Кіріспе

Шотландиялық велосипедші

Дэвид Миллар (4 қаңтар 1977 жылы туған) – шотландтық зейнеткер кәсіби жол велосипедшісі. 1997 жылдан 2004 жылға дейін Cofidis, ал 2008 жылдан 2014 жылға дейін Garmin–Sharp командаларында өнер көрсетті. Ол «Тур де Франс» жарысының төрт кезеңінде, «Вуэльта а Эспанья» жарысының бес кезеңінде және «Джиро д’Италия» жарысының бір кезеңінде жеңіске жетті. 2007 жылы Ұлыбританияның ұлттық жол және ұлттық уақыттық жарыс чемпионы атанды. 2004 жылы Миллар допингке қарсы ережелерді бұзғанын мойындағаннан кейін екі жылға жарыстан шеттетілді. Жарысқа оралғаннан кейін Миллар допингке қарсы күреске белсенді қатысып, журналист Аласдейр Фотеррингхэм оны «велосипед спортының тәжірибелі қайраткері» деп сипаттады.

Ерте өмір және білім

Миллер – Гордон мен Эвриль Миллердің ұлы, екеуі де шотландықтар. Оның әкесі Корольдік әуе күштерінде ұшқыш болған, ал Миллер әкесі үш жылдық міндеттемемен сол жерде болған Мальтаның Мтарфа қаласында дүниеге келді. Анасы мұғалім болып жұмыс істеді. Оның Фрэнсис (Фран) атты сіңлісі бар, ол да велосипед спортында жұмыс істейді, қазіргі уақытта Team Ineos командасының бас атқарушы директоры. Отбасы Ұлыбританияға оралды және Шотландиядағы RAF Kinloss-те тұрды, содан кейін Лондоннан солтүстік-батысқа қарай 60 шақырым жердегі Айлсбериге көшіп барды. Миллер 11 жасқа келгенде оның әкесі мен анасы ажырасып, әкесі Гонконгқа көшіп кетті, ол сол жерде орналасқан Cathay Pacific әуе компаниясына жұмысқа орналасты. Миллер Гонконгті өз үйі деп санайды. Миллер 13 жасында әкесіне қосылу үшін Гонконгқа көшіп барды. Ол Гонконгте BMX жарыстарында жарысып, жақсы нәтижелер көрсетті. 1992 жылы ол жол велосипеді сатып алып, жолдар көлікке толыға бастағанға дейін таңғы сағат 6:30-да жарысқа қатысты. Король Георг V мектебінде ол математика, экономика және географияны А деңгейінің емтихан пәндері ретінде таңдады, содан кейін әкесінің ұсынысымен өнер, графика және спортты зерттеуге ауысты. Ол А деңгейлерін аяқтады және анасымен бірге болу үшін Англияға қайтып келген соң, Мейденхедтегі өнер колледжіне түсті. Ол Букингемширдегі Хай-Уайкомб қаласында велосипедпен айналыса бастады. Анасы Эврил оны жаңа достар табу үшін және бос уақытын өткізу үшін сол жерге алып барды. Оған бес кәсіби команда келісімшарт ұсынды. Ол Сирилл Гимардпен келісімшартқа отырды, өйткені оның командасы Кофидис Футуроскопта 16 шақырымдық уақыт сынағы аймағында орналасқан. Ол бірнеше күн бойы жалпы есепте көшбасшы ретінде сары жейдеге ие болды. 2001 жылы Дюнкерктегі жеңісін қайталай алмады, бұрылыста ұрып, апатқа ұшырады. 2002 жылы Люксембургте өткен пролог жарысында бесінші орынға ие болды. 2003 жылы өткен Турдың 100 жылдығына орай Париждегі прологты жеңуге тырысқанда, оның тізбегі финиш сызығына дейін 500 метр қалғанда жыртылды. Ол Брэд МакГиге 0,14 секундқа жеңілді. Миллер салмақты азайту үшін велосипедті алдыңғы рельссіз жүргізген. Ол өзінің спорттық директоры Ален Бондуды кінәлады. "Бұл менің тізбегімнің проблемасы емес, бұл менің командамның проблемасы болды", - деді ол финиш сызығында журналистерге. Ол Бондюдың бірнеше граммды үнемдеу үшін рельссізді алып тастауға тырысқанын айтты. Бондю Миллерге басқалар да осындай қиындықтарға тап болғаннан кейін алдыңғы рельссізді пайдалануды тапсырғанын айтты. Бондю логистикалық менеджер болып төмендетілді. Сан-Маринода өткізіледі. Миллер 2002 жылғы Достастық ойындарына Шотландия құрамасына шақырылды, бірақ оның орнына Кофидис үшін жарысқа қатысуды жөн көрді. 