Кіріспе

Онтарио провинциялық тас жолы

Батыс сегменті

3-ші тас жолдың батыс бөлігі Канада мен АҚШ-тың Мичиган штатын Детройт өзені арқылы байланыстыратын Амбассадор көпірінен басталады. Бес жолақты тас жол Виндзор қаласы арқылы оңтүстік-шығысқа қарай Хьюрон Черч Роуд бойымен, тұрғын үйлермен қоршалған жерлерден өтеді, содан кейін Талбот Роуд бойымен шығысқа қарай бұрылады. Виндзор қаласынан Кабана жолына дейінгі бөлік «Байланыс звеносы» келісімі бойынша күтіледі. E. C. Row экспресс жолы мен Ховард авенюі арасында 3-ші тас жол Rt. Hon. Herb Gray Parkway – 401-ші тас жолының бөлігіне жақын орналасқан. Essex County Road 11 шоссесімен 3-ші тас жол ауылдық Оңтүстік-Батыс Онтариоға кіреді, және Essex округы арқылы өтетін көп бөлігі ауыл шаруашылығы жерлерімен жабылған. Қазіргі төрт жолақты тас жол Эссекс айналма жолымен Эссекс қаласының оңтүстік жағынан айналып өтеді, жолдың солтүстік жағында сауда орындары орналасқан. Ауыл шаруашылығы жерлеріне қайта оралып, екі жолақты бөлінбеген тас жолға дейін тарылады, магистраль оңтүстік-шығысқа қарай жалғасады, бастапқы тас жол өткен бірнеше шағын елді мекендердің жанынан өтеді, бірақ олардан аулақ салады. Essex округының 18-ші шоссесін өткеннен кейін, маршрут шығысқа қарай бұрылып, Кингсвилл қаласының солтүстігінен өтеді, содан кейін Лимингтон қаласының солтүстік жиегіне кіреді. Шығыс жағында 3-ші тас жол Centennial Road-қа оңтүстікке қарай бұрылып, содан кейін Талбот желісіне шығысқа қарай бұрылады, тарихи Талбот трассасымен Айлмер қаласының шығысына қарай жалғасады.

АҚШ-пен байланыстары

3-ші тас жол – Онтарио провинциясының АҚШ-пен халықаралық шекаралық өтпелерде басталып, аяқталатын жалғыз магистралі (Детройтке, Мичиганға қарайтын Елші көпірі және Буффало, Нью-Йоркке қарайтын Бейбітшілік көпірі). Чикаго, Толедо және Детройттан Буффало мен Батыс Нью-Йоркке дейінгі 3-ші тас жол, 90-шы мемлекетаралық тас жолға қоса, кез келген американдық бағыттан қысқарақ және тікелей болды, себебі Эри көлінің жағалауы Огайо, Пенсильвания және Нью-Йорк бойымен оңтүстікке қарай төмендейді. 1954 жылы Буффалодан Нью-Йорк қаласына дейінгі Нью-Йорк штатының магистралі ашылғаннан кейін, Мичиган шенеуніктері Онтарионы 3-ші тас жолды Детройт пен Буффалоны байланыстыратын ақылы жолмен алмастыруға шақырды. Мичиганның көлік департаменті 1973 жылы 25-ші АҚШ тас жолын тоқтатқанда, Детройт арқылы оның көп бөлігі M 3 деп қайта аталды, оның оңтүстік соңы Амбассадор көпірінің жанындағы I 75 тас жолымен қиылысатын Детройттегі Кларк көшесінде орналасқан. Бұл 2001 жылға дейін Мичиганның M 3 және Онтарионың 3-ші тас жолы арасындағы байланысты қамтамасыз етті, бірақ Детройт қаласының орталық айманындағы әкімшілік өзгерістер M 3 тас жолының үзіліссіз бөлігін жасады, ал M 3 Форт-стрит бойындағы бөлігі M 85 болып қайта аталғанда бұл халықаралық 3-ші тас жолмен байланыс жоғалды. 3-ші тас жолды Детройт-Буффало арасындағы жүк тасымалы үшін 401-ші, 403-ші тас жолдар мен Королева Элизабет жолының бөліктері алмастырды. Детройт пен Буффало арасындағы 3-ші тас жол жоғарыда аталған 400 сериялы тас жолдарға қарағанда қысқарақ болғанымен, сонымен қатар 3-ші тас жол 403-ші тас жолдың (Чедок экспресс-жолының бөлігі) және QEW тас жолының параллель бөліктеріне қарағанда Ниагара жартасына көтерілудің қажеті жоқ, бірақ Лондон, Гамильтон, Сент-Катаринес сияқты ірі қалалар арқылы өтетін және одан әрі жаңартулар мен кеңейтулер алған 400 сериялы тас жолдарға қарағанда көліктік артықшылық берілді. Осы кезеңде 3-ші тас жолға тек Эссекс айналма жолы мен Сент-Томас экспресс-жолы ғана жаңартылды, ал қалған бөлігі шағын елді мекендер арқылы өтетін екі жолақты тас жол болып қалды. 403-ші тас жолдың Брантфорд пен Анкастер арасындағы соңғы бөлігі 1997 жылдың тамызында ашылды, бұл Виндзор мен Форт-Эри арасындағы үздіксіз экспресс-жолды құрады, сонымен қатар 403-ші тас жолдың Анкастер-Гамильтон сегментіне дейін 401-ші тас жолдан бұрынғы байланыс болған 2-ші тас жолды алмастырды. Бұл Виндзордың қалалық көшелеріндегі 3-ші тас жолдың жергілікті бөлігін тұйыққа тіреп тастады, бірақ 2025 жылы Детройтке дейінгі Горди Хоу халықаралық көпіріне дейін 401-ші тас жолды кеңейту (Виндзор-Эссекс паркуэйі) арқылы осы тұйыққа шығу жолы айналып өтіледі.

