Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей физигі (1898–1974)
Russian physicist (1898–1974)
Владимир Александрович Фок (немесе Фок; Влади́мир Алекса́ндрович Фок) (22 желтоқсан 1898 – 27 желтоқсан 1974) – кванттық механика және кванттық электродинамика саласында негізгі жұмыстар атқарған кеңес физигі.
Vladimir Aleksandrovich Fock (or Fok; Влади́мир Алекса́ндрович Фок) (December 22, 1898 – December 27, 1974) was a Soviet physicist, who did foundational work on quantum mechanics and quantum electrodynamics.
Өмірбаян
Ол Санкт-Петербург қаласында дүниеге келген. 1922 жылы Петроград университетін бітіріп, содан кейін аспирантурада оқуын жалғастырды. 1932 жылы ол профессор атанды. 1919–1923 және 1928–1941 жылдары Вавилов атындағы мемлекеттік оптикалық институтымен, 1924–1936 жылдары Ленинград физика және технология институтымен, 1934–1941 және 1944–1953 жылдары Лебедев атындағы физика институтымен ынтымақтастықта болды.
He was born in St. Petersburg, Russia. In 1922 he graduated from Petrograd University, then continued postgraduate studies there. He became a professor there in 1932. In 1919–1923 and 1928–1941 he collaborated with the Vavilov State Optical Institute, in 1924–1936 with the Leningrad Institute of Physics and Technology, in 1934–1941 and 1944–1953 with the Lebedev Physical Institute.
Ғылыми жұмыс
Оның негізгі ғылыми еңбегі кванттық физика мен гравитация теориясын дамытуда, бірақ ол механика, теориялық оптика, үздіксіз орта физикасы салаларына да маңызды үлес қосты. 1926 жылы ол Клейн-Гордон теңдеуін туындырды. Ол өзінің есімін Фок кеңістігіне, Фок бейнелеуіне және Фок күйіне берді, сондай-ақ 1930 жылы Хартри-Фок әдісін жасады. Өмірінің қалған бөлігінде ол көптеген ғылыми жетістіктерге қол жеткізді. Фок геофизикалық зерттеулер үшін электромагниттік әдістерді "Караотаж әдісімен тау жыныстарының кедергісін зерттеу теориясы" (1933) кітабында дамытты, бұл әдістер қазіргі әдебиетте «скважиналық геофизикалық зерттеулер» деп аталады. Фок жалпы салыстырмалылық теориясына, әсіресе көп дене проблемаларына маңызды үлес қосты. Фок ғылыми тұрғыдан Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық принципін, физикалық мазмұнының болмауына байланысты, және гравитация мен үдеудің теңдігі ретінде түсіндірілген эквиваленттілік принципін, тек жергілікті жарамдылығы бар деп сынға алды. Ленинградта Фок теориялық физика мектебін құрып, кітаптары арқылы КСРО-да физика білімін жақсартты. Ол кванттық механика бойынша алғашқы оқулық – «Кванттық механика негіздері» (1931, 1978) және өте ықпалды монография – «Ғарыш, уақыт және гравитация теориясы» (1955) жазды. Лорен Грэм сияқты ғылым тарихшылары Фокты кеңес әлемінде Эйнштейннің салыстырмалылық теориясының өкілі және жақтаушысы деп санайды. Көптеген марксистік философтар салыстырмалылық теориясына қарсы болған кезде, Фок марксизммен философиялық тұрғыдан үйлесетін салыстырмалылықтың материалистік түсінігін атап өтті. Ол КСРО Ғылым академиясының толық мүшесі (академигі) (1939) және Халықаралық кванттық молекулалық ғылым академиясының мүшесі болды.
His primary scientific contribution lies in the development of quantum physics and the theory of gravitation, although he also contributed significantly to the fields of mechanics, theoretical optics, physics of continuous media. In 1926, he derived the Klein–Gordon equation. He gave his name to Fock space, the Fock representation and Fock state, and developed the Hartree–Fock method in 1930. He made many subsequent scientific contributions during the rest of his life. Fock developed the electromagnetic methods for geophysical exploration in a book The theory of the study of the rocks resistance by the carottage method (1933), methods called well logging in modern literature. Fock made significant contributions to general relativity theory, specifically for the many body problems. Fock criticised on scientific grounds both Einstein's general principle of relativity, as being devoid of physical substance, and the equivalence principle, as interpreted as the equivalence of gravitation and acceleration, as having only a local validity. In Leningrad, Fock created a scientific school in theoretical physics and raised the physics education in the USSR through his books. He wrote the first textbook on quantum mechanics Fundamentals of Quantum Mechanics (1931, 1978) and a very influential monograph The Theory of Space, Time and Gravitation (1955). Historians of science, such as Loren Graham, see Fock as a representative and proponent of Einstein's theory of relativity within the Soviet world. At a time when most Marxist philosophers objected to relativity theory, Fock emphasized a materialistic understanding of relativity that coincided philosophically with Marxism. He was a full member (academician) of the USSR Academy of Sciences (1939) and a member of the International Academy of Quantum Molecular Science.