Екінші дүниежүзілік соғысындағы 303-ші поляк эскадрильясы

Кіріспе

303-ші RAF эскадрильясы, сондай-ақ 303-ші «Тадеуш Костюшко Варшава» истребитель эскадрильясы деп белгілі, Ұлыбритания шайқасында No. 302 эскадрильясымен бірге, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі 16 поляк эскадрильясының екеуінің бірі болды. Hawker Hurricane ұшақтарында ұшқан эскадрилья, Ұлыбритания шайқасына қатысқан 66 одақтас истребитель эскадрильясының арасында ең көп ұшақты атып түсірді, тіпті шайқас басталғанына екі ай өткен соң ғана шайқасқа қосылды. 303-ші RAF эскадрильясы 1940 жылдың шілдесінде Англияның Блэкпул қаласында құрылды және 2 тамызда Польша үкіметі мен Ұлыбритания арасындағы келісімге сәйкес RAF Northolt-қа орналастырылды. Эскадрилья ерекше жауынгерлік жетістіктерге ие болды және 1946 жылдың желтоқсан айында таратылды. «Поляк эскадрильяларының ұсынып берген керемет үлесі және олардың теңдесі жоқ батырлығы болмағанда, - деді RAF Истребительдер бас қолбасшысы, Air Chief Marshal Sir Hugh Dowding, - (Ұлыбритания) шайқасының нәтижесі бірдей болар еді деп айтуға батамды жоқ».

Тарих

303-ші эскадрилья 1940 жылдың 2 тамызынан бастап RAF Northolt базасында орналасты және 31 тамызда операциялық жұмысты бастады. Оның алғашқы құрамында 13 офицер, 8 әскери званиесі жоқ ұшқыш және 135 поляк жер қызметкері болды. Бастапқыда, RAF офицерлері командир (S/Ldr RG Kellett) және ұшу командирлері (F/Lt JA Kent және F/Lt AS Forbes) лауазымдарына тағайындалды, олар поляктармен бірге қызмет етті, себебі поляк ұшқыштары RAF Әуе шайқасы басқару тілімен, процедураларымен және оқытумен таныс емес еді. Эскадрилья таңдаған есім 18 ғасырдағы танымал поляк генералы Тадеуш Костюшконың құрметіне берілді. 303-ші эскадрилья сондай-ақ, сол эскадрильяда қызмет еткен адамдар арқылы 1919 жылғы алғашқы Костюшко эскадрильясымен байланысты болды. Кейіннен осы бөлімнен құрылған басқа да әуе күштері бөлімдері Польша әуе күштерінің 7-ші, 121-ші және 111-ші эскадрильялары болып қайта аталды.