Талбот жолы

3-ші тас жолдың тарихы 200 жылдан астам уақытқа, АҚШ төңкерісінен кейін және Біріккен Империяның адалдарының (Loyalist) келуінен кейін Үстіңгі Канаданың алғашқы қоныстану дәуіріне дейін саналады. 11 жасында британ әскеріне қосылған Томас Талбот, өзінің жолын салуды қамтамасыз ету үшін үкіметке, ландшафтқа және табиғат күштеріне қарсы күресті. Әулеттік мұрасының арқасында Талбот тез арада карьералық сатылардан өтіп, Үстіңгі Канаданың бірінші вице-губернаторы Джон Грейвс Симконың жеке хатшысы болды. Симко ауырғаннан кейін ол Англияға оралды, бірақ өзі сүйіп қалған жерге қайта оралуға уәде берді. Талбот 1803 жылы төрт отбасымен және лорд Хобарттың грантын бекіткен хатпен Үстіңгі Канадаға оралды және қазіргі Порт Стэнли қаласын құрды. Грантын кеңейтіп, өзінің идеалды колониясын құруды қалаған Талбот жаңа қоныс іздеді; жол қажет болды. Талбот 1808 жылы жаңа вице-губернатор Фрэнсис Горға жол салуды қаржыландыруға көндіру ниетімен жүгінді. Ол жолдың айналасындағы округтердегі жердің құнын арттыратынын, сондай-ақ басқаша шөлейт далаға қоныстануға жаңа келгендерге үлкен ынта беретінін мәлімдеді. Гор, жер өлшеушінің орынбасары Махлон Бервеллге «Йонг көшесінің принципі бойынша, екі жағында жер участаларымен бір тізбек ені бар жол салыңыз» деп тапсырды. Бервелл 1809 жылы Делиден батысқа қарай осы жұмысты бастады. 1811 жылы оған Талботвилл Рояльден Амхерстбургке дейінгі Батыс Талбот жолын зерттеу тапсырылды. Ол кезде Порт-Талбот пен Талботвилл Рояль арасындағы жол ашылған еді. Жаңа жолды салу күткеннен әлдеқайда қиын болды. Жұмысшылар Дели мен Порт-Талбот арасында табиғаттың толыққанды иеленген ежелгі үнді жолымен жүрді. Көптеген батпақтарды басып өту үшін, жолға кесілген ағаштар төселіп, қоныс аударушылардың наразылығын тудырған ағаштан жасалған жол (corduroy road) салынды. 1812 жылғы соғыс басталғаннан кейін құрылыс уақытша тоқтатылды. 1816 жылы қайта басталғанда, Талбот өзі жер өлшеушіге басшылық етуді бастады, жолды мүмкіндігінше биік жерде сақтауды бұйырды. Бұл Айылмер мен Дели арасындағы жолдың ирек және бұрылып өтуіне әкелді. 1830 жылға қарай ағаштан жасалған жабын алынып тасталды және жол жақсартылып, Амхерстбургтен Канбороға дейін ұзартылды.

