Кіріспе
Онтарио, Канада автомобиль жолдары желісі
infobox мемлекеттік автомобиль жолдары жүйесі
| ел = CAN
| түр = Hwy
| атау = Провинциялық автомобиль жолдары желісі
| қалқандар =
| тізімдеме = Корольдік автомобиль жолы 17, Корольдік автомобиль жолы 401, 600-шы магистраль және 800-ші магистральдың магистральдық белгілері
| карта =
| карта жазбалары =
| карта alt =
| maint = MTO
| ұзындығы km = 16900
| ұзындығы = Солтүстік Америкадағы ең қызықты автомобиль жолы – 401-ден бастап, тоспаланбаған орман және кен өндіруге арналған жолдарға дейін. Ең ұзын автомобиль жолының ұзындығы шамамен бір километрге жуық, ал ең қысқасы бір километрден кем. Кейбір жолдар белгісіз магистральдар болып табылады, оларды MTO күтіп ұстағанын көрсететін белгілер жоқ; бұл провинциялық бақылаудағы, белгілері тоқтатылған магистральдардың қалдықтары, қайта құрылымдау жобаларынан қалған жол сегменттері немесе жоспарланған магистральдық дәліздер болуы мүмкін. Бүгінгі заманғы автомобиль жолдарының алдыңғылары – еуропалықтардың қоныстануына дейін жергілікті халықтар қолданған жаяу жолдары мен тасымалдау жолдары. 1791 жылы Жоғарғы Канада провинциясы құрылғаннан кейін, Джон Грейвс Симко басшылығымен жаңа үкімет су көлігін толықтыру үшін құрлықтағы әскери жолдарды салды, оның ішінде Йонг көшесі мен Дундас көшесі бар. Ол кезде жол құрылысы қалалық және округтік үкіметтердің бақылауында болды. Жергілікті қалалардағы жолдар салықтың орнына жер иелері жақсарту жұмыстарын жүргізуді талап ететін міндетті еңбек жүйесі арқылы қаржыландырылып, салынды. XIX ғасырдың екінші жартысында жеке компаниялар жіптен, кейін тақтайдан жолдар салып, жол ақысын алды. Велосипедтің танымалдылығының артуы Онтарионың жақсы жолдар қауымдастығының құрылуына әкелді, ол автомобильдің танымалдылығы артып келе жатқанда жолдарды жақсарту және демалыс үшін жақтас болды. ХХ ғасырдың басында провинция жолдарды жақсартуға қызығушылық танытып, оны округтер арқылы қаржыландыруға кірісті. Автомобильдің кеңінен қолданылуы 1916 жылы Онтарионың қоғамдық автомобиль жолдары департаментінің (DPHO) құрылуына әкелді. 1919 жылы Канада автомобиль жолдары туралы заңның қабылдануы провинциялық автомобиль жолдары желісін құруға себеп болды. DPHO жүйедегі жолдарға ішкі автомобиль жолдарының нөмірлерін берді, ал 1925 жылы нөмірлер жол бойындағы белгілермен және карталарда көрсетілді. 1930 жылы провинциялық автомобиль жолдары Корольдік автомобиль жолдары деп аталды және таныс тәж нышандары жасалды. DPHO сондай-ақ автомобиль жолдары департаменті (DHO) болып қайта аталды. 1930 жылдары бірнеше ірі депрессиядан құтылу жобалары қолмен салынды, соның ішінде Солтүстік Америкадағы алғашқы қалааралық бөлінген автомобиль жолы, 1939 жылы Королева Елизавета жолы болып аталған Орталық жол. 1937 жылы DHO Солтүстік даму департаментімен біріктіріліп, автомобиль жолдары желісін Канадалық қалқанға және Солтүстік Онтариоға дейін кеңейтті. Соғыс жылдарындағы маңызды көлік инженериясы мен зерттеулер, соның ішінде құрылыс дерлік тоқтап тұрған кезде, бақылаудағы кіру тас жолдарын жоспарлауға және бастапқы құрылысына әкелді. 400 сериялы автомобиль жолдары 1940 жылдардың соңында салынды және 1952 жылы нөмірленді. Онтариодағы қазіргі заманғы жол инфрақұрылымының басым бөлігі 1950 жылдары, 1960 жылдары және 1970 жылдардың басында салынды. 1970 жылдары Spadina Expressway-тің жойылуы және Экологиялық бағалау туралы заңның қабылдануы соңғы онжылдықтарда жаңа автомобиль жолдарының құрылысының азаюына әкелді. 1990 жылдардың соңында провинциялық автомобиль жолдарының көп бөлігі төменгі деңгейдегі үкіметтерге берілді. XXI ғасырдың басында жаңа провинциялық автомобиль жолдары аз салынды, бірақ Герб Грей саябағы және 69-шы автомобиль жолын кеңейту сияқты бірнеше ірі инфрақұрылымдық жобалар жүргізілді. Соңғы уақытта Брэдфорд айналма жолы мен 413-ші автомобиль жолы салынды.
