Кіріспе

13. Staffel (словакиялық) Jagdgeschwader 52 (13. (словакиялық) / JG 52) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Люфтваффесіндегі словак құрамынан жасақталған алдыңғы қатардағы бөлімше. Олар 1941 және 1943 жылдар аралығында Шығыс майданында Мессершмитт Bf 109 (E, F және G) ұшақтарын пайдаланды.

Құрылу

Словакия әуе күштерінің 13-ші истребитель отряды 1939 жылдың соңында, Чехия қызметкерлері Богемия және Моравия протекторатына кеткен кезде әуе күштерін қайта ұйымдастыру барысында, адам күшінің азаюымен күресу үшін құрылды. Ол Avia B 534 екі қанатты истребительдермен жабдықталған. 1941 жылдың шілдесінде Словакия Украинаға Германияның Кеңес Одағына басып кіруіне қатысу үшін әскер жіберді, және Словакия әуе күштері, соның ішінде 13-ші истребитель отряды, Словакия жер күштеріне қолдау көрсету үшін Кеңес Одағына жіберілді. Словакиялық истребительдер Словакияның Letov Š 328 және неміс Henschel Hs 126 барлау ұшақтарын сүйемелдеді, Киевке қарай жылжу кезінде жердегі нысаналарға шабуыл жасады, бірақ словактар B 534 истребительдерін қолдау үшін жеткілікті емес запчастьтар мен истребитель қозғалтқышына арналған арнайы отын тапшылығына байланысты қиындықтарға тап болды, және 13-ші истребитель отряды 1941 жылдың тамызында Словакияға қайтарылды.

Луфтваффемен операциялар

1942 жылғы 25 ақпанда 18 словак ұшқышы Bf 109-ға қайта оқу үшін Данияның Каруп қаласына жіберілді. Сол жылдың шілдесінде ұшқыштар Словакияға оралды, онда олар Пещаниде орналасқан 13-ші истребитель эскадрильясына қосылды. Bf 109E ұшақтарымен қайта жабдықталғаннан кейін, 27 қазанда 13-ші эскадрилья Шығыс майданға жөнелтілді, онда ол неміс истребительдерінің құрамына – Jagdgeschwader 52-ге қосылды, оның 13-ші штаффеліне айналды (ауызша) / JG 52. 12 Bf 109E ұшағымен жабдықталған бөлімше Қырым және Кубань аймақтарында әрекет етті. Олардың алғашқы әуедегі жеңісін 1942 жылғы 28 қарашада жасады, онда Bf 109 жұбы тоғыз Поликарпов I-153 бипланына шабуыл жасады, словактар бірде-бір ұшақ жоғалтпай үш бипланды атып түсірді. 1943 жылдың қаңтар айында Bf 109E ескіргендіктен, бөлімше Luftwaffe-ден қарызға алған заманауи Bf 109F ұшақтарын алды, ал наурыз айында олар Bf 109G ұшақтарымен толықтырылды. Бұл ұшақтар қарызға алынғандықтан, стандартты неміс таңбаларын сақтап, ақ, қызыл және көк түсті винттермен ерекшеленді. 13-ші штаффель JG 52 құрамында болған кезде шамамен 2000 рейс жасады, 204-тен 215-ке дейін жау ұшақтарын атып түсіргенін мәлімдеді, жеті ұшқыш қаза тапты. Алайда, бұл мәлімдемелер үгіт мақсатында көбірек көрсетілген болуы мүмкін, соғыстан кейін аман қалған ұшқыштар жеңістердің көпшілігі жасалма екенін айтты. Ең табысты ұшқыштар – 32 расталған жеңісі бар Ян Режняк және 28 расталған жеңісі бар Изидор Коварик болды. 1944 жылдың басында зауыттан жаңа түскен Bf 109G-6 ұшақтарымен қайта жабдықталды және Jagdfliegerführer Ostmark (Аустрия истребительдерінің басшысы) бақылауында жұмыс істеді. 1944 жылғы 26 маусымда 13-ші истребитель эскадрильясының сегіз Bf 109 ұшағы Братислава маңында американдық ауыр бомбалаушылар тобына шабуыл жасады. Олар бір B-24 бомбалаушысын атып түсіріп, тағы екеуін зақымдады, бірақ эскорттаушы ұшақтар бес 109 ұшағын атып түсірді, ал тағы екеуіне ауыр зақым келтірді. Үш ұшқыш, оның ішінде бөлім командирі де қаза тапты. Бұл шығындар 13-ші истребитель эскадрильясын дерлік толығымен жойды, ал қалған ұшақтары 12-ші истребитель эскадрильясына берілді. Бұл эскадрилья да неміс күштері словак әскерін қарусыздандырғаннан кейін, Словак Ұлттық көтерілісінің нәтижесінде таратылды.