Ниагара су жолдары

Канбороның шығысында 3-тар жол бірнеше ерте мекендеу жолдарымен жалғасады: Даннвилл мен Чемберс Корнерс арасындағы Форкс жолы, Порт Колборн арқылы Газлайнге дейінгі Шерк жолы және Форт-Эри арқылы әскери Гаррисон жолы. Бұл жолдар жерді зерттеу желісіндегі концессиялық және шеткі жолдардан бұрын салынған, және провинциялық үкімет 3-тар жолды Ниагара түбегі арқылы үздіксіз маршрут ретінде пайдаланды. Шерк жолы 1858 жылы Элиас Шерк (1893 жылы қайтыс болған) өтініші бойынша, оның үйін (тарихи Данер үйін) және Майкл Гондордың меншіктерін байланыстыру үшін салынды. Бұл қисық жол Уэлленд каналын Хэмберстоуннан (қазіргі Порт-Колборн) Риджвей қауымына дейін жалғастырды, онда ол Гаррисон жолының батыс басына қосылды. Бұл жол американдық шабуылдың қаупіне байланысты Форт-Эриден жылдам қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін салынды. Үстіңгі Канададағы басқа әскери жолдар сияқты (мысалы, Дундас көшесі немесе Йонг көшесі), ол тік сызықпен, осы жағдайда Эри көлінің жағалауына параллель жүрді. Дегенмен, 1925 жылдың жазына дейін оған маршрут нөмірі тағайындалған жоқ. 1920 жылы маршрут белгіленгеннен бері 3-тар жолда төрт маңызды өзгеріс болды. Біріншісі – шығыс соңғы нүктесінің өзгеруі. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Канада мен АҚШ-ты қамтыған «ынтымақтастық рухының» және бір ғасырлық бейбітшілікті тойлау мақсатында Форт-Эри мен Буффало арасында халықаралық теміржол өткеліне жанында жаңа көпір салу жоспарланды. Құрылыс 1925 жылы басталды және аяқталған көпір 1927 жылдың 1 маусымында қозғалысқа ашылды. Екі айдан кейін, 7 тамызда, АҚШ вице-президенті Чарльз Доуес және Уэльс ханзадасы Эдвардтың қатысуымен көпір ресми түрде Бейбітшілік көпірі деп аталды. Жаңа өткелдің артықшылықтарын пайдалану және Ниагара шарлауынан бас тарту үшін көлік ағыны тез өзгерді. Осыны ескере отырып, 1927 жылдың 11 мамырында Қоғамдық жолдар департаменті Чемберс Корнерс пен Форт-Эри арасындағы Велленд округі жолын басқаруға алды. Шерк жолы мен Гаррисон жолының маңызды бөлігін жалғастырған, Порт-Колборннан батысқа және Уэйнфлит ауылы арқылы солтүстікке салынған концессиялық жолға қосымша, бұл жол 3А-тар жолы деп аталды. Келесі жылы ол бетонмен жабылып, Порт-Колборнда Велленд каналы арқылы жаңа көпір салынды. Жаңа маршрут соншалықты танымал болды, 1929 жылы 3-тар және 3А-тар жолдарының атаулары ауыстырылды.