Британия шайқасы 1940 жылдың тамыз-қазан айлары

Британ шайқасы кезінде 303-эскадрилья Hawker Hurricane истребитель ұшақтарымен жабдықталған. Тәжірибелі ұшқыштармен толықталған, қарсыластарының көпшілігімен техникалық деңгейде тең ұшақпен жабдықталған және RAF-тің жақсы дамыған басқару, байланыс және логистикалық инфрақұрылымымен қамтамасыз етілген эскадрилья шайқаста тиімді күшке айналды. Жақындағы жаттығулардан кейін, эскадрилья 1940 жылғы 24 тамызда алғаш рет ұшырылды, бірақ осы жолы жау ұшақтарымен кездеспеді. 1940 жылғы 30 тамызда эскадрилья әлі ресми түрде операциялық емес кезде алғашқы жеңісін одержала, F/O Людвик Паскьевич 4./ZG 76 құрамындағы неміс Messerschmitt Bf 110 ұшағын (бастапқыда қате түрде Dornier Do 17 деп жазылған) жаттығу ұшуы кезінде атып түсірді. Ұшақтың қирандылары 1982 жылы қазылып алынды. S/L Kellet-тің жеке ұсынысынан кейін, эскадрилья келесі күні No. 11 Group RAF тарапынан операциялық деп жарияланды. 1940 жылғы 31 тамызда эскадрилья түстен кейін алғашқы операциялық миссиясына жіберілді. Кент үстіндегі шайқаста "A" тобы төрт расталған және екі ықтимал жеңіске қол жеткізді, бұл Messerschmitt Bf 109 ұшақтарының LG 2 құрамында болуы мүмкін. Жеңіс тікелей S/Ldr Kellet, F/O Henneberg, P/O Ferić және Sgt. Karubin есімдерімен байланысты. 1940 жылғы 2 қыркүйекте эскадрилья үш рет ұшырылды. Соңғы ұшу кезінде P/O Ferić Bf 109 ұшағын атып түсіріп, Дувер маңында мәжбүрлі қону жасады, ал бұрынғы чехословакиялық әуе күштерінің сержанты Йозеф Франтишек Bf 110 ұшағын атып түсірді. Келесі күні Доверде Франтишек екінші жеңісін одержала. Барлығы 17 жеңісімен ол Ұлыбритания шайқасындағы одақтас ұшқыштардың ең табыстыларының бірі болды. 5 қыркүйекте тоғыз 303-эскадрилья ұшағы Bf 109 эскортындағы неміс бомбалаушы тобына шабуыл жасады, поляктар бес Bf 109 және үш Junkers Ju 88 ұшағын бір шығынмен атып түсірді: жараланған P/O Łapkowski қашып кетті. 1940 жылғы 6 қыркүйекте тоғыз Hurricane ұшағы бомбалаушы топтарға қарсы ұшырылды. Бірақ, көтерілу кезінде олар III./JG 27 құрамындағы Bf 109 ұшақтарынан шабуылға ұшырады. S/Ldr Kellet және F/Lt Forbes екеуі де мәжбүрлі қону жасады және жеңіл жарақат алды, ал сержант Карубин жараланған күйі қашып кетті, S/Ldr Krasnodębski ауыр күйік шақты және тағы үш Hurricane зақымдалды. Эскадрилья бес Bf 109 (JG 27 және JG 52), Do 17 және Heinkel He 111 ұшақтарын атып түсірді. F/O Witold Urbanowicz эскадрилья басшысының міндетін атқаруға тағайындалды. 1940 жылғы 7 қыркүйекте неміс әуе шабуылы Лондон доктарына ауысты. 303-эскадрилья сәтті түрде келе жатқан бомбалаушы ағындарына бағытталды және 12 Do 17 және екі Bf 109 ұшағын атып түсірді, P/O Zumbach, P/O Ferić, Sgt. Szaposznikow және Sgt. Wójtowicz барлығы екі жеңіске жетті. P/O Daszewski атып түсіріліп, ауыр жарақат алды, ал F/O Pisarek қашып кетті. Оның Hurricane машинасы Лоутон қаласындағы үйдің артқы бақшасына құлап, баспанада отырған үш адамнан тұратын отбасын қаза қылды. Тағы екі ұшақ зақымдалды. 1940 жылғы 9 қыркүйекте 12 Hurricane ұшағы ұшырылды және Zumbach (екеуі де JG 53) және Франтишек (7./JG 27) Bf 109 ұшақтарын атып түсірді, сондай-ақ Франтишек KG 53 құрамындағы He 111 ұшағын "ықтимал" деп бағалады, ал F/L Kent Bf 110 ұшағын атып түсірді. Sgt. Kazimierz Wünsche Бичи-Хед үстінде күйікпен қашып кетті, ал сержант Франтишек апатқа ұшырады. 