Кіріспе

Элли Сахай (1952 жылы туған) – американдық өнер сатушы және азаматтық инженер, ол Манхэттендегі «The Art Collection» және «Exclusive Art» көркемсурет галереяларының иесі болған. Кейіннен ол жасалма өнер сатқаны үшін айыпталды және сотталды, ал алаяқтық жасағаны үшін федералды түрмеде 41 айға сотталды. Түрмеден босатылғаннан кейін ол Нью-Йорктің Грейт-Нек қаласында «The Art Collection» галереясын басқаруын жалғастырды.

Көркемсурет галереялары

Сахай 1962 жылы Ираннан АҚШ-қа көшіп келіп, Колумбия университетінде азаматтық инженер мамандығын бітірді. Кейіннен өнерге қызығушылық танытып, 1970-1980 жылдары бірнеше шағын көркемсурет галереясын ашты. 1980 жылдары Сахай Марк Шагал, Пол Гоген, Мари Лоренсен, Моне, Огюст Ренуар және Пол Клее сияқты суретшілердің импрессионизм және пост-импрессионизм туындыларын сатып алды. Сахай және оның әйелі Лонг-Айленд қауымдастығының белсенді мүшелері болды, еврей ұйымдарына қаржылай көмек көрсетті және Тораны оқу орталығын құрды.

Сурет жасампаздығы туралы айыптар

Федералды тергеу бюросы мен АҚШ прокурорының кеңсесінің мәліметінше, Сахай аз танымал туындыларды сатып алып, оның галереясының жоғарғы қабатында жұмыс істейтін қытай иммигранттарынан суреттерді көшіріп алды. Сахай түпнұсқалық куәліктерді көшірмелерге тіркеп, сатуға шығарды. Бірнеше ай немесе жылдардан кейін ол түпнұсқаға жаңа куәлік алып, оны сатты. Бірнеше жағдайда ол жалған суреттерді Азия коллекционерлеріне, ал түпнұсқа суреттерді Нью-Йорк пен Лондон галереяларына сатты. Хабарларға сәйкес, жапон коллекционерлері куәліктерге сеніп, суреттердің шынайылығын растау үшін еуропалық сарапшыларды шақырмады. Сахай сондай-ақ, құны төмен суреттерді сатып алып, жаңа жалған суреттер жасау үшін олардың кенептерін қайта пайдаланды. Сахай кінәлі емес екенін айтып, суреттерді басқа дилерлерге тапсырғанын, осылайша оларды өзінің бақылауынан шығарғанын мәлімдеді. Ол Кристис галереясындағы суреттің жалған екенін растады; Кристис каталогтарын баспадан кері тартып алуға мәжбүр болды. Олар Токиодағы "Галерея Муза" галереясының иелеріне де хабарлады. Түпнұсқа сурет Sotheby's аукционында сатылды, ал Элли Сахай 310 000 доллар алды, оны ФБР қадағалап отырды. Кейін ол кепілдікпен босатылды. 2004 жылдың 4 наурызында Сахай сегіз қылмыстық іс бойынша алаяқтық жасады деп айыпталды және тағы да кепілдікпен босатылды. Кейін 2004 жылы ол адвокатының сөзінше, "үкіметпен болған мәселелерін шешіп, осы оқиғаны ұмыту үшін" кінәсін мойындады. 2005 жылдың шілдесінде ол 41 айға бас бостандығынан айырылды, 12,5 миллион доллар айыппұл төледі және он бір өнер туындысын мемлекетке беруге міндеттелді. Айыптаулар жасалғанға дейін де, кейін де Сахай өзінің кінәсіз екенін айтып, журналистермен бұл істі және өзінің басқа да бизнес жобаларын ашық талқылады. Сахай әлі де Нью-Йорк тұрғыны болып табылады.