Кіріспе

Мексикалық цирк артисі

Джулия Пастрана (1834 жылдың тамызы – 1860 жылдың 25 наурызы) – 19 ғасырда гипертрихозбен ауырған артист және әнші. Мексиканың жергілікті тұрғыны Пастрана 1834 жылы Синалоа штатында дүниеге келген. Ол генетикалық жағдайымен туған, терминалды гипертрихоз (немесе жалпы гипертрихоз ланугиноза); оның беті мен денесі тік қара шашпен жабылған. Оның құлақтары мен мұрны тым үлкен болған, ал тістері дұрыс емес еді. Соңғы жағдай өмірінде диагнозы қойылмаған сирек кездесетін ауру – иегінің гиперплазиясынан туындаған, ол оның ерін мен тісін қалыңдатқан. Екі дерек көзінде де ол бір кезде Синалоаның сол кездегі губернаторы Педро Санчестің үйінде тұрған және 1854 жылы сол үйден кеткен деп айтылады. Иренео Паздың сөзіне сүйенсек, Масатланның кеден қызметкері Франсиско Сепульведа Пастрананы сатып алып, оны АҚШ-қа әкелген. Алғашқыда Пастрана Дж. У. Бичтің басқаруымен өнер көрсеткен, бірақ 1854 жылы Теодор Лентпен қашып, Мэриленд штатының Балтимор қаласында тұрмысқа шыққан. Лент оның басқаруын өз қолына алған, олар АҚШ және Еуропа бойынша гастрольдік сапарлар жасаған. Пастрананы жануар мен адамның араласуынан туған гибрид ретінде жарнамалаған және ол "Маймыл әйел", "Ит бетті әйел", "Шашты әйел", "Горилла бетті әйел", "Горилла әйел", "Аю әйел" және "Белгісіз" сахналық есімдермен цирк пен фрик-шоуларда жұмыс істеген. Ол өнерлерін көрсеткенде, өзінің интеллектісі мен талантын танытқан: ән айтқан, билеген және көрермендермен әрекеттескен. Мәскеудегі гастроль кезінде Пастрана өзіне ұқсас белгілері бар ұл туған. Бала үш күн ғана өмір сүрді, ал Пастрана босанғаннан кейін туындаған асқынулар салдарынан бес күннен кейін қайтыс болды.

Медициналық тексерулер

Өмірі бойы Пастрананың басшылығы оны дәрігерлер мен ғалымдарға қарап тексеруге ұйымдастырды, олардың пікірлерін жарнамаларда кең көрерменді тарту үшін пайдаланды. Бір дәрігер, Александр Б. Мотт, оның адам мен "орангутанның" қосылуынан туғанын куәландырды. Кливлендтік доктор С. Брейнерд оның "ерекше түрге" жататынын мәлімдеді. Фрэнсис Бакланд оның "деформацияланған мексикалық үнді әйелі" екенін айтты. Чарльз Дарвин оның қайтысынан кейін оның жағдайын талқылап, оны былай сипаттады: "Испан бишісі Джулия Пастрана өте әдемі әйел болған, бірақ оның қалың еркек сақалы мен шашы бар маңдайы болған; оның суреті түсірілді, ал оның салынған терісі көрме ретінде көрсетілді; бірақ бізді қызықтыратыны, оның жоғарғы және төменгі жақтарында екі қатар тістері болған, бір қатары екіншісінің ішіне орналасқан, доктор Пурланд одан қалып жасады. Тістерінің көптігінен аузы ілгері шығып, беті гориллаға ұқсаған".