1940 жылғы 11 қыркүйекте сағат 16:00-де эскадрилья Лондонның оңтүстігіндегі бомбалаушы тобына шабуыл жасады. F/O Cebrzyński жауап оғынан қаза тапты, ал Sgt. Wójtowicz екі Messerschmitt Bf 110 ұшағын атып түсірді, бірақ өзі атып түсіріліп қаза тапты. Ұшқыштар екі Bf 110, бір Bf 109, үш Do 17 және төрт He 111 ұшағын атып түсірді. 1940 жылғы 15 қыркүйекте Лондон үстіндегі жаппай шайқастарда эскадрилья белсенді қатысты, F/Lt Kent басқарған тоғыз Hurricane таңертеңгі уақытта неміс шабуылын тосқауылдады. Тоғыз ұшақ құлатылды: алты Bf 109, бір Bf 110 және екі Do 17. Түстен кейін S/Ldr Kellet басқарған ұшу тобы төрт жеңіске жетті, ал F/O Urbanowicz басқарған бес Hurricane тобы екі Do 17 ұшағын атып түсірді, екі поляк ұшқышы атып түсірілді (Sgt. Brzezowski қаза тапты, Sgt Andruszków қашып кетті, ал P/O Łokuciewski аяғына жараланып, қауіпсіз түрде базаға оралды). Күндіз 303-эскадрилья 15 жеңіске жетті. 1940 жылғы 26 қыркүйекте түстен кейін 303-эскадрилья Хэмпшир үстіндегі қарсыластың үлкен шабуылына ұшырады, поляктар үш Hurricane зақымдалған 13 жеңіске жетті (Люфтваффе-нің нақты жоғалтулары барлығы тоғызды құрады). 1940 жылғы 27 қыркүйекте тағы да қарқынды шайқастар болды, 11 Hurricane KG 77 құрамындағы 30 бомбалаушы тобына эскортпен ұшырады. Эскадрилья 15 жеңіске жетті: алты Bf 109, LG 1 құрамындағы екі Bf 110, төрт "He 111" (мүмкін Ju 88) және үш Ju 88, бірақ F/O Paszkiewicz және Sgt Andruszków қаза тапты. F/O Żak жарақаттанған және Хоршам үстінен қашып кетті, ал жалпы төрт Hurricane жоғалды. Түстен кейін тек 6 ұшақ жұмыс істеді, 15 Ju 88 бомбалаушы тобына шабуыл жасады. Эскорт араласуына дейін екі бомбалаушы ұшақ құлатылды, сондай-ақ бір Bf 109 атып түсірілді. F/O Urbanowicz күні бойы төрт неміс ұшағын атып түсірді. 1940 жылғы 30 қыркүйекте F/O Urbanowicz тағы да төрт жеңіске жетті, ал P/O. Radomski Do 17 ұшағын атып түсірді, ол қашып кетті, сондай-ақ Sgt. Bełc қашып кетті, ал Sgt. Karubin Bf 109 ұшағын атып түсірді. 1940 жылғы 5 қазан күні поляк ұшқыштары бес Bf 110 және төрт Bf 109 ұшағын атып түсірді, бірақ P/O Wojciech Januszewicz қаза тапты. (Erprobungsgruppe 210 екі Bf 110 Jabos және JG 3 және JG 53, бір Bf 109 ұшағын жоғалтты). Темза эстуариясы үстіндегі 7 қазан күні LG 2 құрамындағы үш Bf 109 ұшағы атып түсірілді. 8 қазан күні чех асы Йозеф Франтишек әуе апатында қаза тапты. Ол 303-эскадрильяның ең табысты ұшқышы және Ұлыбритания шайқасындағы төртінші ең табысты ұшқыш болды, 17 жеңіске жетті. 1940 жылғы 11 қазан күні эскадрилья демалыс үшін Leconfield-ке, No. 12 Group-қа ауыстырылды, осылайша Ұлыбритания шайқасына қатысуын аяқтады. 303-эскадрилья Ұлыбритания шайқасына қатысқан 66 одақтас истребитель эскадрильясының арасында ең көп ұшақ атып түсірді, тіпті шайқас басталғаннан екі ай кейін қатысты. 1940 жылғы 11 қазан күні демалыс үшін шайқастан алынған кезде эскадрилья алты апта ішінде 126 ұшақты атып түсірді. Жау ұшақтарын атып түсіруге қатысты поляктардың жоғалтулары аз болды, 18 Hurricane жоғалды, жеті ұшқыш қаза тапты және бесеуі ауыр жарақат алды. 303-эскадрилья шайқастағы ең үздік истребитель бөлімдерінің бірі және Hurricane ұшақтарымен жабдықталған ең үздік бөлім болды. Сондай-ақ, ол ұшақтарды жоғалтуға қатысты ең жоғары көрсеткішке ие болды, 2.8:1. Алайда, J. Alcorn 30 атып түсірілген ұшақты нақты бір бөлімге жатқыза алмады, ал Ежи Цинк және басқа поляк тарихшыларының пікірінше, 303-эскадрильяның нақты жеңістері шамамен 55–60 құрады. Алғашқы жеті күнінде эскадрилья шамамен 40 жау ұшағын атып түсірді.