2002 жылғы "Вуэльта а Эспанья" жарысының 15-ші кезеңіне Альто-де-л-Англиру таушаңы жаңбыр астында көтерілді. Команданың көліктері ең тік бөлігінде тоқтап қалды, кейбіреулері күйшілердің салған суреттеріне дөңгелектері сырғып кеткендіктен қайта іске қоса алмады. Олардың артында қалғандар болды, ал басқалары дөңгелектері жарылып қалды, себебі механиктер оларға жете алмады. Миллер үш рет құлап, жарыстан бір метр қашықтықта жарыс нөмірін тапсырып, наразылық білдірді, нәтижесінде жарыстан шықты. Төрешілер оның кезеңді аяқтамағанын және ол Биаррицтегі үйіне кеткеннен кейін қайтадан қабылданбағанын шешті. Ол тоғызыншы орынға ие болғаны үшін өкінді және кейін командасынан кешірім сұрады. 2004 жылдың 23 маусымында Биаррицке жақын Бидартта оған кешкі сағат 20:25-те Париждегі есірткілерге қарсы күрес бөлімінің үш жазық киімдегі полицейі жақындады. Олар Миллерді ұстап, оның сағатын, аяқ киімін, зергерлік бұйымдарын, кілттерін және телефонын алып кетті. Екі жарым сағат бойы оның үйін тінткеннен кейін, олар қанды күшейтетін эритропоэтин (ЭПО) дәрісінің бір түрі Эпрекстің бос флакондарын және екі пайдаланылған шприцтерді тапты. Полиция Мадеяктан табылған есірткі туралы көбірек білу үшін 2004 жылдың 20 қаңтарында Орли әуежайына келген команданың тағы бір жүргізушісі Филипп Гомонтқа назар аударды. Бірақ Миллердің телефон қоңыраулары төрт ай бойы тыңдалып келген. Миллер 2001 және 2003 жылдары ЭПО қолданғанын мойындады. Ол мұны стресске, атап айтқанда 2003 жылғы Турда прологты жоғалтуға және 2001 жылғы әлем чемпионатында Ян Улрихтан жеңілгеніне кінәлады. Велосипедтік ереже бойынша мойындау – оң сынаққа тең. 2004 жылдың тамызында Британдық Велоспорт оны екі жылға тоқтатты. Ол 2003 жылғы уақыт сынағы бойынша әлем чемпионы ретінде жарамсыз деп танылды, оған 2000 швейцариялық франк (шамамен 1250 еуро) айып салынды және 2003 жылғы "Критериум дю Дофине Либере" және 2001 жылғы "Вуэльта а Эспанья" жарыстарынан шеттетілді. Кофидис Миллерді жұмыстан шығарды және ішкі тергеу жүргізе алмайынша жарыстардан шықты. Бірнеше Кофидис жүргізушілері мен көмекшілері жұмыстан шығарылды. Команданың директоры Бондю және дәрігер Менюет командадан кетті. Миллер өзінің жазасын жеңілдету үшін Спорт арбитраждық сотына шағымданып, сәтсіз аяқтады, бірақ сот оның жазасын мойындаған күніне, 2004 жылдың 24 маусымына дейін қайта есептеді. Миллер 2006 жылы Нантердегі француз сотында тоғыз басқа айыпталушымен бірге сотталды, олардың көпшілігі Кофидистен болды. Сот оның Францияда есірткі қолданғаны анық емес деп шешті және қылмыстық іс қозғау мүмкін емес. Ол кеңес алған дәрігер Биаррицтен оңтүстікке, Пиреней тауларының ар жағындағы Испанияда тұрды. Миллер судьяға жасаған мәлімдемесінде ол жарысқа қатысу қысымына, британдық жанкүйерлердің үміттеріне және жақын достар таба алмауына бағынғанын айтты. Тур де Франс прологын жеңіп алу жағдайды нашарлатты; ол жетекшілік маусымдық жейдесін киді – оның "арманы", деді ол, – және барлығы аяқталғаннан кейін ол достары жоқ және тек теледидары бар пәтеріне қайтып келді. Ол өзінің чемпионатын Лас-Вегастағы Белладжио казиносында тойлады. Бірақ тоқтатқаны Миллерге жұмысын, кірісін және үйін құрбан етуге тура келді. Миллер содан кейін бір жыл бойы алкогольге тәуелді болды. Джонатан Ваутерс басқаратын команда. Ваутерс команданың допингке қарсы тұруын баса көрсетті. 2007 жылы Миллер британдық жол және уақыт сынағы чемпионаттарында жеңіске жетті және Энеко Турде екінші орынды иеленді, Хосе Иван Гутьеррестен 11 секунд қалып қойды. Оның жылдың тағы бір жеңісі Париж-Ницца жарысында болды, онда ол прологты жеңді.