Өлімнен кейін

Пастрананың қайтысынан кейін Лент оның денесі мен ұлының денесін Мәскеу университетінің профессоры Суколовқа сатты, ол оларды мұқият сақтап қалды. Оның денесі таксидермия әдісімен сақталған. Бұл процесс таксидермия техникасы мен балсамдау химиялық заттарының үйлесімі болды. Кейбір авторлар оны «мумия» деп атағанмен, оның сақталған денесі техникалық тұрғыдан мумия емес еді, себебі ол мумияланбаған. Белгілі табиғат зерттеушісі және таксидермист Чарльз Дарвин атап өткендей, оның денесі «толтырылған». Суколов денелерді сақтағаннан кейін Лент оларды қайта сатып алып, Еуропа бойынша көрмеге шығара бастады. Кейін Лент оған ұқсас сыртқы келбеті бар әйелді тауып, оған үйленді және Мари Бартель есімін Зенора Пастранаға өзгертті, осылайша көрмесінен байлыққа ие болды. Жүзге жуық жыл бойы Пастрана мен оның ұлының денелері әлемнің музейлерінде, цирктерде және ойын-сауық орталықтарында көрсетілді. Олар 1921 жылы Норвегияда пайда болды және 1972 жылға дейін АҚШ-та гастрольдік сапармен болды. Сол жылы Швециядағы тур көптеген адамдардың наразылығын тудырды, нәтижесінде денелер жұрттан жасырылды. 1976 жылдың тамызында вандалдар қоймаға еніп, нәресте денесіне зиян келтірді. Қалдықтарды егеуқұмдар жеп қойды. Джулияның сақталған денесі 1979 жылы ұрланды, бірақ дене табылып полицияға хабарланғаннан кейін, бірақ анықталмағандықтан Осло сот-медициналық институтында сақталды. 1990 жылы дене анықталып, көп жыл бойы Осло университетінің анатомия кафедрасындағы мөрленген табытта сақталды. 1994 жылы Норвегия Парламенті оның қалдықтарын жерлеуді ұсынды, бірақ Ғылым министрі оларды ғалымдар зерттеу жүргізе алуы үшін сақтап қалуға шешім қабылдады. Оның денесіне қол жеткізу үшін арнайы рұқсат қажет болды. 2013 жылдың ақпан айында Синалоа штатының губернаторы Марио Лопес Вальдес, Нью-Йорк тұратын бейнелеу өнерінің суретшісі Лора Андерсон Барбата, Норвегия билігі және басқалардың көмегімен дене Синалоа үкіметіне тапсырылды және жерлеу жоспарланды. Фильм режиссері Ева Ариджис «Чуй, The Wolf Man» деректі фильмі үшін жерлеу рәсімін түсірді, бұл туа біткен гипертрихозбен ауыратын қазіргі мексикалық отбасының портреті.

Театр

Австралиялық жазушылар Аллан МакФадден мен Питер Нортвудтың "Пастрана" мюзиклі 1989 жылы Мельбурн қаласындағы Чирк Театрында қойылды. Бұл қойылым бес Мельбурн Green Room Awards сыйлығына ие болды. Пастрананың өміріне негізделген "Дүниедегі ең сұлу әйел – Джулия Пастрананың трагикалық өмірі мен даңқты өлімінің шынайы тарихы" (1998) пьесасын Шон Прендергаст жазды. 2003 жылы Техас штатында Кэтлин Андерсон Кулебро қойған бұл пьеса, Лора Андерсон Барбатаның қарындасы, Андерсон Барбатаның Пастрананың мәйітін Норвегиядан Мексикаға қайтару науқанына бастап кетті.

Фильм

Марко Ферреридің "Апийон әйел" (1964) фильмі Пастрананың өмір тарихына негізделген. 2013 жылдың 14 қазанында Джулия Пастрананың өмірі мен тәжірибесіне арналған "Кепіл" фильмінің дамытылуы жарияланды, сценарийін Селсо Гарсия мен Франсиско Пайо Гонсалес жазған. "Кепіл" фильмінің режиссері – Селсо Гарсия, бұл жоба халықаралық өндіріс болып табылады және көптеген белгілі тұлғалардың қолдауына ие. Хабарлама мексикалық "Мураль" газетінде жарияланған мақалада пайда болды, ал "Мураль" газеті "Реформа" редакциялық тобының құрамына кіреді.

Музыка

The Ass Ponys 1993 жылғы Grim альбомында оның өміріне арналған «Джулия Пастрана» әнін жазды және жазбаға түсірді. Музыкалық супертоп Apparatjik 2020 жылдың 20 наурызында «Julia» атты сингл шығарды, оған сөздерімен видео қоса берілді.