Кіріспе

Джон Генри Стелл (1891 жылғы 10 тамыз – 1962 жылғы 5 шілде) – 1945 жылдан 1946 жылға дейін Америка Легионының ұлттық қолбасшысы болған американдық саясаткер. Бұрын ол Иллинойс штатының 29-шы губернаторы (1940–1941), 34-ші вице-губернаторы (1937–1940) және Иллинойс штатының қазынашысы (1935–1937) қызметтерін атқарған. Сонымен қатар, ол алты айдың ішінде «G.I. құқықтары туралы» заңның жобасын дайындаған Америка Легионының атқару комитетінің төрағасы болды және өмірінің соңына дейін және одан кейінгі жылдарда «G.I. заңының әкесі» деп танылды.

Балалық шағы, білім алуы және соғыс алдындағы қызметі

Иллинойс штатының МакЛиансборо қаласында туған Стелл, МакЛиансборо қалалық орта мектебін бітірді, онда бейсбол және футбол ойнады. Мектепті бітіргеннен кейін Стелл кәсіби бейсболшы ретінде мансап бастады. Ол КИТТИ (Кентукки, Иллинойс, Теннесси) лигасының командаларында және 1912 жылғы маусымда III (Иллинойс, Айова, Индиана) лигасының «Декатур Комодорес» командасында қысқа ғана уақыт ойнады. Стелл 1913 жылғы маусымнан кейін бейсбол мансабын аяқтады. Бірақ ол өмірінің соңына дейін бейсболға деген құмарлығын сақтап, кейін «Сент-Луис Браунс» бейсбол командасының иесі болды. Иллинойс штатының губернаторы қызметін атқарып жүргенде, «Нью-Йорк Янкис» командасын сатып алуға әрекеттенді. Стелл Иллинойс штатының Алтон қаласындағы Батыс әскери академиясында оқыды. 1914-1915 оқу жылында Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінің заң факультетіне арнайы студент ретінде қабылданды, содан кейін МакЛиансбороға оралды, онда ол белгілі жергілікті адвокат Джонсон Х. Лейннің басшылығымен заң оқыды. 1916 жылдың 16 қазанында Иллинойс штатының адвокатурасына қабылданды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызмет

Стелле 1917 жылғы 17 сәуірде, соғыс жарияланғанынан кейін он бір күн өткен соң АҚШ армиясына қабылданып, қатарға түсті. Ол Францияның Бакар қаласында 77-ші жаяу әскер дивизиясы құрамында қызмет етіп жатып жараланды және Париждегі әскери госпитальға эвакуацияланды. Стелле жараларынан жазылып, Францияның солтүстігінде 28-ші және 30-шы жаяу әскер дивизияларымен бірнеше ірі шайқастарға қатысты, оның ішінде Кеммель тауы, Сомма және Марна шайқастары болды. Стелле соғыс кезінде капитан шеніне көтерілді және жауынгерлік әрекеттер аяқталған кезде 315-ші пулемет батальонының (30-шы жаяу әскер дивизиясы) B ротасының командирі болып қызмет етті. 1919 жылғы 22 наурызда Стелле өз бөлімімен бірге АҚШ-қа оралды және көп ұзамай Маклинсборо қаласына қоныстанды, содан кейін өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды.