During the Battle of Britain, No. 303 Squadron was equipped with Hawker Hurricane fighter aircraft. Manned by experienced veterans, equipped with a fighter plane on a technical par with most of its opponents, and expertly backed by the well established RAF command, communication and logistics infrastructure, the squadron was able to become an effective fighting force during the Battle. After a period of training, the squadron was scrambled for the first time on 24 August 1940, although it did not come into contact with any enemy aircraft on this occasion. On 30 August 1940, the squadron scored its first victory while still officially non operational, when a German Messerschmitt Bf 110 of 4./ZG 76 (initially incorrectly recorded as a Dornier Do 17) was shot down by F/O Ludwik Paszkiewicz during a training flight. The wreck was excavated in 1982. After S/L Kellet's personal recommendation, the squadron was declared operational next day by No. 11 Group RAF. On 31 August 1940, the squadron was scrambled in the late afternoon on its first operational sortie. In a dogfight over Kent, "A" Flight claimed four confirmed and two probable victories over Messerschmitt Bf 109s, possibly of LG 2. Claimants were S/Ldr Kellet, F/O Henneberg, P/O Ferić and Sgt. Karubin. During 2 September 1940, the squadron was scrambled three times. On the last scramble, P/O Ferić shot down a Bf 109 and then made a forced landing near Dover while former Czechoslovak Air Force pilot Sgt. Josef František claimed a Bf 110. The following day over Dover, František claimed his second victory; with a total of 17 victories, he was one of the top scoring Allied fighter pilots during the Battle of Britain. On 5 September, nine No. 303 Hurricanes intercepted a German bombing formation escorted by Bf 109s, with the Poles claiming five Bf 109s and three Junkers Ju 88s for one loss: P/O Łapkowski who bailed out wounded. On 6 September 1940, nine Hurricanes were scrambled towards incoming bomber formations. However, during the climb, they were bounced by Bf 109s of III./JG 27. S/Ldr Kellet and F/Lt Forbes both force landed, and were wounded slightly, while Sgt Karubin bailed out wounded, S/Ldr Krasnodębski was severely burned and three other Hurricanes were damaged. The squadron claimed five Bf 109s (of JG 27 and JG 52), a Do 17 and a Heinkel He 111. F/O Witold Urbanowicz was appointed as acting Squadron Leader. On 7 September 1940, the German air offensive switched to the London docks. No. 303 Squadron was successfully vectored towards the incoming bomber streams and claimed 12 Do 17s and two Bf 109s, with P/O Zumbach, P/O Ferić, Sgt. Szaposznikow and Sgt. Wójtowicz all scoring double victories. P/O Daszewski was shot down and seriously wounded, while F/O Pisarek bailed out. His Hurricane crashed in a back garden of a house in Loughton, killing a family of three in their shelter. Two other aircraft were damaged. On 9 September 1940, 12 Hurricanes were scrambled and two claims made over Bf 109s by Zumbach (both of JG 53) and one by František – a Bf 109 of 7./JG 27 – who also claimed a He 111 of KG 53 as a "probable", while a Bf 110 was shot down by F/L Kent. Sgt. Kazimierz Wünsche had to bail out with burns over Beachy Head, and Sgt. František crash landed. At 16:00 hours on 11 September 1940, the squadron attacked a bomber formation south of London. F/O Cebrzyński was fatally wounded by return fire, while Sgt. Wójtowicz shot down two Messerschmitt Bf 110s before being shot down and killed. The pilots claimed two Bf 110s, one Bf 109, three Do 17s and four He 111s. In the massed dogfights over London on 15 September 1940, the squadron was heavily involved, with nine Hurricanes led by F/Lt Kent intercepting a German raid in mid morning. Nine kills were claimed: six Bf 109s, one Bf 110 and two Do 17s. In the afternoon, a flight formation led by S/Ldr Kellet claimed four victories, while the five strong "B" Flight led by F/O Urbanowicz, claimed two Do 17s, for two Polish pilots shot down (Sgt. Brzezowski killed, Sgt Andruszków bailed out while P/O Łokuciewski was wounded in the leg, returning to base safely). During the day, No. 303 Squadron claimed 15 victories. On the afternoon of 26 September 1940, No. 303 Squadron was scrambled towards a large enemy raid over Hampshire, with the Poles claiming 13 victories for three Hurricanes damaged (actual Luftwaffe losses were nine in total). There was further intense fighting on 27 September 1940, with 11 Hurricanes engaged by massed escorts to a KG 77 30 bomber formation. The squadron claimed 15 victories: six Bf 109s, two Bf 110s of LG 1, four "He 111s" (probably Ju 88s) and three Ju 88s although F/O Paszkiewicz and Sgt Andruszków were killed. F/O Żak was wounded and bailed out over Horsham and four Hurricanes were lost in total. Just six aircraft were serviceable during the afternoon, engaging a raid of 15 Ju 88s. Two bombers were brought down before the escort intervened, and a Bf 109 was also claimed. F/O Urbanowicz claimed four German aircraft during the day. On 30 September 1940, F/O Urbanowicz once again claimed four victories, while a Do 17 was brought down by P/O. Radomski, who bailed out, as did Sgt. Bełc, while Sgt. Karubin claimed a Bf 109. On 5 October 1940, Polish pilots claimed five Bf 110s and four Bf 109s, though P/O Wojciech Januszewicz was killed. (Erprobungsgruppe 210 lost two Bf 110s Jabos and JG 3 and JG 53, a Bf 109 each). A fight over the Thames Estuary on 7 October saw claims for three Bf 109s of LG 2. On 8 October, Czech ace Josef František died in an air crash. He was the highest scoring pilot of 303rd Squadron and the fourth highest scoring ace in the Battle of Britain, with 17 claims. On 11 October 1940, the squadron was transferred for a rest to Leconfield in No. 12 Group, ending its participation in the Battle of Britain. No. 303 Squadron claimed the largest number of aircraft shot down of the 66 Allied fighter squadrons engaged in the Battle of Britain, even though it joined the fray two months after the battle had begun. At the time it was withdrawn from battle for a rest on 11 October 1940, the squadron had claimed 126 kills in six weeks. Relative to enemy aircraft downed, Polish losses were small with 18 Hurricanes lost, seven pilots killed and five badly wounded. 303 Squadron was one of the top fighter units in the battle and the best Hurricane equipped one. It also had the highest kill to loss ratio, 2.8:1. However, J. Alcorn was not able to attribute 30 aircraft shot down to any particular unit, and according to Jerzy Cynk and other Polish historians, the actual number of victories for No. 303 Squadron was about 55–60. In its first seven days of combat, the squadron claimed nearly 40 enemy aircraft.