| country = CAN
| type = Hwy
| title = Provincial Highway Network
| shields =
| caption = Highway markers for King's Highway17, King's Highway401, Secondary Highway600, and Tertiary Highway 800
| map =
| map notes =
| map alt =
| maint = the MTO
| length km = 16900
| length ref =
—range in scale from Highway 401, the busiest highway in North America, to unpaved forestry and mining access roads. The longest highway is nearly long, while the shortest is less than a kilometre. Some roads are unsigned highways, lacking signage to indicate their maintenance by the MTO; these may be remnants of highways that are still under provincial control whose designations were decommissioned, roadway segments left over from realignment projects, or proposed highway corridors. Predecessors to today's modern highways include the foot trails and portages used by indigenous peoples in the time before European settlement. Shortly after the creation of the Province of Upper Canada in 1791, the new government under John Graves Simcoe built overland military roads to supplement water based transportation, including Yonge Street and Dundas Street. At the time, road construction was under the control of the township and county governments. Local township roads were financed and constructed through a statute labour system that required landowners to make improvements in lieu of taxes. Private companies constructed corduroy and later plank roads and charged tolls in the second half of the 19th century. The rising popularity of the bicycle led to the formation of Ontario Good Roads Association, which advocated for the improvement of roads and recreation as the automobile rose to prominence. By the early 20th century, the province had taken interest in road improvement and began funding it through counties. The increasing adoption of the automobile resulted in the formation of the Department of Public Highways of Ontario (DPHO) in 1916. The passing of the Canada Highways Act in 1919 resulted in the establishment of a provincial network of highways. The DPHO assigned internal highway numbers to roads in the system, and in 1925, the numbers were signposted along the roads and marked on maps. In 1930, provincial highways were renamed King's Highways and the familiar crown route markers created. The DPHO was also renamed the Department of Highways (DHO). The 1930s saw several major depression relief projects built by manual labour, including the first inter city divided highway in North America along the Middle Road, which would become the Queen Elizabeth Way in 1939. In 1937, the DHO merged with the Department of Northern Development, extending the highway network into the Canadian Shield and Northern Ontario. Significant traffic engineering and surveying through the war years, during which construction came to a near standstill, led to the planning and initial construction of controlled access highways. The 400 series highways were built beginning in the late 1940s and numbered in 1952. The vast majority of modern road infrastructure in Ontario was built throughout the 1950s, 1960s, and early 1970s. The cancellation of the Spadina Expressway and the introduction of the Environmental Assessment Act in the 1970s resulted in a decline in new highway construction in the decades since. In the late 1990s, nearly of provincial highways were transferred, or "downloaded" back to lower levels of government. Few new provincial highways have been built in the early years of the 21st century, although several major infrastructure projects including the Herb Gray Parkway and expansion of Highway 69 have proceeded. Recent construction has included the controversial Bradford Bypass and Highway 413.