Саяси мансап

Стелл өмір бойы демократ болды, бірақ 1950 жылы сенаторлыққа республикалық Эверетт Дирксенді, ал екі президенттік науқанында Иллинойс штатының бұрынғы губернаторы Адлай Стивенсонға қарсы Дуайт Эйзенхауерді қолдап, партиядан айқын ажырады. 1928 жылдан 1960 жылға дейін Демократиялық Ұлттық конвенциялардың көпшілігінде делегат болып қызмет етті. 1928 жылы Стелл Иллинойс Демократиялық Қызметкерлер Ұйымын ұйымдастырушылардың бірі болды, бұл ұйым Демократиялық партияның ветерандарын біріктіруге арналған. Қызметкерлер Ұйымы көп ұзамай Джеймс Гамильтон Льюистің сәтті сенаторлық науқанында саяси белсенділікке ие болды. Осы жарыста Стелл көптеген Чикаго демократтарымен, оның ішінде жас және болашақ саясаткер Эдвард Дж. Барреттпен танысты. Барретт пен Стелл өмір бойы жақын дос болып қала берді. 1930 жылғы сайлауда Барретт Иллинойс штатының қазынашысы лауазымына үміткер болды және Стеллдің Қызметкерлер Ұйымы оны белсенді түрде қолдады. Барретт сайлауда жеңіске жетіп, 1931 жылы Стеллді мемлекеттік қазынашының көмекшісі етіп тағайындады. Содан кейін Стелл отбасымен Спрингфилдке көшіп барды, онда олар 1941 жылға дейін тұрды. Стеллдің алғашқы штаттық сайланған лауазымы 1935 жылдан 1937 жылға дейін мемлекеттік қазынашы болып қызмет етуі болды. Ол 1936 жылы вице-губернатор болып сайланды және төрт жылдан кейін Хорнердің қайтысына дейін сол лауазымда қалды. 1936 жылы Стелл мен Хорнер жеке-жеке аттанды, бірақ бірге қызмет етті. Бірақ, екеуі де демократтар болғанымен, күн тәртібіндегі мәселелер бойынша жиі қоғамдық пікірде келіспеді. 1940 жылдың 6 қазанында күтпеген жерден қайтыс болған Хорнердің орнын Стелл басты. Хорнердің 99 күндік ізбасары ретінде Стелл Иллинойс губернаторлық тарихында екінші ең қысқа мерзімде қызмет етті. Стеллдің вице-губернаторлық мерзімі даулы болды. Хорнер өзінің екінші мерзімінің көп бөлігінде ауру болды. 1936 жылы қайта сайланғаннан кейін ол көпшілік назарынан тыс қалды. Губернатор жүрек ауруынан айығу үшін Майамиде көп уақыт өткізді. Иллинойста болмаған кезде Стелл губернатор міндетін атқарушы болып қызмет етті. Өзінің соңғы жылында Хорнер уақытының көп бөлігін губернатор резиденциясының екінші қабатында төсекте өткізді. Губернатордың денсаулығы нашарлағандықтан, сыбайлас жемқорлық тоқтатылмады. Штат істерін Хорнердің жақын серіктерінен құралған «Төсек жанындағы Кеңес» басқарды. Демократиялық партия мемлекеттік жалақы төлеушілердің чектерінен екі пайыздық алым жинаған «2% клубы» құрылды. Стелл «Төсек жанындағы Кеңеске», «2% клубына» және Хорнер әкімшілігінің басқа да бұзушылықтары мен сыбайлас жемқорлығына ашық қарсылық білдірді. Демократиялық партия 1940 жылғы сайлауға кандидаттарды іріктегенде және Хорнердің қайтадан қатыса алмайтынын білгенде, Стеллге вице-губернаторлыққа қайта үміткер болу ұсынылды. Ол губернаторлыққа үміткер болатынын немесе мүлдем үміткер болмайтынын ашық мәлімдеді. Демократиялық партиядан губернаторлық лауазымнан бас тартқаннан кейін Стелл, Барретт және тағы бір Чикаго саясаткері Бенджамин Адамовски Хорнер мен Чикагоның Келли Нэш машинасынан ажырасып, 1940 жылғы Демократиялық партияның алғашқы сайлауында тәуелсіз науқанды бастады. Олардың барлығы өз жарыстарында жеңіліске ұшырады (Стелл алғашқы сайлауда губернаторлыққа үміткер болды), бірақ нәтижесінде Иллинойстағы Демократиялық партия 1940 және 1944 жылғы штаттық сайлауларда екіге бөлінді және республикашылар екі штаттың барлық лауазымдарын басып алды. 1940 жылы Стеллдің Келли Нэш машинасынан ажырасуы оны Иллинойс штатының саясатындағы ықпалды тұлға ретінде тоқтатып берді. Стелл штаттың оңтүстік аймағындағы ықпалды саясаткер болды және өзінің Демократиялық Қызметкерлер Ұйымы, Америка легионындағы беделі және штаттың оңтүстік аймақтарындағы саяси қолдауымен ол штаттық сайлау нәтижелеріне күшті әсер ете алды. Стелл 1940 жылғы алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін оны қайтадан үміткер болуға шақырудың көптеген әрекеттеріне қарамастан (ол қызметтен кеткеннен кейін АҚШ Өкілдер палатасына және Сенатқа кандидат ретінде танылды), Иллинойс штатында ешқашан сайланған немесе тағайындалған лауазымда қызмет етпеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Стелл өзінің саяси дағдыларын, сондай-ақ Легиондағы беделін пайдаланып, G.I. Құқықтар туралы заңды Конгресс арқылы және президент Рузвельттің үстеліне 1944 жылдың 22 маусымында жеткізді.