Еуропадағы соғыс 1941 жыл

1941 жылға қарай Ұлыбританияға төнген тікелей қауіп сейілді және RAF Fighter Command оккупацияланған Еуропа үстіндегі шабуылдық операцияларды жоспарлады. Олардың бірі "Rhubarb" деп аталды, бұл мақсатсыз нысандарға қарсы жасалған, төмен биіктіктегі импровизацияланған шабуылдар еді. 303-ші эскадрилья алғашқы "Rhubarb" миссиясын 1941 жылдың 22 қаңтарында орындады. Ф/Л Хеннеберг басқарған алты "Hurricane" Крейсидегі 1./JG 26 әуежайына шабуыл жасап, бір жердегі қызметкерді өлтірді, екі "Bf 109" ұшағын жойды және бір ұшқышты жаралады. 1941 жылдың қаңтар айының соңында эскадрилья Supermarine Spitfire Mk I ұшақтарына ауысты. Ақпан айында бөлім алғашқы эскорттық шабуылдарға қатысты, көбінесе аз ғана жеңіл бомбалаушыларды сүйемелдеді. 1941 жылдың сәуір айының басында 306 (поляк) эскадрильясы Нортхольдке келді және 303-ші эскадрильямен бірге 1-поляк истребитель қанатын құрды. Сондай-ақ Нортхольдке орналасқан 601 эскадрильясы екі поляк бөлімін толықтырды. Қанатка У.К. Джони Кент және У.К. Урбанович басшылық етті. 1941 жылдың 12 сәуірінде S/L Хеннеберг басқарған 303-ші эскадрильяның алты Spitfire неміс әуежайларына шабуыл жасады. S/L Хеннебергтің Spitfire IIa (P8029) ұшағы зениттік оққа түсті және ұшқыш каналға қонуға мәжбүр болды; қарқынды іздеу-құтқару операциясына қарамастан, ол табылған жоқ. 1941 жылдың 11 сәуірінде Ф/Л Кустрызинский Франция үстінде "Rhubarb" миссиясы кезінде Bf 109 ұшағын атып түсірді. 1941 жылдың 16 сәуірінде поляк қанаты алғашқы "Circus" эскорт операциясын жүргізді. Bf 109 ұшақтарымен қақтығысқанда екі поляк жоғалды: П/О Васкьевич және П/О Миерзва. 1941 жылдың 18 маусымында 303-ші эскадрильяның ұшқыштары төрт Bf 109 ұшағын жойды, жоғалтусыз; екеуі П/О Дробинскиге тиесілі болды, ал RAF Fighter Command 10 ұшақты жойғанын мәлімдеді (Jagdwaffe жоғалтуларсыз). 21 маусымда Дробинский Каледе мәжбүрлі қонуға мәжбүр болған 26-шы JG командирі, полковник Адольф Галландтың Bf 109F 2 ұшағын зақымдады, ал W/C Кент Галландтың қанаттас серігі Fw. Хегенауэрді атып түсірді. 1941 жылдың 22 маусымында Fighter Command 29 истребитель атып түсірілді деп мәлімдеді, 303-ші эскадрилья олардың алтысын жойғанын мәлімдеді, екеуі S/L Лапковскийге тиесілі болды (JG 2 және JG 26 шын мәнінде үш ұшақты жоғалтты). 1941 жылдың 23 маусымында 303-ші эскадрилья Франция үстінен екі толық эскорт миссиясын орындады және 9./JG 2-ге қарсы бес истребитель жойылғанын мәлімдеді. P/O "Майк" Болеслав Гладыч үш ұшақты жойғанын растады, бірақ ол жарақаттанып, Ұлыбританияда құлап түсті. JG 2 алты Bf 109 ұшағын және төрт ұшқышты жоғалтты. 28 маусымда 303-ші эскадрилья тағы төрт Bf 109 ұшағын жойды, бірақ П/О Дж. Бондар Узз. Бабенц (3./JG 26) атып түсіріп өлтірді. Fighter Command алты ұшақты жойғанын мәлімдеді (JG 26 екі ұшақты жоғалтты, тағы үш ұшақ қатты зақымдалды). 1941 жылдың 2 шілдесінде 303-ші эскадрильямен бірге 1-поляк қанаты Лилль үстінде 60 Bf 109 ұшағымен қақтығысты. 303-ші эскадрилья төрт ұшақты жойғанын мәлімдесе де (JG 2 үш Bf 109 ұшағын жоғалтты), эскадрилья S/L Лапковскийді жоғалтты, ал сержант Горецкий каналдан құтқарылды. Басқару S/L Арентовичке өтті, ол алты күннен кейін өзі атып түсіріліп қаза тапты. Оның орнына Ф/Л Янкевич тағайындалды. Бес айлық операциядан кейін 303-ші эскадрилья 13 шілдеде Ливерпульдің жанындағы Спейкке көшірілді, 9-шы топ, Fighter Command. 1941 жылдың 7 қазанында эскадрилья Нортхольдке оралып, Spitfire Mk Vb ұшақтарымен қайта жабдықталды. Оның қарсыластары қазір қауіпті Фокке Вулф Fw 190 ұшақтарын қамтыды, ал 13 қазанда 303-ші эскадрильяның ұшқышынан түсірілген камералық фильм RAF-ке жаңа истребительдің алғашқы фотосуреттерін берді. Қыс жақындаған сайын нашар ауа райы операцияларды едәуір азайтты. Алайда, 24 қазанда 303-ші эскадрилья Gravelines үстінде төрт истребитель атып түсірілгенін мәлімдеді. 1941 жыл бойындағы жауынгерлік операциялар кезінде 303-ші эскадрилья 46 жау ұшағын жойғанын, жеті ұшақты жойғанын және төрт ұшақты зақымдағанын мәлімдеді, тоғыз ұшқыш (соның ішінде үш командир) қаза тапты. 20 Spitfire ұшағы жойылды немесе соғыста жоғалып кетті.