Атау, белгілер және ережелер
Онтариодағы барлық қоғамдық жолдар заң бойынша Автокөлік жолдары саналады. Қоғамдық көлік және автокөлік жолдарын жақсарту туралы заң (ҚКЖЖЗ) Онтарио провинциясының билігіндегі жолдарға қатысты ережелерді белгілейді. Бұл заңда Корольдік тас жолының (негізгі) бөлігі, екінші дәрежелі жол немесе үшінші дәрежелі жол ретінде тағайындалған провинциялық автокөлік жолдарына Автокөлік қозғалысы ережелері заңының (АҚЕЗ) қолданылу ерекшеліктері мен қолданылуы көрсетілген. Үшінші дәрежелі жолдар сондай-ақ ресурстық жол ретінде тағайындалуы мүмкін, бұл басқа қоғамдық жолдарға кіруіне тыйым салынған көліктерге рұқсат береді. Өнеркәсіптік жолдар – МКК (Көлік министрлігі) автокөлік жолдарына қоғамдық қол жеткізімділікті жақсарту немесе рұқсат ету туралы келісім жасасқан жеке меншікке тиесілі бағыттар, және олар провинциялық автокөлік жолдары желісінің бөлігі болып саналмайды. 407 ETR де провинциялық автокөлік жолдары желісінің бөлігі болып саналмайды. Ол әлі де АҚЕЗ-де белгіленген ережелерге бағынады, бірақ Автокөлік жолы 407 заңы бойынша тәуелсіз басқарылады. Провинциялық автокөлік жолдарындағы жылдамдық шектеулері жолдың бөліктеріне сәйкес заңмен реттеледі және автокөлік жолдарында, соның ішінде 400 сериялы автокөлік жолдарында әдетте , деп белгіленеді, бірақ одан төменгі шектеуі бар учаскелер де бар. Автокөлік жолдарының үш бөлігі ауылдық жерлерде 110 км/сағ жылдамдық шектеуін сынап көру мақсатындағы пилоттық жобаға қатысады. Солтүстік Онтариода орналасқан төртінші учаске 2020 жылы жариялануға жоспарланған, бірақ кейінге шегерілді.
Маркердің дизайны
Онтарио Корольдік тас жолдарын белгілеу үшін екі түрлі нысан қолданылады. Растау нысандары немесе сендіру нысандары, белгіленген жол бойында (әсіресе қиылыстарда) немесе басқа жерлерде жүргізушілерді дұрыс бағытта екендіктеріне көз жеткізу үшін немесе сендіру үшін пайдаланылады. Нысандар «қалқан» деп белгілі, олар қалқан пішіндес контур ішінде маршрут нөмірін және оның үстінде Сент-Эдвард тәжін бейнелейді. Басқа жағдайларда, әсіресе басқа тас жолдың қиылысына жақындағанда, төртбұрышты тәж нысаны қолданылады, онда маршрут нөмірі Сент-Эдвард тәжінің контуры ішінде, жебелік тақтамен бірге орналасқан; автожолдардағы және ірі қиылыстардағы шығу нысандары да осы тәж нысанын пайдаланады. Екінші деңгейдегі тас жолдар үшін маршрут нөмірі теңбұрышты трапеция пішіндес контур ішінде, ал үшінші деңгейдегі жолдар үшін нөмір тіктөртбұрыш контуры ішінде орналасқан. Бұл нысандар көрсетілген тас жолмен қатар немесе қиылысында қара түсті әріптермен ақ түсті жарқыраған фонда жазылған. Бұған екі ерекшелік бар: сары фонда көк түсті әріптері бар QEW; және 407 тас жолының провинциялық күтімдегі бөлігі, онда көк фонда ақ түсті әріптермен жазылған, ал оның астында қара түсті «TOLL» деген жазуы бар қызыл тақта орналасқан. 1993 жылға дейінгі нысандарда тәждің астында «Корольдік тас жолы» деген сөздер болған, бірақ қазіргі нұсқаларында бұл сөздер жоқ. Стандартты тас жол нысандарынан басқа, осы тас жолға қарайтын бағытты көрсететін «trailblazer» нысандары да бар. Олардың пішіні тиісті тас жол нысанымен бірдей. Корольдік тас жолы үшін «trailblazer» нысандары, қалқан немесе тәж пішіндес болуы мүмкін, жарқыраған жасыл фонда ақ түсті әріптермен жазылған, QEW үшін жасалғандары болмаса, олар жарқыраған көк фонда сары түсті әріптермен жазылған. Екінші деңгейдегі тас жолдар үшін «trailblazer» нысандары маршрут нөмірінің үстіне «TO» деген сөзді қосады.