Иллинойс губернаторы (1940-1941)

Стелл демократиялық партиясының губернаторлық сайлаудағы іріктеу кезеңінде жеңілгеннен кейін 1940 жылдың тамызында отбасымен Маклинсбороға қайтып келді. Оның Гамильтон округінде шаруашылығы болды және ол сол күзде бидай егумен айналысты. 1940 жылдың қазан айында Хорнердің денсаулығы нашарлағанын естігенде, ол Хорнердің жиналып, екінші мерзіміндегідей көп рет қалпына келетінін ойлады. Бірақ Хорнер қайтыс болды, ол 1940 жылдың 6 қазанында, жексенбі күні көз жұмды. Стелл отбасын Спрингфилдке және губернатордың резиденциясына көшіруді Хорнердің жерленгенінен кейінге шегерді. Хорнердің ұзақ болмауы мен төсекке жатқан кезеңдерінде губернатордың резиденциясы саяси жақындарының күндіз-түні демалатын орнына айналып, «клубқа» айналды. Хорнер жоғары қабаттағы губернатордың кабинетінде төсекпен ауысқанда, резиденцияның бірінші қабатында күнделікті ішімдік пен сигаретке тартылу жиі орын алды. Осының салдарынан резиденция қызметкерлері оларға қойылатын талаптардың артуына жиі шағымданатын. Хорнердің өкіметтік кезеңінде жылдар бойына жасалған зәбір-зияраттардың нәтижесінде резиденция тозығы жетіп, Хорнердің қайтыс болған кезде қайта жөндеуді қажет етті. Стеллдің ұлдарының бірі, Рассел (ата-анасымен бірге губернатордың резиденциясында тұрған) кейін «ол қираған еді» деп еске алды. Стелл Линкольн кітапханасының бөлмелерін қайта жөндеуді тапсырды. 1940 жылғы мерекелік маусымды қамтитын Стеллдің тоқсан тоғыз күндік өкіметтік кезеңінде резиденция көптеген түндері «Шыршадай жарқырады», себебі бір уақытта отыздан қырыққа дейін қонақтар жиі көңіл көтеріп, олардың көпшілігі Оңтүстік Иллинойс пен Спрингфилдтен келген достар еді. Хорнер үйленбегендіктен, сегіз жыл бойы, әсіресе екінші мерзімінде резиденцияда сирек қонақтар қабылдады, сондықтан Стелл мен оның отбасының енгізген өзгерістері Спрингфилдте қуанышпен қабылданды. Жаңа губернатордың резиденциядағы әлеуметтік жоспары артық шығындарды қамтымады, өйткені Хорнердің ұзақ ауруы мен Спрингфилдтен жиі кетіп-қайтуы кезінде ойын-сауық бюджетіге қол тигізілмеген. Жаңа резиденциясына қарамастан, Стелл көп жылдар бойы шаруашылықты иеленіп, басқарып келген әдетіне, әр таңертең ерте тұрып, таңғы асты резиденция қызметкерлерімен бірге ішеді. Хорнердің қайтысынан кейін сегіз күн өткен соң, Стелл Хорнердің 2% клубын тарату туралы жариялады. Ол сондай-ақ Хорнердің «Төсек жанындағы» кабинеті енді штатты басқара алмайтынын мәлімдеді. Бірақ ол «Төсек жанындағы» кабинеттің барлық мүшелерін жұмыстан шығармады; бірнешеуі Стеллдің өкілеттігі аяқталғанға дейін мемлекеттік қызметкер болып қалды. Стелл кейбір мемлекеттік директорлық лауазымдарға өзгерістер енгізді, бірақ оның тағайындаулары, әдетте, Хорнердің қайтыс болғаннан кейін бір ай ішінде аяқталды; 1940 жылдың 5 қарашасында сайлаулар өтетін еді, ал мемлекеттік қызметкерлерді жаппай жұмыстан шығару алаңдатарлық жағдай тудырар еді. Хорнер өзінің сегіз жылдық өкіметтік кезеңінде мыңдаған адамды тағайындаған. Бұл тағайындалғандардың көпшілігі Стеллдің өкілеттігі аяқталғаннан кейін қызметтен босатылатын еді (Республикалық партия 1940 жылы барлық штаттық кеңселерді, соның ішінде губернаторлықты да жеңіп алды және өз тағайындауларын жасады). Стелл үкіметтегі кейбір департамент басшыларын алмастырғанмен, оның өзгерістері, әсіресе Хорнер тағайындаған мыңдағанмен салыстырғанда, шағын болды. Стеллдің тағайындауында сол кездегі 25 000-нан астам мемлекеттік жалақының ішінен бірнеше жүзден астам адам қатысқандығына эмпирикалық дәлел жоқ. Губернатор ретінде Стелл өзіне адал ерлер мен әйелдерді тағайындау құқығына ие болды, тіпті егер олар оның қысқа мерзімге қалған бөлігіне ғана тағайындалса да. Стелл жақын досы Джордж Эдвард Дейді мемлекеттік сатып алу агенті етіп тағайындады. Спрингфилдтік бояу сатушы Дей жаңа губернатордың ерекше маңдайына түскен мәселесін шешу