Эсекс айналмасы

Эссекс айналма жолы 1970-ші және 1980-ші жылдардың басында кезең-кезеңмен ашылды. 1968 жылы провинция бойынша шағын қалаларды айналып өту бағдарламасы аясында провинциялық тас жолдардағы шағын қалаларды айналып өту жоспарлары жасалды. 1972 жылы ашылған бірінші кезең Мейдстоун қаласының батысынан басталып, Эссекс қаласының оңтүстігінен өтті, содан кейін Малден жолымен бұрынғы бағытына (қазіргі Эссекс округінің 34-ші тас жолы) бағытталды. Рутвенге қарайғы кеңейту құрылысы 1982 жылы басталды және 1983 жылы аяқталды, жол Union Road арқылы ескі бағытына дейін жалғасты. 1998 жылдың соңында Лимингтон қаласының солтүстік шетіндегі Union Road-тан басталып, 77-ші тас жолға дейін (Лимингтон қаласының солтүстік шетінде) созылатын соңғы кеңейту құрылысы жүргізіліп жатты; Лимингтон айналма жолы Көлік министрлігі (MTO) салған болғанымен, ол Эссекс округінің 33-ші тас жолы ретінде белгіленген, себебі Лимингтон қаласы 33-ші округтік тас жолының үзіліссіз бөліктерін Шығыс жақтан өтетін магистральдық жолмен қосуды жоспарлап отыр. 1972 жылы Эссекс ауылының айналасында аяқталған Эссекс айналма жолының толығымен төрт жолаққа дейін кеңейтілетіні және қарсы бағыттағы қозғалысты бөліп тұратын шөпті ортаңғы жолақ салынатыны 2006 жылдың маусым айында жарияланды. Үш кезеңді жоба 2007 жылдың қыркүйегінде Мейдстоун мен Эссекс қаласының батысындағы 8-ші округтік тас жолы арасындағы учаскеде басталды. Төрт жолақты тас жол 2009 жылдың маусым айында 20,7 миллион канад доллары сомасында ашылды. 22,1 миллион канад долларына бағаланған екінші кезеңде Уолкер жолы мен Мейдстоун арасындағы тас жол бес жолақты қимаға дейін кеңейтілді және 2009 жылдың қараша айының ортасында басталды. Ол 2012 жылдың басында аяқталды. 2006 жылы Кройзердің жобаның бірінші кезеңінен кейін тоқтатылуы мүмкін деген алаңдаушылығы айтылған болатын, бірақ ол уақытта ескерілмеді. 2011 жылдың 3 маусымында Кройзердің күтпеген өлімінен кейін үш ай өткен соң, Эссекс айналма жолының барлық бөлігі тас жолды кеңейтуге оның салған үлесінің құрметіне Брюс Кройзер жолы деп қайта аталды.

