Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Австралиядағы соққы кратері
Impact crater in South Australia
Акраман соққы құрылымы – Оңтүстік Австралияның Гоулер жотасындағы аса терең эрозияға ұшыраған соққы кратері. Оның орналасқан жері диаметрі шамамен дөңгелек, уақытша құрғап қалатын плая көлі – Акраман көлімен белгіленеді. Соққы құрылымының және оның шығарылған материалдарының жеке-жеке ашылуы туралы алғашқы хабар 1986 жылы Science журналында жарияланды. Соқтығысудың куәлігі ретінде Акраман көліндегі аралдардағы сынып қалған тау жыныстарында жарылған конустар мен соққыға ұшыраған кварц табылды. Соққы құрылымы аса терең эрозияға ұшыраған, сондықтан оның бастапқы көлемі туралы білу үшін жанама әдістер қолданылуы керек. Кейбір авторлар бастапқы диаметрін шамамен , ал басқалары кішірек, шамамен , Акраман көлі орналасқан ойысқа жақын деп есептейді. Үлкен көлемді бағалау бойынша, энергия шығарылымы 5,2 × 106 мегатонна TNT құрады.
Acraman impact structure is a deeply eroded impact crater in the Gawler Ranges of South Australia. Its location is marked by Lake Acraman, a circular ephemeral playa lake about in diameter. The discovery of the impact structure and independent discovery of its ejecta were first reported in the journal Science in 1986. The evidence for impact includes the presence of shatter cones and shocked quartz in shattered bedrock on islands within Lake Acraman. The impact structure is deeply eroded, and its original size must be inferred by indirect means. Some authors estimate an original diameter of up to , while other suggest a smaller size, perhaps only , closer to that of the depression in which Lake Acraman is centred. The larger size estimate would imply an energy release of 5.2 × 106 megatons of TNT.
Шығаратын қабаты
Акраман соққы құрылымынан шыққан деп саналатын кең таралған шығарылым қабаты, кем дегенде кратерден шығысқа қарай Флиндерс тауларының эдиакар жартастарынан табылды. Ол кезде бұл аймақтар қалыңдығы аз теңіз болған, ал шығарылым теңіз түбіндегі лайға тұнған. Шокталған минералдар мен кішкентай сынық конустарды қамтитын шығарылым, кратердегіге ұқсас жас және құрамға ие жартастардан тұрады. Шығарылым қабатының деңгейінен жоғары теңіз микроорганизмдерінде (акритархтар) эволюциялық таралу орын алады, және кейбір авторлар байланыс болуы мүмкін деп есептейді. Кратердің Эдиакара биотасының типтік аймағына жақындығы айтылады, бірақ соққының болжамды жаһандық салдары ескерілгенде, бұл маңызды емес болуы мүмкін.
A widespread layer of ejecta, believed to be from the Acraman impact structure, is found within Ediacaran rocks of the Flinders Ranges at least east of the crater, At the time these areas were shallow sea, and the ejecta settled into mud on the sea floor. The ejecta, containing shocked minerals and small shatter cones, is composed of rock similar in age and composition to that at the crater, An evolutionary radiation within marine microorganisms (acritarchs) occurs just above the level as the ejecta layer, and some authors believe there may be a connection. The proximity of the crater to the type area for the Ediacara Biota is noted, though probably not significant given the likely global consequences of the impact.
Джон Акраман
Акраман соққы құрылымы, Акраман көлі және жақын маңдағы Акраман сайы Оңтүстік Австралия колониялық кәсіпкері Джон Акраманның құрметіне аталған.
The Acraman impact structure, Lake Acraman and the nearby Acraman Creek are named after South Australia Colonial businessman John Acraman.