By 1941, the immediate threat to the UK was over and RAF Fighter Command formulated more offensive fighter operations over occupied Europe. One of these was codenamed "Rhubarb", improvised low level strafing attacks against opportunist targets on the ground. No. 303 flew its first "Rhubarb"' sorties on 22 January 1941. Six Hurricanes led by F/L Henneberg attacked 1./JG 26's airfield at Crecy, killing one ground crewman and destroying two Bf 109s, also wounding a pilot. In late January 1941, the squadron converted to the Supermarine Spitfire Mk I. In February, the unit participated in the first fighter offensive sweeps, usually escorting a small number of light bombers. In early April 1941, No. 306 (Polish) Squadron arrived at Northolt, and with No. 303 formed No. 1 Polish Fighter Wing. No. 601 Squadron RAF, also stationed at Northolt, complemented the two Polish units. The Wing was commanded by W/C Johnny Kent with W/C Urbanowicz. On 12 April 1941, six No. 303 Spitfires led by S/L Henneberg carried out a series of strafing attacks on German airfields. S/L Henneberg's Spitfire IIa (P8029) was hit by flak and the pilot had to ditch in the channel; despite an intensive search and rescue operation, he was never found. On 11 April 1941, F/L Kustrzyński shot down a Bf 109 during a rhubarb over France. On 16 April 1941, the Polish Wing flew its first "Circus" escort operation. Engaged by Bf 109s, two Poles were lost: P/O Waszkiewicz and P/O Mierzwa. On 18 June 1941, No. 303 pilots claimed four Bf 109s without loss; two to P/O Drobiński, as RAF Fighter Command claimed 10 destroyed (The Jagdwaffe suffered no losses). On 21 June, Drobiński badly damaged the Bf 109F 2 of Oberst Adolf Galland, CO of JG 26, who made a forced landing at Calais, while W/C Kent downed Fw. Hegenauer (Galland's wingman). On 22 June 1941, Fighter Command optimistically claimed 29 fighters shot down, No. 303 claiming six of these, two to S/L Lapkowski (JG 2 and JG 26 actually lost three aircraft). On 23 June 1941, No. 303 flew two full strength escort missions over France, and against 9./ JG 2 claimed five fighters destroyed. P/O 'Mike' Bolesław Gładych claimed three confirmed but was wounded and managed to crash land in the UK. JG 2 lost six Bf 109s and four pilots. On 28 June, No. 303 claimed another four Bf 109s, although P/O J. Bondar was shot down and killed by Uzz. Babenz, 3./JG 26. Fighter Command claimed six kills (JG 26 lost two, with three more badly damaged). On 2 July 1941, No. 1 Polish Wing, with No. 303, engaged some 60 Bf 109s over Lille. Although No. 303 claimed four kills, (JG 2 lost three Bf 109s) the squadron lost S/L Łapkowski killed, while Sgt Górecki had to bail out and was rescued from the channel. Command passed to S/L Arentowicz, who himself was shot down and killed just six days later. He was replaced by F/L Jankiewicz. After five months of operations, No. 303 was rested on 13 July moving to Speke near Liverpool, in 9 Group, Fighter Command. On 7 October 1941, the squadron returned to Northolt and re equipped with the Spitfire Mk Vb. Its opponents now included the formidable Focke Wulf Fw 190, and on 13 October camera gun film from a No. 303 pilot gave the RAF the first photographic evidence of the new fighter. As winter approached, poor weather reduced operations significantly. However, on 24 October, No. 303 claimed four fighters downed over Gravelines. During combat operations throughout 1941, No. 303 Squadron claimed some 46 enemy aircraft destroyed, seven probably destroyed and four damaged, for a loss of nine pilots (including three Commanding Officers). Some 20 Spitfires were written off or lost in action.

1942 жыл

Жыл басы тыныш өткеннен кейін, 1942 жылдың 12 ақпанында 303-эскадрилья RAF-тің неміс линкорлары «Шарнхорст» пен «Гнейзенаудың» «Каналдық шабуылына» (Channel Dash) жауап ретіндегі шабуылдық операциясына қатысты. W/C Рольскидің басшылығымен поляк эскадрильясы нашар ауа райында бірнеше рет ұшты. 1942 жылдың 13 наурызында эскадрилья F/Lt W Łokuciewski-ді жоғалтты, ол JG 26 истребительдерімен атып түсіріліп, тұтқынға алынды. 4 сәуірде F/L Daszewski (қаза тапты) және F/L Kustrzyński (тұтқынға алынды) екі Fw 190 истребителін атып түсіргеннен кейін Сент-Омерде жоғалды. F/L Kustrzyński апатқа ұшыраған «Спитфайрдің» пилот кабинасында отырғанда тұтқынға алынды, себебі оның арқасы ауыр жарақаттанғандықтан қимылдай алмады. Кейін ол Колдицтегі әскери тұтқын лагеріне, содан кейін Сталаг Люфт III Саганға, қашып құтылуға әрекеттенгені үшін ауыстырылды. Ақырында ол RAF-тың үздік ұшқышы W/C Robert Stanford Tuck-пен бірге сәтті қашып шықты. Олар қашып кеткеннен кейін Польша арқылы жүріп өткеннен кейін, оларды Ресей әскери билігі тапты және оларды Ұлыбританияға қайтарды. 1942 жылдың көктемінде шабуылдық операциялар жиіледі. Мамыр айына қарай 303-эскадрилья Ла-Манш арқылы күн сайын көптеген «Цирк» эскорт миссиялары мен барлау рейстерін жүзеге асырды. Олар неміс истребительдерімен бірнеше рет қақтығысты, бірақ JG 2 және JG 26, негізгі истребитель бөлімдері, Fw 190A-ның артықшылығын пайдаланып, Fighter Command-қа қарсы салдары күшейді. Маусымның басында бөлім 16 эскадрильялық ұшуды, сондай-ақ көптеген әуе-теңіз құтқару, тосқауылдау және конвойды сүйемелдеу тапсырмаларын орындады. 1942 жылдың 5 маусымында эскадрилья Fw 190 истребительдерімен ұрысып, үш ұшақты жойды. 15 маусымда эскадрилья Линкольнширдегі Киртон-ин-Линдсейге көшірілді. 1942 жылдың 15 тамызында эскадрилья Диппеге қарсы одақтас шабуылына (Operation Jubilee) дайындық мақсатында Лондон маңындағы Редхиллге уақытша көшірілді. 303-эскадрилья 317-ші поляк истребитель эскадрильясымен және тағы төрт эскадрильямен бірге ұшуға тиіс болды. Теңіз және құрлық күштерін қамтамасыз еткен 303-эскадрилья барлық одақтас эскадрильяларының арасында ең көп ұшақты атып түсірді. Содан кейін 303-эскадрилья Киртон-ин-Линдсейге оралды, ол жерде 1943 жылдың наурызына дейін қалды. 1942 жылы 303-эскадрилья 21 жау ұшағын жойды және 10 ұшқышты жоғалтты: төртеуі ұрыс кезінде, екеуі апатта қаза тапты және төртеуі тұтқынға алынды.

