Кіріспе

Rock Elm Disturbance – АҚШ, Висконсин штаты, Пирс округіндегі соққы кратері, шамамен Меномони қаласының оңтүстік-батысында орналасқан. Бұл бұзылуға жақын жердегі Рок-Эльм қаласының аты берілген.

Сипаттама

Соққы кратерін жасаған метеориттің диаметрі шамамен, массасы және соққы жылдамдығы болған деп есептеледі. Кратердің диаметрі ал эми кратерді толтырған тау жынысынан табылған қазбалар оның Орта Ордовик кезеңіне, шамамен 455-430 миллион жыл бұрын қатысты екенін көрсетеді. Бұл 469 миллион жыл бұрын шамамен бір уақытта құлаған бірнеше Орта Ордовик метеорларының бірі болуы мүмкін. Бұл АҚШ-тың құрлық аймағындағы Ордовик метеорлық оқиғасының бір бөлігі, оған Айова штатындағы Декора кратері, Көліндегі Слейт аралдары кратері және Оклахома штатындағы Эймс кратері кіреді.

Кратерлік сипаттамалары

Кратердің ортасындағы 0,8 км ені және 2,4 км ұзындығы бар көтерілген аймақ, соққының төменде жатқан тау жыныстарында – брекчия мен Саймон құмтасының күшті қозғалысын тудырғанын көрсетеді. Бұл тау жыныстар бетінен әлдеқайда ертерек және айналасындағы тау жыныстары қабаттарынан бұрын пайда болған. Сонымен қатар, кратердің оңтүстік жиегінде жарылған Прерия дю Шьен құмтасының ашық бөлігі – Блю Рок орналасқан, оны Нугет-Лейк округінің паркінде көруге болады.

Реидит табылған

Эрозияның метеорит соққан аймақтарға тигізетін әсерін зерттеу барысында, Пуэрто-Рико университетінің ғалымдары Рок Элм соққы орнының ортасынан сирек кездесетін, жоғары қысымда түзілген реид минералын тапты. Реид – метеорит соққан кезде туындайтын қатты қызу мен қысымның нәтижесінде пайда болатын цирконның (ZrSiO4) тығыз түрі. Рок Элм құрылымында табылган реид – бұл минералдың ең ежелгі мысалы. Бұрынғыдай, Қытайдағы Сюйян кратері, АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Чесапик шығанағы кратері және Германиядағы Нордлингер Рис кратері сияқты басқа да соққы орындарында да осы минералға кездесілген.