400-сериялы
400 сериялы тас жолдар – Онтарионың оңтүстік бөлігіндегі бақылаудағы тас жолдар желісі, провинциялық тас жолдар желісінің ерекше кіші тобын құрайды. Олар АҚШ-тың мемлекетаралық тас жолдар жүйесіне немесе көршілес Квебек провинциясының автожол жүйесіне ұқсас және MTO (Онтарио көлік министрлігі) тарапынан реттеледі. 400 сериялы белгілер 1952 жылы енгізілді, бірақ Онтарио екі он жылдықтан астам бұрын бөлінген тас жолдарды салуды бастаған. Алғашқыда тек 400, 401 және 402 тас жолдары номерленді, ал келесі онжылдықтарда басқа белгілер де пайда болды. Ерекше атап өтерлік жайт, Онтарионың биік қабырғалы орталық бөлігіш кедергісі және Parclo A 4 түйіскен жер дизайны, соңғысы 1962 жылы Торонто арқылы 401 тас жолын кеңейту кезінде стандартты дизайнға айналды. Кейіннен Жол қозғалысы инженерлері институты Солтүстік Америкадағы үш жапырақты түйіскен жерлерді алмастыру үшін осы дизайнды ұсынды.
Екіншілік
Екінші деңгейдегі автомобиль жолдары тек Солтүстік Онтарио облыстарында ғана бар, онда округтік жол жүйесі жоқ, және олар осы жүйеге ұқсас. Бұл ереженің жалғыз ерекшелігі – Үлкен Садберидегі 537 тас жолы. Олар көбінесе шалғайдағы елді мекендерді Корольдік тас жолымен қосып, немесе Корольдік тас жолын бір-бірімен байланыстыруға арналған. Аз ғана екінші деңгейдегі автомобиль жолдары қиыршық таспен жабылған күйде қалған, бірақ көпшілігі асфальтталған. 1998 жылдан бері Парри-Саунд және Ниписсинг облыстарының оңтүстігінде мұндай жолдар жоқ. Екінші деңгейдегі автомобиль жолдары 500 және 600 сандарымен нөмірленеді, қазіргі жолдар 502 мен 673 аралығында нөмірленген. 802 тас жолын қоспағанда, ешқайсысы елді мекендерде аяқталмайды.
