Кіріспе

Италиялық феодал (1194–1259)

Эццелино III да Романо (25 сәуір 1194, Томболо – 7 қазан 1259) – Италиялық феодал, Ezzelini әулетінің мүшесі, Тревизо маркасында (қазіргі Венето) өмір сүрген. Ол император Фредерик II-нің (1220–1250 жылдары билік еткен) жақын одақтасы болды және шамамен екі он жыл бойы Верона, Виченца және Падуа қалаларын басқарды. Ол қатыгез тиран ретінде танымал болды, және іс жүзінде "алғашқы тирандардың" ең жаман аты шыққандарының бірі еді.

Ерте өмір

Эзелино – Бассано-дель-Граппа және Венетодағы басқа да феодтардың билеушісі Эзелино II да Романо мен Тосканадағы графтар әулетінен шыққан Аделаида дель Альберти ди Мангонаның ұлы. Төрт жасында ол кепіл ретінде Веронаға жіберілді, ал оның балалық шағы мен білімі туралы ештеңе белгісіз. 1213 жылы ол әкесінің асқан жауы, 1212 жылы қайтыс болған, кейіннен ұлы Альдобрадиноға тиесілі болған Эсте қамалының қоршауына қатысты. Падуандық жылнамашы Роландиноның мәлімдемесіне сәйкес, жас Эзелино қоршау өнеріне қызығушылық танытты және Эстеге деген жек көрушілігі өмір бойы сақталды.

12261239-ға көтерілу

1223 жылы Эзелино II монастырға шеттеліп, оның иеліктері ұлдарына – Виченца ауылдарындағы (Бассано-дель-Граппаның маңызды орталығын қоса) қамалдар мен ауылдарды алған Альберикоға және Тревизо ауылдарындағы иеліктерді алған Эзелиноға бөлді. 1226 жылы Эзелино Веронадағы фракциялық тартысқа араласып, Монтикули мен Кваттуорвигинтиге олардың қарсыластарына қарсы көмектесті, яғни «конт партиясы» деп аталатын топқа, оның төбесінде Верона графы Рихард Сан-Бонифацио тұрды. Осы кезден бастап Эзелино Верона саясатындағы маңызды тұлғаға айналды және 1226-1227 жылдары ол podestà, яғни сол қаланың басшысы болды. Ол Веронаны қысқа мерзімге жоғалтты, бірақ 1230 жылы қайтадан басып алды. Бұл кезде Веронаны бақылау маңызды болды, себебі Фредерик II Солтүстік Италия қалаларының одағы – Екінші Ломбард Лигасымен қақтығыста болды. Веронаны кім бақыласа, Альп таулары арқылы Бреннер өткелін жауып, Фредерикке Германиядан күш-қуаттың келуін тоқтата алатын еді. Бастапқыда Эзелино Бреннерді жауып, императормен алғашқы шайқаста жеңіске жете алатын Ломбард Лигасын қолдады. Алайда, ол және оның інісі Альберико жақтарын өзгертті, себебі Лига наурыз айында олардың жауларына, әсіресе Эсте және Сан-Бонифациоға (Самбонифацио) көмектесіп жатқаны белгілі болды. 1232 жылы бауырлар Фридрихпен одақтасып, императордың қорғауына ие болды. Бірақ император Тревизо маршына жеке араласпай, төрт жыл өтті. Сондықтан 1232-1236 жылдар Эзелино мен Альберико үшін қиын болды, оларға көптеген жаулар шабуыл жасады, олардың ішінде Сан-Бонифацио, Эсте және Падуа қаласы ең бастылары еді. 1236 жылы Фредерик II ақыры Тревизо маршына келді. Эзелино мен оның верондық одақтастары Монтикули мен Кваттуорвигинти 1236 жылдың басында Веронаны басып алғандықтан, император Альп арқылы күшін арттырып, 3000 қарулы неміс сарбазын әкеле алды. 1236 жылдың қарашасында басталған науқанда Фридрих пен Эзелино, императордың маңызды одақтасы болып келе жатқан, Тревизо маршының барлық маңызды қалаларын бағындырды: 1236 жылдың қарашасында Виченца басып алынды, ал 1237 жылдың ақпан-наурызында Падуа мен Тревизо қарсылықсыз берілді. 1236 жылы Эзелино Фредериктің сол кезде он үш жастағы қызы Селваггияға үйленді, Веронаны жеңіп алды және сатқындықпен Падуаны басып алып, сол қаланың podestà лауазымын иеленді. Падуада ол монах Джордано Форзатені тұтқындап, жер аударып жіберді. Эзелино Кортенуовадағы Гибеллиндердің императорлық жеңісінде (1237) басты рөлде болды және 1239 жылы Тревизо маршы үшін императорлық вице-король атанды. Осындай қатыгездіктің табысқа жеткені болашақ орта ғасырлар мен қайта өрлеу дәуірінің алғашқы кезеңіндегі Италияның тирандарына да үлгі болды.