үшін ерекше қолайлы болды: жолдарға сары сызықтар салу, бұл жолдарда озуға тыйым салады. Дэй Спрингфилдтегі өзіне тиесілі компаниядан көп мөлшерде сары бояу сатып алды, бұл үшін ешқандай сауда-саттық жүргізілмеді, және жол қозғалысы қауіпсіздігі шарасы енгізілді. Бірақ Дейді тағайындау және сары бояуды сатып алу, мүмкін, Стеллдің қысқа мерзімдегі ең даулы шешімдері болды. Стелл сынға құлақ аспай, прессаның өзі туралы не айтқаны маңызды емес екенін, тек оның атын дұрыс жазғанша, айтты. Осылайша Иллинойс елдегі алғашқы мемлекет болды, ол өздерінің қоғамдық жолдарына озуға тыйым салынған аймақтарды белгіледі (Миннесота автожолдың орта сызығын алғаш белгілеген, бірақ озуға тыйым салынған аймақтарды белгілемеген). Стеллдің жолдарды белгілеу және озуға тыйым салынған аймақтарды белгілеу бағдарламасын енгізуі келесі жылдары мыңдаған адамның өмірін сақтап қалды. Сонымен қатар, сары бояудың көп мөлшерін сатып алу мемлекет үшін тиімді болды: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде штаттар Стеллдің автожол инновациясын үлгі етіп алып, сары бояу тапшылыққа түсіп, қымбат болды. Иллинойс Стеллдің өкіметтік кезеңінен қалған сары бояу қорына ие болды және оны басқа штаттарға күтпеген пайдамен сатты. Стелл резиденцияны да қайта бояды, бұл 1,900 долларға түсті (қазіргі ақшамен шамамен 33 770 доллар). Губернатордың резиденциясы Хорнердің өкіметтік кезеңінде тозығы жетіп, оны қайта бояу уақыты жеткен еді. Бірақ Стеллдің губернатордың резиденциясын қарапайым жөндеуді жүзеге асыруы оның сыншылары тарапынан қажетсіз шығын ретінде қарастырылды, өйткені губернатордың өкілеттігі жүз күннен кем уақытқа созылатын еді. Тоқсан тоғыз күндік өкіметтік кезеңі аяқталғаннан кейін Стелл штат үкіметінің рульін өзінің ізбасары Дуайт Х. Гринге, республикашылға тапсырды. Стелл енді Иллинойс үкіметінде қызмет етпеді. Стелл Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуға жақындағанда бағынуды айыптады. Иллинойс Ұлттық гвардиясы федералдық қызметке шақырылғаннан кейін губернатор оның орнына резервтік милиция құрды. Ол өзінің жоспарын 1917 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында қабылданған заңның жаңаша түсіндіруіне негіздеді. Стеллдің жоспары милицияны төтенше жағдай туғанда губернатордың қолжетімділігінде болуына бағытталған; Иллинойс Ұлттық гвардиясы шақырылғаннан және денелі ерлер әскерге алынғаннан кейін штаттың төтенше жағдайға жауап беруге қабілетті әскери құрылысы болмады. Төтенше жағдайларға қарсы кеңес құрылды, әскерге шақыру комиссиялары тағайындалды және жүзден астам арнайы комиссиялар, көбінесе бұрынғы әскери қызметшілерге берілді. Стелл қайтыс болғаннан кейін оның денесі Маклинсбороға қайтарылды және Голсонның жаназалық үйінде жерленді. Голсонның жаназалық үйі көптеген адамдармен, соның ішінде штат губернаторы мен вице-губернаторымен бірге жүзден астам адамнан тұратын көпшілікке толып кетті. Голсонның жаназалық үйі Стеллдің жаназасында төрт жүзден астам гүл шоғырын санады, бұл Маклинсборо тарихындағы ең көп гүл шоғыры. Шығыс Сент-Луис сотының судьясы Джон Маршалл Камес Стеллдің «бұл штат таныған ең жақсы және ең білікті саяси ұйымдастырушы болған» екенін атап көрсеткен ұзақ сөз сөйледі. Сөз соңында Камес Стеллдің өмірін қорытындылады: «Шаруа фермерден губернаторға, кәсіби ойыншыдан, әскерден, адвокаттан, штатымыздың қазынашысынан, вице-губернатордан, ірі бизнесменнен, фермерден, Америка легионының ұйымдастырушыларының бірінен және ұлттық қолбасшысынан: бұл біздің қайтыс болған досының естелігіне құрмет пен сыйлылық білдіретін өмір жолы». Стелл Маклинсбороның «Таңғы жақсы достар» зиратында, Голсоннан бірнеше шақырым қашықтықта, керемет емен астында және ол жақсы көрген Стелл шаруашылығынан бір шақырымдай жерде жерленді. Оның әйелі Уилма одан кейін тірі қалды. Ол 1968 жылдың 18 қарашасында қайтыс болды және Стеллдің қасына жерленді.