After a quiet start to the year, on 12 February 1942, No. 303 Squadron participated in the RAF's offensive response to the 'Channel Dash' of the German battleships Scharnhorst and Gneisenau. Led by W/C Rolski, the Polish Wing flew several sorties in bad weather. On 13 March 1942, the Squadron lost F/Lt W Łokuciewski, shot down by JG 26 and taken prisoner, and on 4 April F/L Daszewski (killed) and F/L Kustrzyński (POW) were lost over Saint Omer having shot down two Fw 190 fighters. F/L Kustrzyński was taken prisoner while still sitting in the cockpit of his crash landed Spitfire because his back was badly injured and he could not move. He was later transferred to Colditz Castle POW camp and ultimately to Stalag Luft III Sagan for continually trying to escape. He finally made a successful escape with RAF fighter ace, W/C Robert Stanford Tuck, and they were repatriated back to Britain by Russian military authorities who found them after they had walked across Poland following their escape. During the spring of 1942, the frequency of offensive sorties increased and by May, No. 303 flew over the Channel daily, in numerous "Circus" escort missions and fighter sweeps. It engaged German fighters on numerous occasions, although JG 2 and JG 26, the main fighter units against Fighter Command, took an increasing toll utilising the superior Fw 190A. In early June, the unit flew sixteen squadron strength sorties, in addition to numerous air sea rescue, interception and convoy escort missions. On 5 June 1942, the squadron engaged Fw 190 fighters and claimed three for no loss. The squadron was rested on 15 June, relocating to Kirton in Lindsey in Lincolnshire. On 15 August 1942, the squadron temporarily moved to Redhill near London in preparation of the Allied raid on Dieppe (Operation Jubilee). No. 303 was to fly with No. 317 Polish Fighter Squadron and four other squadrons. Covering the naval and ground forces, No. 303 Squadron claimed the highest number of aircraft shot down of all Allied squadrons participating. No. 303 then returned to Kirton in Lindsey, where it remained until March 1943. No. 303 Squadron claimed 21 enemy aircraft destroyed in 1942, losing 10 pilots: four killed in action, two in accidents and four taken prisoner.

1943 жыл

1943 жылдың маусым айының басында бөлім тағы да Нортхольдке оралды, және 1-ші поляк қанатына қосылды. Эскадрилья жаңа Spitfire Mk IX ұшақтарына көшті және маусым айында операцияларды қайта бастады. 1943 жылдың 9 маусымында Ф/О Сливински Fw 190 ұшағын жоқ қылған арқылы бөлімнің 200-ші жеңісін тіркеді. 1943 жылдың 14 маусымында сержант-ұшқыш Йозеф Дабровски Финчлидегі Ислингтон зиратына құлаған ұшағымен жаттығу барысында қаза тапты. 24 маусымда 10./JG 26 тобының ұшқыштары P/O Karcmarz және P/O Kobyliński ұшақтарын атып түсіріп, оларды әскери тұтқынға алды. 1943 жылдың шілдесінде С/Л Фальковский С/Л Биенковскийді алмастырды. 6 шілдеде Ф/Л Маевский басқаратын эскадрилья, No. 316 эскадрильясымен бірге Амиен қаласының үстінде Fw 190 истребительдерімен ұзаққа созылған қақтығысқа түсті, No. 303 эскадрильясы 2 және 27-ші топтардан үш неміс ұшағын жоғалтпай жоқ қылды. Осы кезде No. 303 эскадрильясының көп бөлігі АҚШ Әскери-әуе күштерінің Boeing B 17 Flying Fortress және Consolidated B 24 Liberator ауыр бомбалаушыларының Еуропа бойынша өтетін миссияларын сүйемелдеуге қатысты. 1943 жылдың 17 тамызында сәтсіз аяқталған Швейнфурт миссиясын сүйемелдеу кезінде No. 303 эскадрильясы тағы үш истребительді жоқ қылғанын мәлімдеді. 6 қыркүйекте өткен "Ramrod" миссиясында эскадрилья тағы алты истребительді жойғанын хабарлады. 1943 жылдың 12 қарашасында бөлім Солтүстік Ирландиядағы RAF Ballyhalbert әскери базасына жіберілді, жақын арада S/L Коц басқаруды өз қолына алды. Эскадрилья конвойлерді күзетіп, жаттығу оқуларын жүргізді. 1943 жылдың соңына қарай No. 303 эскадрильясы 203 жау ұшағын жойылған, 40-ы күмәнді, ал 25-і зақымдалған деп хабарлады.