2008-2014 жылдар: Garmin-дегі мансап

2008 жылғы маусымның басында Slipstream командасы Garmin Slipstream деп аталды, ал Миллар команданың меншік үлесін алып, допингке қарсы позициясын нығайтуға көмектесті. Ол «Италия айналымы» (Giro d'Italia) ашылу командалық уақыт сынағындағы жеңіске ықпал етті. Миллар 2008 жылғы «Италия айналымының» бесінші кезеңінде жеңіске жеткен бес жүргізушіден бірі болды, бірақ соңғы шақырымда тізбегі үзіліп, велосипедін жол жиегіне лақтырып жіберді. 2008 жылғы «Тур де Франс» жарысында Миллар төртінші кезеңдегі уақыт сынағында үшінші орын алды, жеңімпаздан 18 секунд қалып қойды. Жалпы есепте ол 68-ші орынды иеленді, Карлос Састреден 1 сағат 59 минут 39 секунд артта қалды. Маусымдағы ең жақсы нәтижесі 2008 жылғы Калифорния айналымындағы жалпы есепте екінші орын болды. Миллар 2009 жылғы «Италия айналымында» және содан кейін 2009 жылғы Critérium du Dauphiné Libéré жарысында өнер көрсетіп, жалпы есепте тоғызыншы орынды иеленді. Ол «Тур де Франс» және «Вуэльта а Эспанья» жарыстарына қатысты. Оның ең жақсы көрсеткіші – «Вуэльта»дағы 20-шы кезеңдегі уақыт сынағындағы жеңісі. Бұл жарыста Миллар екі жылдан бері алғаш рет жеңіске жетті және «Вуэльтада» бесінші рет жеңіске ие болды. 2010 жылы Миллар уақыт сынағындағы күшін сақтап қалды, Critérium International және De Panne үш күндігінде кезеңдік жеңіске жетті. De Panne сонымен қатар Миллардың 2001 жылғы Circuit de la Sarthe жарысынан бергі алғашқы көп кезеңді жарыстағы жеңісі болды. Маусымның басында Миллар ірі уақыт сынақтарында бірнеше жоғары орындарды иеленді – ол 2010 жылғы «Тур де Франстың» прологында үшінші орынды, ал Critérium du Dauphiné үшінші кезеңінде екінші орынды алды. «Тур де Франста» алған жарақаты маусымның қалған бөлігін қиындатты, бірақ ол үш үлкен турдың барлығын аяқтады. Содан кейін Миллар ерлер арасындағы әлем чемпионатындағы үздік көрсеткішін жаңартты, Фабиан Канчелларадан кейін екінші орынды иеленді. Көп ұзамай ол Комонвелл ойындарында уақыт сынағында алтын медаль, ал жол жарысында қола медаль жеңіп алды. 2011 жылы Миллар маусымның басында ауруға шалдықты, көптеген классикалық жарыстарды өткізіп алды. Оның ең жақсы нәтижесі – Circuit de la Sarthe жалпы есепте 3-орынды алуы. Ол «Италия айналымына» уақытында қалпына келді, 3-кезеңде екінші орын алып, жалпы сыныптаманың көшбасшысы ретінде қызыл жейдеге ие болды. Алайда, Миллардың көшбасшылығы сол күні «Италия айналымында» Вуттер Вейландтың қазасымен көлеңкеленді. Жарыс жетекшісі ретінде Миллар келесі күнгі бейтарап кезеңде Вейландқа арналған құрмет көрсетуді ұйымдастыруға көмектесті. Кейін ол «Италия айналымының» 21-ші кезеңінде уақыт сынағын жеңіп алды, осылайша Роберт Миллар мен Марк Кавендиштен кейін өзінің мансабында барлық үш үлкен турда жеңіске жеткен үшінші британдық жүргізуші болды. Маусым айында ол өзінің автобиографиясын «Racing Through the Dark» деп атап, оны Ричард Уильямс The Guardian газетінде «спорттық тәжірибе туралы бірінші тұлғалық есептердің бірі» деп сипаттады. Миллар Кавендишке 2011 жылғы UCI әлем чемпионатының жол жарысында жеңіске жетуге көмектескен Ұлыбритания командасының капитаны болды. Миллар 2012 жылы 23 наурызда Бельгияда өткен E3 Harelbeke бір күндік жарысында апатқа ұшырап, кілт сүйегін сындырып алды. Ол Бавария айналымында және Critérium du Dauphiné жарыстарында жарысқа оралды, оның ең жақсы нәтижесі 4-ші кезеңдегі 9-шы орын болды. Маусымның басында алған жарақаттарына қарамастан, Миллар 11-ші рет «Тур де Франс» жарысына қатысуға ілікті. Ол 12-ші кезеңді төрт басқа жүргізушімен бірге құтылып, Аннонай-Давезиеудағы финиш сызығынан он минуттан астам артықшылықпен жеңіске жетті. Ол турдың бір кезеңінде жеңіске жеткен төртінші британдық жүргізуші болды, ал Брэдли Виггинс турдың екінші британдық жеңімпазы болды (Николь Кук 2006 жылы әйелдер турын жеңіп алды). Миллар Лондон Олимпиадасына қатысатын Ұлыбритания жол жарысы командасының құрамына таңдалды. Ол 2011 жылғы әлем чемпионатындағы команда капитаны рөлін қайталады, бұл жолы да Марк Кавендишті жеңіске жетелеуді мақсат етті. Миллар мен Ұлыбританияның командаластары Брэдли Виггинс, Иан Станард және Крис Фрум жарыстың басым бөлігінде басқа ұлттардың аз көмегімен темпті белгілеуге мәжбүр болды және ақырында Бокс Хилл трассасының соңғы көтерілісінде ашық кеткен отыз адамнан қашып шыққанды тоқтата алмады, Кавендиш жеңімпаз Александр Винокуровтан қырық секундқа артта қалды. Миллар 2014 жылғы «Тур де Франс» командасына таңдалмады, бұл шешім оны «керексіз және ойран салған» сезімге ие етті. Миллар 2014 жылғы маусымнан кейін кәсіби велосипед спортынан зейнеткерлікке шықты, оның соңғы бәсекелестік бастамасы қазан айында Бек CC Hill Climb жарысында болды. Миллар мансабының соңғы жылы дерекфильм жасаушы Филай Претселлдің «Time Trial» фильміне түсірілді. Кәсіби велосипед спортының ішкі жағына көз тастау мақсатымен жасалған фильм, Миллардың қартаю және зейнеткерлік туралы ойларына толы болды, ол өзінің бұрынғы деңгейде өнер көрсетуге шамасы келмейтінін сезінді. «Time Trial» 2018 жылдың 29 маусымында Ұлыбритания кинотеатрларында көрсетілді.

