Кіріспе

Алгебралық сандар рационалды сандарға жақын емес.
Арифметикалық прогрессиялар бойынша Рот теоремасы
Математикада Рот теоремасы немесе Тью-Сигель-Рот теоремасы – алгебралық сандарға диофанттық жуықтаудың негізгі нәтижесі болып табылады. Ол сапалық сипатта, алгебралық сандардың рационалды сандарға «өте жақсы» жуықтамалары көп болмайтынын көрсетеді. Жарты ғасырдан астам уақыт бойы «өте жақсы» деген ұғымды 1844 жылы Джозеф Лиувилл бастап, көптеген математиктер нақтылады, сондай-ақ , , және еңбектері де осы бағытта болды.

Айтылым

Рот теоремасы әр иррационалды алгебралық санның жуықтау экспоненті 2-ге тең екенін айтады. Яғни, кез келген ε үшін, теңсіздік

толық өзара жай сандардың тек шектеулі саны ғана шешімдері болуы мүмкін, ал Роттың осы фактіні дәлелдеуі Сигельдің болжамын шешті. Осыдан әр иррационалды алгебралық сан α келесіні қанағаттандырады:

, мұндағы – тек α және ε-ға тәуелді оң сан.

Талқылау

Бұл бағыттағы алғашқы нәтиже – Лиувиллдің алгебралық сандарды жуықтау теоремасы, ол d ≥ 2 дәрежелі α алгебралық саны үшін d жуықтау көрсеткішін береді. Бұл трансцендентті сандардың бар екенін көрсетуге жеткілікті. Тью жуықтау көрсеткіші d-ден кіші болса, Диофанти теңдеулерін шешуде қолданылатынын түсінді, ал 1909 жылғы Тью теоремасында ол Тью теңдеуінің шешімдерінің саны шекті екенін дәлелдеу үшін қолданған көрсеткішті анықтады. Сигель теоремасы осыны шамамен 2 көрсеткішіне жақсартады, ал 1947 жылғы Дайсон теоремасы да осыған ұқсас көрсеткішке ие. Роттың 2 көрсеткіші бар нәтижесі белгілі бір мағынада ең жақсы мүмкіндік болып табылады, себебі бұл тұжырымды келесідей қойғанда орындалмайды: Дирихле теоремасы бойынша диофантикалық жуықтау бойынша мұндай жағдайда шексіз көп шешімдер бар. Алайда, Серж Лангтың p және q бүтін сандардағы шешімдерінің саны шекті ғана болуы мүмкін деген күдікті болжамы бар. Егер α-ға тек алгебралық нақты сандар емес, нақты сандардың барлық жиыны бойынша өтуге рұқсат берілсе, онда Роттың және Лангтың тұжырымдары дерлік барлық жағдайларда орындалады. Осылайша, теорема мен болжам белгілі бір саналатын жиынның белгілі бір нөлдік өлшемді жиынтықты қамтымайтынын көрсетеді. Теорема қазіргі уақытта тиімді емес: яғни, берілген жағдайда p және q-ның мүмкін мәндеріне белгілі шек жоқ. Роттың әдістерін қолдану арқылы, «аралық» принципіне негізделген, теңсіздікті қанағаттандыратын p/q саны үшін тиімді шек табуға болатыны көрсетілді. Бұл Рот әдісіне негізделген. Уильям Дж. Левек бұл нәтижені жалпылады, жуықтау сандары белгіленген алгебралық сандар өрісінен алынғанда да ұқсас шек сақталады екенін көрсетті. Алгебралық санның H(ξ) биіктігін ξ-нің ең кіші көпмүшесінің коэффициенттерінің абсолюттік мәндерінің максималдығы деп анықтаңыз. κ > 2 деп қояйық. Берілген алгебралық сан α және алгебралық сандар өрісі K үшін келесі теңдеу

K элементтеріндегі ξ-ке қатысты шекті ғана шешімдерге ие.