1944 жыл

1944 жылдың сәуір айында эскадрилья Лондоннан оңтүстікке қарай 30 миль қашықтықтағы Хорн қаласындағы алдыңғы жатқан әуежайға көшіп, №142-ші Истребитель эскадрильясына қосылды. Бөлім V-1 ұшқыш бомбаларын жасау орындарына бомба тастау миссияларын сүйемелдеуге кірісті. 21 мамырда эскадрилья Лилль маңындағы нысаналарды атқылап, екі ұшқышты жоғалтты: F/O Бжески мен сержант Кемпка атып түсіріліп, тұтқынға алынды. Келесі күні сержант Бартковиак та жоғалып кетті, бірақ ол тұтқындалудан қашып, төрт айдан кейін бөлімге қайта оралды. «Оверлорд» операциясы (1944 жылдың маусымында Нормандияға одақтас әскерлердің шабуылы) кезінде эскадрилья Спитфайр V LF ұшақтарымен жабдықталды. Олар Ұлыбританияның әуе қорғанысы (ADGB) құрамында Суррейдегі Хорн қаласындағы уақытша әуежайдан жұмыс істеді, бірақ RAF Екінші тактикалық әуе күшінің операциялық бақылауында болды. D күні 303-ші эскадрилья шабуылға түскен жағажайлардың үстінен бірнеше рет ұшып өтті. D күнінен кейін эскадрилья ADGB құрамында қалды. 19 маусымда 1944 жылы Лондонға V-1 шабуылдары басталғанда, №303 эскадрильясы RAF Вестхампнетт және содан кейін RAF Мерстон әуежайларына көшті. Маусым айында Ф/С Чудек (тоғыз ұшақты құлатқан) атып түсіріліп, қаза тапты. 18 шілдеде бөлім Вестхампнеттке оралып, жаңа Spitfire Mk IX ұшақтарын алды. Неміс әуе күштерінің (Люфтваффе) қарсыласуы эскадрильяның операциялық аймағынан негізінен кетіп қалды, бірақ зениттік артиллерия әлі де зиян келтіре берді. 26 қыркүйекте S/L Дробински S/L Коктың орнына келді, ал №303 эскадрильясы Голландиядағы V-1 және V-2 зымырандарын ұшыру орындарына қарсы түрлі шабуылдық миссияларда Спитфайр ұшақтарын пайдалануын жалғастырды.

1945 жыл

1945 жылы 303-эскадрилья Нидерландыдағы операциялар үшін Шығыс Англиядағы Норфолк графтығындағы RAF Coltishall-ға көшті. 1945 жылы 303-эскадрилья Нидерландыдағы операцияларын жалғастырды. 3 сәуірде эскадрилья Эндрюс алаңында 133-эскадрильямен бірікті және «Солтүстік Америка» Мустанг Mk. IV ұшақтарымен қайта жарақтандырылды. 25 сәуірде 1945 жылы 303-эскадрилья соңғы соғыс кезеңіндегі операциялық ұшуын жасады, ол Берхтесгаденге шабуылда Avro Lancaster бомбалаушыларын сүйемелдеді.

Соғыстан кейінгі

303-эскадрилья Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі ең тиімді поляк Ұлыбритания Корольдік әуе күштері эскадрильясы болды. Кейбір дереккөздерде оның ұшқыштары 1946 жылғы Лондон жеңіс шеруіне шақырылғаны айтылады, ал The Daily Telegraph батыстағы Польша қарулы күштерінің жалғыз өкілі болды деп мәлімдейді. Шақырудан бас тарту себебі – басқа поляк бөлімшелері шақырылмағандық. Дегенмен, басқа деректерге сәйкес, 303-эскадрильяға шақыру келмеген, сондықтан олар шақырудан бас тарта алмайтын. Соғыс аяқталғаннан кейін, одақтастардың Польшаға қатысты әрекеттері (Польшаны батыстың сатуы) эскадрильяның рухын түсірді, нәтижесінде эскадрилья 1946 жылдың желтоқсан айында таратылды. Соғыстан кейін, Батыс Лондонда поляк соғыс ескерткіші орнатылып, Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінде қызмет еткен барлық поляк ұшқыштарының есімдері жазылды. 2022 жылы, Ресейдің Украинаны екінші рет басып кіргеннен кейін, Польша интернет белсенділері "303" нөмірін өздерінің 303-отрядының атауы ретінде таңдады, ол жеке ресейліктерге соғысқа қарсы хабарламалар жібереді.