Трансканадалық
Транс-Канада тас жолы (ТКШ) Канада бойынша бірнеше маңызды бағыттарды құрайды. Ұлттық саябақтардағы бөліктерін қоспағанда, тас жолдардың белгіленуі мен күтілуіне провинциялық үкіметтер толық жауапкершілікті көтереді. ТКШ Канаданың барлық аймақтарында ақ кеспе жапырағы бар ерекше жасыл белгілермен көрсетіледі. Басқа провинциялар әдетте тас жол нөмірін ТКШ белгісіндегі кеспе жапырағының ішіне орналастырады (батыс провинцияларында ортақ "1-тас жол" деген белгілемемен), ал Онтарио провинциясы оларды провинциялық елтаңбалардың астына немесе жанына орналастырады, сондай-ақ оларды бос қалдырады немесе орнына атау жазады; олар – Орталық Онтарио бағыты, Жорж шығанағы бағыты, Жоғарғы көл бағыты, Солтүстік Онтарио бағыты және Оттава аңғары бағыты. Онтариодағы Король тас жолының бірнеше бөлімдері Транс-Канада тас жолы жүйесінің құрамына кіреді, ТКШ-ның негізгі бағыты мен бірнеше тармақтары бар, олар көбінесе әртүрлі провинциялық тас жолдардың учаскелерін ұстанады. Олар:
Басқалар
Автомобиль жолдарынан басқа, МТО провинциялық үкімет үшін стратегиялық маңызы бар ресурстық немесе өндірістік жолдар сияқты басқа да жолдарды ұстайды. Бұл жолдар ішкі тізімдеу мақсатында 7000 сериялы нөмірлермен белгіленеді, бірақ олар бұл ретте жарияланбайды. Олар көбінесе, бірақ әрқашан емес, бұрынғы автомобиль жолдарының бөліктері болып табылады, олар Корольдік автомобиль жолы статусынан айырылған, бірақ муниципалитеттердің басқаруы жоқ аймақтардағы елді мекендерге немесе басқа автомобиль жолдарына қосылатын маңызды бағыттар ретінде сақталған. Алайда, 1997 жылдың ақпан айынан бастап туризмге бағытталған бағыттық белгілер (TODS) автомобиль жолдарында пайда бола бастады. 1998 жылдан кейін туристік маршруттар карталарда көрсетілмейтін болды. Келесі 150 жыл бойы Франция мен Ұлыбритания Канада колониясын бақылау үшін күресті, сонымен бірге Солтүстік Американың тері саудасы үшін жерді пайдаланды. Бұл 1763 жылы Парижде бекітілген шартқа қол қоюмен аяқталған, ол Канаданы британдықтарға өткізді. Канада колониясы 1791 жылға дейін Квебек провинциясы деп аталды, содан кейін Конституциялық акті бойынша Жоғарғы Канадаға (қазіргі Оңтүстік Онтарио) және Төменгі Канадаға (қазіргі Оңтүстік Квебек) бөлінді. Бұл Америка революциясынан кейін солтүстікке қашқан Біріккен Империяның адалдарына британ үлгісіндегі басқаруды қамтамасыз ету мақсатында жасалды. Жергілікті портталар мен көл жағалауындағы жолдардан басқа, Сент-Лоуренс, Оттава, Хамбер және Гранд-Ривер сияқты маңызды өзендер бойында да маршруттар дамыды. Бұл ирек жолдар болашақта салынатын жолдардың тік сызықты тангенстеріне қарамастан, жердің бедеріне сәйкес келді. Онтариодағы кейбір жолдар әлі де осы ертедегі жергілікті және еуропалық жолдарды ұстанады, соның ішінде Кент Портаж жолы (Ескі Портаж жолы) Карринг Плейсте, провинцияның ең көне үздіксіз пайдаланылып келе жатқан жолы.
including the Kente Portage Trail (Old Portage Road) in Carrying Place, the oldest continuously used road in the province.
