Кіріспе

Джон Дерринг Неттлтон, ВК (28 маусым 1917 – 13 шілде 1943) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінде (RAF) Оңтүстік Африкадан шыққан офицер. Ол ең әйгілісі Аугсбург рейдін басқарғаны үшін, 1942 жылғы 17 сәуірде Аугсбургтегі MAN U суасты қайықтарының қозғалтқыштарын шығаратын зауытына күндізгі шабуыл жасаған. Осы міндеттегі рөлі үшін оған Виктория кресі табысталды, бұл британ және Достас әскерлеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсеткен батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда.

Ерте өмір

1917 жылы 28 маусымда Оңтүстік Африканың Натал провинциясындағы Ногома қаласында туған Неттлтон адмирал А. Т. Д. Неттлтонның немересі болды. 1928-1930 жылдары Кейптаундағы Батыс провинция дайындық мектебінде білім алды. Неттлтон генерал Бота оқу кемесінде теңіз курсанті ретінде қызмет етті, содан кейін 18 ай бойы Оңтүстік Африка сауда флотында болды. Ол азаматтық инженерлікпен айналысып, Оңтүстік Африканың түрлі аймақтарында жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1938 жылдың желтоқсанында Корольдік әуе күштеріне (RAF) қабылданып, Неттлтон содан кейін No. 207, 98 және 185 эскадрильяларында қызмет етті, содан кейін Хэндли Пейдж Хэмпден ұшағымен No. 44 эскадрильясына қосылды. Ол 1941 жылдың 24 шілдесінде Брестке күндізгі шабуылға және басқа да бомбалау шабуылдарына қатысты, ал 1940 жылдың қыркүйегінде есімдері тізімде жарияланды. Неттлтон 1940 жылдың шілдесінде ұшқыштар офицері, 1941 жылдың ақпанында ұшқыштар лейтенанты шеніне көтеріліп, 1941 жылдың шілдесінде эскадрилья басшысы болды. Осы кезде No. 44 эскадрилья Линкольнширдегі RAF Уоддингтонда орналасқан және 1941 жылдың соңында Ланкастерлерді алған. 1942 жылы RAF Бомбалау командасы Германияның U-кемелерінің жартысын шығаратын Бавариядағы Аугсбургтегі MAN U кемелік қозғалтқыш зауытына қарсы күндізгі бомбалау миссиясын жоспарлады. Бұл жаңа Avro Lancaster ұшағымен ұшырылған алғашқы ірі миссия болды – төрт қозғалтқышы, үлкен көтергіш күші, ұзақ қашықтығы және күшті қорғаныс қару-жарағы бар бомбалаушы ұшақ. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыс барысында жасалған ең ұзақ төменгі қабаттағы шабуыл болды. Неттлтон өзінің алғашқы рейсінің соңына жақындап, миссияны басқаруға тағайындалды. Операция үшін күштің неміс радарларынан анықталмауы үшін өте төменде ұшуы қажет болды. Рейдке дайындық үшін екі эскадрилья Германияға қарсы бомбалау кампаниясынан алынып, төменгі қабаттағы ұшуды жаттықты. Аугсбургке жасалған шабуыл 1942 жылдың 17 сәуірінде басталды, ол кезде Неттлтон RAF Уоддингтоннан алты Ланкастер бомбалаушысын үштік топтарда оңтүстікке қарай басқарып шықты. Бірнеше шақырым қашықтықтағы RAF Вудхолл Спадан No. 97 эскадрильяның тағы алты Ланкастеры көтеріліп, сонымен қатар оңтүстікке бет алды. Екі топ миссияның бөлігі ретінде байланысқа түспеді. Екі топ та Селси Биллге жеке жетіп, каналдан ұшып шығып, француз жағалауына қарай жол тартты. Оның марапаттама қағазында былай делінген:

1943 жылдың 12-13 шілдесі аралығында түнгі уақытта Бомбалау командасы Италияның солтүстігіндегі Туринге 295 Ланкастермен шабуыл жасады. Шабуылдың мақсаты Италияның фашистік үкіметін соғыстан шығуға ынталандыру болды. Турин алыс мақсат болды, ал жаз болғандықтан түндер салыстырмалы түрде қысқа болды. Шешілген қараңғылықтың аздығынан Англияға тікелей ұшу мүмкін болмады және неміс күндізгі ұшақтарынан аулақ болу үшін Бискай шығанағы арқылы бағытталды. Ланкастер KM Z (ED331) ұшағымен ұшып, Неттлтон түнгі сағат 22:23-те Данхолм лоджінен ұшып кетті. Миссиядағы тағы бір Ланкастер Леонард Брэдфилдтікі болды. Таң атқанда бірнеше Ланкастерлер бір-бірін көріп, қорғаныс үшін топтасты. Сонымен қатар, миссиядан қайтып келе жатып, Брэдфилд және оның экипажы оң жақтағы 30 градусқа батысқа қарай бағытталған Ланкастерлер тобын байқады. Брэдфилд өзінің дұрыс бағытта екеніне сенімді болды. Оның көру қабілеті жақсы болды және оның орны Gee сигналымен расталды. Батыстағы Ланкастерлер жағалауға тым жақын болды. Брэдфилдтің ұшағы сигнал берді, бірақ жауап алмады. Таңғы сағат 06:30 шамасында Неттлтонмен бірге болған Ланкастерлер тобы Бресттің оңтүстігіндегі базасынан ұшып келген неміс күндізгі ұшақтарымен тоқтатылды. Миссиядан Ланкастерлердің жоғалғандарының арасында үш ұшақ Бискай шығанағының үстінде атып түсірілді, ал тағы алтысы із-түзсіз жоғалды. Неттлтон мен оның экипажы да жоғалды. Олардың денелері табылмады. Барлығы Руннимед ескерткішінде мәңгі есте қалды.

Мұра

Соғыстан кейін Оңтүстік Родезия үкіметі эскадрон жетекшісі Неттлтонның құрметіне жаңа мектеп атады: Неттлтон кіші мектебі, Брейсайд, Солсбери, Оңтүстік Родезия (қазіргі Хараре, Зимбабве). 1994 жылдың 2 наурызында RAF Shawbury-де Неттлтон атымен кіші офицерлерге арналған жатақ блогы салтанатты түрде ашылды. Ішінде Неттлтонның өмірі мен қызметі туралы мәліметтер жазылған ескерткіш тақта орналасқан.