Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швед фельдмаршалы және мемлекет қайраткері граф Ханс Хенрик фон Эссен (26 қыркүйек 1755 – 28 маусым 1824) – швед офицері, сарайдағы кеңесші және мемлекет қайраткері.
Swedish field marshal and statesman
Count Hans Henric von Essen (26 September 1755 – 28 June 1824) was a Swedish officer, courtier and statesman.
Өмірбаян
Ханс Хенрик фон Эссен Швецияның Вестра-Гёталанд округінің Тидахольм муниципалитетіндегі Кавлас сарайында дүниеге келген. Ол Эссен әулетінің мүшесі еді. Білімін Уппсала университетінде алған. 18 жасында әскерге қабылданып, корнет рөліне ие болды. Густав III-тің сапарларында және жорықтарында онымен бірге болды. 1792 жылғы 16 наурызда Стокгольмдегі Корольдік опера театрында өткен маскарадтық кеште Густав III-ге оқ тиіп, қаза тапқанда, Ханс Хенрик фон Эссен бірден баль залының есіктерін жабылуға бұйрық берді, соның арқасында өлтіруші қашпады. 1788 жылы Ханс Хенрик фон Эссен патша сарайындағы даудың ортасында болды. Ол шамамен он жыл бойы танымал қызметкер Аугуста фон Ферсенмен қарым-қатынаста болған. Бірақ 1788 жылы Шарлотта Элеонора Де Гирге (1771-1791) үйлену ұсынысын жасады және ол қабылданды. Оның ұсынысы патша сарайындағы Аугуста фон Ферсенге деген ықыласқа байланысты үлкен қарсылыққа ұшырады, сондай-ақ капитан граф Адольф Риббинг оны дуэльге шақырды. Риббинг Де Гирге де ұсыныс жасаған еді, бірақ оның әкесі қабылдамады, себебі Риббинг Де Гир оны жақсы көреді деп ойлаған және Эссеннің ұсынысы экономикалық себептерге байланысты болды, өйткені Де Гир өте бай болды, ал Эссеннің ұсынысы мен неке жоспарлары сарайда кеңінен ұнамайтын еді. Дуэль патшалық ат қорасында бірнеше офицерлердің куәлігінде өтті және Эссен жеңіліске ұшырады, ол жеңіл жарақат алды. Бұл дуэль патшаға қарсы қылмыс деп есептелді. Ханс Хенрик фон Эссен 1787 жылы полковник, 1795 жылы генерал-майор, ал 1811 жылы фельдмаршал атағын алды. 1795 жылдан 1797 жылға дейін Стокгольмнің губернаторы, ал 1800 жылдан 1809 жылға дейін Померанияның генерал-губернаторы болып қызмет етті. 1809 жылғы төңкеріс кезінде ол граф титулын және Мемлекеттік кеңестегі орын алды. 1810 жылы Карл XIII оны Парижге елші ретінде жіберді, ал Наполеонның министрлерімен келіссөздер жүргізгеннен кейін Померания Швецияға қайтарылды. 1814 жылы Ханс Хенрик фон Эссен Норвегия шекарасындағы швед әскерлерінің бас қолбасшысы болды. Киль шарты бойынша Дания королі Норвегияны Швеция короліне беруге міндетті болды, себебі Наполеон соғыстарының соңғы кезеңдерінде Дания Норвегиямен бірге Франциямен одақтас болған. Бірақ норвегиялықтар бұл шартты қабылдамады. 1814 жылғы Норвегия-Швеция соғысы 1814 жылдың жазында болды. Содан кейін Мосс конвенциясына қол қойылды, нәтижесінде Швеция мен Норвегия арасында одақ құрылды. Ханс Хенрик фон Эссен 1816 жылы граф Карл Карлсон Морнер оны алмастырғанға дейін Норвегияның генерал-губернаторы болып қызмет етті.
Hans Henric von Essen was born at Kavlås Castle in Tidaholm Municipality, Västra Götaland County, Sweden. He was a member of the Essen family. He was educated at Uppsala University. He entered the army, becoming a cornet at age 18. He accompanied Gustav III in his travels and campaigns. He accompanied Gustav III at the 1792 masquerade ball at the Royal Opera House in Stockholm on 16 March 1792, where the king was shot and mortally injured. Hans Henrik von Essen was credited with immediately ordering the doors to the ballroom to be locked, in order not to let the assassin getaway. In 1788, Hans Henric von Essen was the center of a scandal at the royal court. He had for about ten years been involved in a relationship with the famous lady in waiting Augusta von Fersen. In 1788, however, he proposed to Charlotta Eleonora De Geer (1771 1791) and was accepted. His proposal was met with great dislike within the royal court because of sympathy with the popular Augusta von Fersen, and he was challenged to a duel by captain count Adolph Ribbing. Ribbing had also proposed to De Geer but had been declined by her father, which he refused to accept as he believed he had reasons to think that De Geer preferred him and that Essen had proposed because of economic reasons, as De Geer was very wealthy, and as von Essen's proposal and marriage plans were commonly disliked within the court. The duel took place in the royal riding house in the presence of several officers and led to the defeat of von Essen, who was slightly injured. The duel was regarded as a scandal and a crime against the King. Hans Henrik von Essen was appointed Colonel in 1787, Major General in 1795, and Field Marshal in 1811. He served as the Governor of Stockholm from 1795 to 1797 and as the Governor General of Pomerania from 1800 to 1809. Upon the revolution of 1809, he received the title of count and a place in the Council of State. In 1810 he was sent as Ambassador to Paris by Charles XIII, and his negotiations with Napoleon's ministers restored Pomerania to Sweden. In 1814, Hans Henrik von Essen served as the commander of the Swedish military forces at the border with Norway. By the Treaty of Kiel, the King of Denmark had to cede Norway to the King of Sweden, due to the alliance of Denmark Norway with France during the later phases of the Napoleonic Wars. This treaty was however not accepted by the Norwegians. The Norwegian Swedish War of 1814 was fought in the summer of 1814. Subsequently, the Convention of Moss was signed resulting in the Union between Sweden and Norway. Hans Henrik von Essen served as the Governor general of Norway until he was succeeded by Count Carl Carlsson Mörner during 1816.