Джеймс Брайант Конант сыйлығы

2004 жылы, қайтыс болғаннан кейін қырық жылдан астам уақыт өткен соң, Стельге 1944 жылғы әскери қызметшілерді қайта бейімдеу туралы заң жобасын дайындау және Конгресс қабылдауына, ал Рузвельт қол қоюына ықпал еткені үшін штаттардың білім беру комиссиясынан Джеймс Брайант Конант сыйлығы табысталды. Комиссия марапатты табыс еткен кезде, бұл заң болып белгілі болған G.I. Биллі "Американың жоғары білім беру ландшафтын өзгертіп, ардагерлерге колледжде оқуға қаржы ұсынды" деп атап көрсетті. Стелдің күш-жігерінің арқасында колледж дипломын алу арманы енді тек жоғарғы топқа жататын мүшелерге ғана шектелмейтіні расталды. Сондай-ақ, "Стелдің көшбасшылығы мен көшпенді келіссөздер жүргізу шеберлігі заңның қарсылықтың күшті ошақтарын, қатыгез пікірталастарды және заң жобасын соңғы сәтте құлатуға жақын болған келісім комитетінің тұйыққа тірелуін жеңуге зор үлес қосты" делінген. Бұл сыйлық Стелдің заң қабылданғаннан кейін "G.I. Биллінің әкесі" деген атақты лайықты алғанын растады. Бұл революциялық заң Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Американың мәдени ортасын өзгертті, нәтижесінде бүгінге дейін сақталған үлкен орта тап құрылды.