Сент-Томас тас жолы

Сент-Томас тас жолы сол қаланың солтүстік жиегінен 1974 жылдан бастап салынып келді. Онда алты эстакада және Бірінші даңғыл бойындағы бір ғана алмасу бар. Жаңа бағытты ресми түрде ашу үшін 1981 жылдың 7 қыркүйегінде лента кесу рәсімі өтті, ол бұрынғы 3-ші тас жолын Талбот көшесі бойында және 4-ші тас жолмен (Сансет Драйв) қысқа ғана қатарласуын айналып өтті. Айналма жолдың құрылысына 16,5 миллион канад доллары жұмсалды, сонымен қатар солтүстік жағында екінші екі жолақты жолға орын қарастырылған екі жолақты жол салынды. Бастапқы жоспар бойынша экспресс-жолды шығысқа қарай Жаңа Сарумға, кейін тіпті Айлмерге дейін ұзарту жоспарланған, бірақ бұл жоспарлар іске аспады. Дегенмен, 1990 жылдардағы экономикалық дағдарысқа байланысты бюджеттік шектеулер туындағандықтан Майк Харрис провинциялық үкіметі «Кім не істейді?» атты комитет құрды. Бұл комитеттің мақсаты Боб Рей бұрынғы премьер-министр кезінде туындаған бюджет тапшылығын жою үшін шығындарды қысқарту шараларын анықтау болды. Онтарионың көптеген тас жолдары енді алыс қашықтыққа жол тасымалын қамтамасыз етпейтіні анықталды, сондықтан оларды жергілікті немесе аймақтық деңгейдегі басқару органдары күтіп қалуы керек болды. Сөйтіп, ҚКҚ 1997 және 1998 жылдары көптеген тас жолдарды төменгі деңгейдегі үкіметтерге берді, бұл провинциялық тас жолдар желісінің елеулі бөлігін алып тастады. 3-ші тас жол Оңтүстік-Батыс Онтарио арқылы өтетін маңызды тас жолдардың бірі болды, себебі Детройт-Бәффало бағыты 400 сериялы тас жолдарды пайдалануға қарағанда тікелей және қысқа болды. Сонымен қатар, 3-ші тас жол 403-ші тас жолдың параллель бөліктеріне (Чедок экспресс-жолының бөлігі) және QEW-ге қарағанда Ниагара эскарпына көтерілуді қажет етпейді. Дегенмен, жоғары жылдамдықты автожолдарға көшкендіктен және олардың жаңартылып, кеңейтілгендіктен 3-ші тас жолдың орнына 401-ші тас жол (1990 жылдардан бері кеңейтілген учаскелер), 403-ші тас жол (әсіресе 1997 жылы Вудсток-Брантфорд-Анкастер учаскелерінің аяқталуы үздіксіз экспресс-байланысты қамтамасыз етті) және QEW бағыт ретінде пайда болды. Нәтижесінде, 3-ші тас жолдың Ниагара аймақтық муниципалитеті арқылы өтетін бөліктері 1997 жылдың 1 сәуірінде аймаққа берілді, оның ішінде Порт Колборн арқылы өтетін учаске (оның көп бөлігі Қосылатын байланыс ретінде сақталды) және Форт-Эридегі учаске. Батысқа қарай, Лимингтон мен Талботвилл Рояль арасындағы 401-ші тас жолға параллель учаске 1998 жылдың 1 қаңтарында пайдаланудан шығарылып, Эссекс округіне, Чатем-Кентке және Элгин округіне берілді. Ол қазір Эссекс округінің 34-ші жолы, Чатем-Кенттің 3-ші жолы және Элгин округінің 3-ші жолы деп аталады. Алайда, Виндзор қалалық кеңесшілерінің қарсылығына байланысты бұл жоспар іске аспады. 2004 жылы АҚШ пен Канада үкіметтері Детройт пен Виндзор арасында жаңа шекаралық өткел салынатынын бірлесіп мәлімдеді. Жобаны басқару үшін екіұлттық комитет ретінде «Детройт Ривер Интернэшнл Кроссинг» (DRIC) құрылды. ҚКҚ бұл мүмкіндікті пайдаланып, 401-ші тас жолын халықаралық шекараға дейін ұзартты және 2005 жылдың соңында жобаның экологиялық бағалауын бастады. Бірінші кезеңнің 2015 жылдың ортасында, ал парктік жолдың қалған бөлігінің 2015-2016 жылдары аяқталуы күтілуде. 2015 жылдың басында 3-ші тас жол мен Лабелл көшесі арасындағы парктік жол көктемде қозғалысқа ашылатыны хабарланды. 3-ші тас жолдың (Талбот жолы және Хьюрон шіркеу жолы) Э.С. Роу экспресс-жолынан шығысқа қарай сыртқы жүріспен бірге 401-ші тас жолының кеңейтуіне арналған орынды босату үшін қайта жоспарланды. 401-ші тас жолы төменгі деңгейдегі туннельдермен (соның ішінде 3-ші тас жолды алып жүретіндер) қазылған траншеяда салынды. 3-ші тас жолы (Талбот жолы) мен 401-ші тас жолы арасындағы ескі бөлінген алмасу орны айналмалы жолды қамтитын барлық бағыттағы қиылысқа ауыстырылды. Одан Талбот жолының жаңа бағыты сыртқы жүріспен қиылысты айналып өтті (ол 2006 жылы қосылған светофорлармен). 401-ші тас жолының кеңейтілуі 3-ші тас жолмен қатар жүреді (бірақ оны алмастырмайды) Е.С. Роу экспресс-жолына дейін. 3-ші тас жол мен Лабелл көшесіне бұрылғаннан кейін 401-ші тас жолының кеңейтілуі бағытын өзгертті, батысқа қарай параллельді жүріп, содан кейін солтүстік-батысқа бұрылып, құрылысы жүріп жатқан Горди Хау халықаралық көпіріне (бұрынғы Детройт Ривер Интернэшнл Кроссинг және Жаңа халықаралық сауда өткелі) бағытталды. Жаңа бетонды құрылым 2014 жылдың 20 маусымында қозғалысқа ашылды, ал бұрынғы құрылым содан кейін бұзылды. Сол жылдың 4 қарашасы мен 4 желтоқсанында Хауденосони Конфедерациясының бас кеңесі Гранд-Ривердің алты ұлтының Гранд-Ривердегі жолға арналған жерді бұзуына байланысты көпір құрылысын тоқтатты. Қалған жұмыстардың ішінде жаңа көпірді бұрынғы құрылыммен сәйкестендіру үшін үш күндік жабылу және әрлеу жұмыстары кірді. Жұмыс 2015 жылдың күзінде аяқталды. 2021 жылдың наурыз айында Эссекс қаласының маңында 3-ші тас жолын екі жолақты ету жұмыстары басталды, соның ішінде Эссекс округінің 8-ші жолымен (Maidstone Avenue) қиылысында жақсартулар және North Malden Road/ Victoria Avenue көшелеріндегі деңгейлік айырысу жасалды. Эссекс шығысынан Лимингтонға дейінгі кеңейту қазіргі таңдағы жобалау және инженерлік жұмыстарда жүргізілуде.