Жарыстан кейінгі мансап

2015 жылдың наурыз айында Миллар бұрынғы командаласы Райдер Хешедалды жаттықтырып жатқанын және Ұлыбританияның 23 жасқа дейінгі велоспорт құрамасына тәлімгерлік етіп жатқанын мәлімдеді. Ол кәсіби велосипедшілер қауымдастығы Cyclistes Professionnels Associes (CPA) атынан UCI жұмыс тобында жарысқа нашар әсер ететін ауа райы жағдайындағы рәсімдерге қатысты нақты нұсқаулар беретін Ерекше Ауа-райы Протоколын әзірлеуге қатысты; бұл протокол алғаш рет 2016 жылғы Париж-Ницца жарысында қолданылды. Бұл CPA тарихындағы алғашқы дауыс беру арқылы өткен сайлау болды: Миллар Бугнодан жеңілді, ол 96 дауыс алса, Бугно 379 дауыс жинады. 2015 жылы Миллар өзінің 'Chpt3' брендін құрды, түрлі серіктестермен бірлесіп велосипедтер мен киім-кешектерді қоса алғанда, велоспортқа қатысты өнімдерді шығарды. Ол велоспорт журналисі және сарапшы ретінде жұмыс істейді, сондай-ақ 2016 жылдан бері ITV арнасында Тур де Франс және Вуэльта а Эспанья жарыстарын тікелей эфирде түсіндіріп береді. Миллар ITV комментаторы Нед Боултинг және бұрынғы кәсіби спортшы Питер Кеннаумен бірге "велосипедке жақын" тақырыбындағы Never Strays Far подкастын жүргізеді.

Жеке өмір

2011 жылдың 9 қыркүйегінде Миллардың әйелі Николь олардың Арчибальд Миллар есімді ұлын дүниеге әкелді. Екінші ұлдары Харви Миллар 2013 жылдың 2 мамырында дүниеге келді. Олардың қызы Максин Миллар 2016 жылдың 1 қаңтарында дүниеге келді. 2013 жылы "Программа" фильмінің түсіріліміне консультация берген кезде Миллар қонақүйден өтіп бара жатып, төмен салынған қабырғаға басын соғып алды. Осы оқиғадан кейін ол иіс сезу қабілетін жоғалтты. Миллардың әпкесі Фран 2019 жылдың маусым айында Team Ineos велосипед командасының бас директоры болып тағайындалды. Ол Роберт Миллармен туыс емес, қазір Филиппа Йорк атымен өмір сүреді, ол Шотландияның батысынан шыққан және 1980 жылдардың ортасында үлкен жетістіктерге жеткен жол велосипедшісі.