Кіріспе

Арқан ұшын тозудан сақтау үшін орау, жазалау құралы кейде оның байлау арқандарының ұшында түйіндер болады. Билеу түйіні немесе билеу – арқан ұшының табиғи түрде тозуын болдырмау үшін марлин жібі немесе билеу жіпімен орау. Кейбір билеулер таза аяқталады, мысалы, жіптің бос ұшын билеудің астына өткізу арқылы. Ал кейбіреулері байланып немесе жіптің ұштары арқанға тігіледі. Ашлидің түйіндер кітабында айтылғандай: "Билеудің мақсаты – арқан ұшының тозуын болдырмау. Билеудің ені арқанның диаметріне шамалас болуы керек. [Екі желкенші билеуі] рифтің екі ұшына аз ғана қашықтықта салынады, себебі желкенге үнемі тию тозуды күшейтеді, содан осының нәтижесінде билеу деген ат пайда болған". Басқа тоқтату түйіні – ұстап алу түйіні. Билеу синтетикалық және табиғи жіптерге, соның ішінде үш жіпті, төрт жіпті, сегіз жіпті көп қабатты жіптерге, концентрлі және тоқыма конструкцияларға жарамды.

Байлау

Арқанның кесілген ұшына жіптің көптеген бұрылыстары (кейде кіші желілер үшін "кіші жіп" деп аталады) немесе қалың қамшы жіп (үлкен диаметрлі кабельдер мен арқандар үшін) оның талшықтарының шашырауына жол бермес үшін тығыз оралады. Әдетте, қамшы жіптің бір ұшы қамшыланатын арқанмен бірге иіріледі, ал қалған жіп осы иірілген бөлік үстінен тығыз оралады. Соңында, оралған қамшы жіптің бос ұшы ораманың ішіне тартылып, екі ұшы да ораманың ішінде берік орналасады. Қамшылау қолмен немесе алақан мен ине арқылы жасалуы мүмкін, содан кейін жай ғана байланып қоюға болады немесе жіптің кесілген ұштарын қамшылаудың астына немесе артына тігу арқылы, оларды жақын орналасқан талшықтарға тігу арқылы немесе тікелей арқанның өзіне бекітіп, оны таза әрі берік етуге болады. Көп иілуге бейім жағдайларда, қамшылауды сұйылтылған шпал лагымен немесе суперклеймен қаптауға болады.

Французша қамшылау

Француздық "аяқпен шабу" – бұл жартылай түйіндердің тізбегі. Жүгіретін ілмекпен бастап, соңынан соңғы бірнеше түйіндердің астына басын тығыңыз. Түйіндердің қырлары арқанның бағытына сәйкес болуы керек.

Португалиялық қамшылау

Португалдық қамшылау – қамшылау түйінінің бір түрі. Оны жасау үшін кішкентай диаметрлі жіпті алып, бір ұшын арқанға жақын қоясыз. Екі ұшы қатар келгенше арқанды кері бағытта ораңыз, содан кейін бұрышты түйінмен бекітіңіз. Бұл – тұтқындаудың ең жылдам түрі, бірақ кейбіреулерінен кем қауіпсіз.

Қаттыратын түйін

Соңғы өрім жасауға дейін кесілген баудың талшықтарын уақытша ұстап тұру үшін констриктор түйінін қолдануға болады.

Таспа

Өзін-өзі жабыстыратын пластикалық лентаның бірнеше қабаты қамшының уақтыша немесе шұғыл жағдайдағы ауыстырушысы бола алады.

Құрылыс

Кейбір адам жасаған талшықтар, мысалы, Дакрон, Найлон, полиэтилен, полиэстер және полипропилен (бірақ арамид талшықтары емес) ұштарын балқыту арқылы олардың талшықтарын біріктіруге болады, бұл жіптердің түйіліп кетуін сақтайды. Алайда, арқандар мен түйіндер жөніндегі сарапшы Джеффри Бадворт қайық жүргізушілерін бұл әдістен сақтандырады:

Арқан ұштарын осылай бекіту – жалқаулық және қауіпті. Бір кезде сүйрегіш қайықтың операторы, қыздырылып жабысқан (әрі анық өткір) арқан ұшы қолынан өткен кезде, алақанын тітіркендіріп, көк тамырларына дейін жарып алған. Дұрыс жасалған өрімге ештеңе жарамайды. Балқыту әдістеріне электрмен қыздырылатын арқан кескішін пайдалану, пышақ жүзін қыздыру немесе кесілген ұштарды жалынмен балқыту жатады. Бутан шамның салқын (мөлдір) бөлігі ең жақсы нәтиже береді. Балқытылатын жіптің ұшын алдымен бірнеше рет пластик таспамен ораған пайдалы. Егер таспа арқылы кесілсе, аяқталған ұш таза әрі тар болады.

Арқа жапсырмасы

Арқаға тоқу арқанның өзінің талшықтарын пайдаланып, тозудың алдын алады. Арқаға тоқу арқан ұшына қосымша қалыңдық қосып, оның блоктар мен дөңгелектер арқылы өтуіне кедерес жасайды. Бұл сондай-ақ пайдаланушыға арқан ұшын сезіну қажет болған жағдайларда, мысалы, шелекке ілмектелген арқанда тиімді болады.

Сұйық

Сұйық шабу – өнімге мақсу арқылы сымның кесілген ұшына жағылатын, жартылай тұрақты резеңке тәрізді қаптама. Қаптама қатып қалғаннан кейін иілгіш, бірақ арқанды бірге ұстап тұруға жеткілікті қатты болады. Сұйық шабу табиғи және синтетикалық талшықтардың екеуіне де қолданылуы мүмкін.

Ағылшы

Аглет – арқанның ұшын механикалық түрде байлап бекітуге арналған тұрақты элемент. Көрініс беру үшін, аяқ киімнің бауларындағы пластик аглетті мысалға келтіруге болады. Металл аглеттер арқандарға немесе кабельдерге қысылып бекітіледі. Сондай-ақ, аглеттерді кабельдің ұшын жабу үшін жұмсақ металл балқытып қолдануға болады.