1850-1893: отарлау жолдары мен теміржол
Онтарио көлінің жағасындағы екінші қалашық та толып қалғанда, үкімет Канада қалқанының қиын өңірін қоныстандыру үшін қысымға ұшырады және Оттава аңғары мен Джорджия шығанағы арасындағы шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік бағыттағы жолдар желісін құруға тырысты. Бұл аймақ Оттава-Хурон тракты деп аталды. 1847 жылы Роберт Белл Опеонго, Гастингс және Аддингтон отарлау жолдары болатын бағыттарды белгілеу үшін барлау жұмыстарын жүргізді. 1853 жылы қабылданған «Жер туралы» заң 18 жастан асқан қоныс аударушыларға жер беруге рұқсат берді. Егер қоныс аударушылар төрт жылдың ішінде жерді тазартып, бір жылдың ішінде үй салса және кемінде бес жыл бойы осы жерде тұрса, олар сол жерге құқық алатын болды. Кейіннен үкімет осы жерлерге қол жеткізу үшін келесі 20 жылдың ішінде жолдар салды, бірақ жолдар көбінесе орманды кесіп өткен, арба өткізуге ғана жететін жолдар еді. Оңтүстік аймақтардағыдай, жолдарды салу және күтіп ұстау жұмыстарының көп бөлігі заңмен белгіленген еңбекке жатты. Алайда, 1860 жылға қарай, көптеген жерлердің қоныстануға немесе егіншілікке жарамсыздығына байланысты, жолдар қыста мұздап немесе жазда құрғақ болмаса, көптеген жерлерде өтпейтін болды. Оттава-Хурон трактының орманды тазартумен айналысқан үлкен ағаш өңдеу кәсіпорындары жолдарды салуға және күтіп ұстауға белгілі бір деңгейде көмектесті, бірақ қоныс аударушылар көбінесе өз күштерімен шешімдерді қабылдады. 1920 жылдары көптеген муниципалитеттер де солай істеді. Алайда, заң 2022 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде күшін жойғанға дейін провинциялық деңгейде сақталды. 1852 жылдан бастап Grand Trunk Railway Онтарио болған түрлі шағын теміржолдарды біріктіріп, провинция бойынша бір бағыт құрды, 1884 жылы Сарнияны Торонто арқылы Монреальмен байланыстырды. Сонымен қатар, Канадалық Тынық мұхиты теміржолы Онтарионың солтүстігінен өтіп, 1880 жылы Тундер-Бэйді Оттавамен байланыстырды. Үкімет бұл жобаларды көбінесе субсидиялады, ал жолдар салуға қаражат бөлу, қалалардың, ауылдардың және қоныс аударушылардың өтініштеріне қарамастан, тоқтатылды. Муниципалитеттердің шағымдарына жауап берілмеді, бірақ бұл олардың амбицияларын тоқтатпады. Велосипедтің көліктік құрал ретінде кеңінен қолданылуымен және фермерлердің өнімдерін нарыққа жылдам жеткізуге деген ұмтылысымен бірге, 1894 жылы көптеген қалалардың, ауылдардың және қалалардың өкілдері «Онтарионың жақсы жолдар қауымдастығын» құрды. «Жақсы жолдар» қозғалысы дұрыс жолдар салу туралы білім беруді, сондай-ақ жолдарды жақсартуға көмектесетін жабдықтарды және жолдарды дамыту мен күтіп ұстауды қаржыландыру үшін әртүрлі деңгейдегі үкіметтерге үгіт-насихат жүргізуді қолдады. Олар қаладан қалаға, ауылдан ауылға саяхаттап, қауымдастықтарға дұрыс салынған жолдардың маңыздылығын түсіндірді. Оның алғашқы күндері ең ықпалды мүшелері Арчибальд Уильям Кэмпбелл және доктор Перри Дулиттл болды. «Жақсы жолдар» Кэмпбелл 1896 жылдың 15 сәуірінде Ауыл шаруашылығы министрлігінде құрылған жол салу жөніндегі алғашқы нұсқаушы болды. Торонтолық дәрігер Дулиттл Канададағы ең алғашқы автомобиль иелерінің бірі болды және «жақсы жолдар» қозғалысын ынталандырды. Торонтодан Гамильтонға дейінгі қазіргі Lake Shore Boulevard және Lakeshore Road деп аталатын жолды салу жұмыстары тез басталды. Жол 1917 жылдың қарашасында аяқталды, ені 5 метр, ұзындығы 64 шақырымды құрады және Онтариодағы алғашқы бетонды жол болды. Бұл трасса көптеген жүргізушілердің сүйікті бағыты болды және көптеген отбасылар үшін әр жексенбіде осы трассада саяхаттау дәстүрге айналды.