард "Бауырлар" Сан-Франциско көшелері Офицер Густав "Гас" Чарновски, SFPD "Отыз жылдық ілмек" МакМиллан және әйелі Мырза Фонтейн "Жылдың полицейі" 1973 Жаңа температураның өсуі Доктор Бэннинг "Супер доктор" 1974 Полициялық оқиға Бас комиссар Фрэнк Модер "Бұйрық тізбегі"