Кіріспе

Британдық суретші және декоративтік өнер шебері (1893–1932)

Дора де Хоутон Каррингтон (29 наурыз 1893 – 11 наурыз 1932), көбінесе Каррингтон деп аталатын, ағылшын суретшісі және декоративтік өнер шебері, Блумсбери тобының мүшелерімен, әсіресе жазушы Литон Стречимен байланысы үшін еске алынады. Ол суретшілікке оқыған кезінен бастап тек тегімен таныс болды, себебі "Дора" есімін "вульгарлық және сезімталдық" деп санады.

Ерте өмір

Каррингтон Англияның Херефорд қаласында, Шығыс Үндістан компаниясында жұмыс істеген теміржол инженері Сэмюэл Каррингтон мен Шарлоттаның (туған есімі Хоутон) отбасында дүниеге келді. Олар 1888 жылы үйленген, бес балалары болған, оның төртіншісі Дора еді. 1910 жылы ол Лондонның орталық бөлігіндегі Слэйд өнер мектебіне түсті, кейін стипендия мен бірнеше сыйлықтар жеңіп алды; оның құрбылары Дороти Бретт, Пол Нэш, К. Р. В. Невинсон және Марк Гертлер болды. Олардың бәрі бір кезде оған ғашық болған, тіпті Нэштің кіші інісі Джон Нэш та онымен үйленуді армандаған. Гертлер бірнеше жыл бойы Каррингтонның артынан қуды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдарында олардың арасында қысқа уақытқа ғана қарым-қатынас болды. 1912 жылы Каррингтон Мэри Саргант Флоренстің фреска салу бойынша бірқатар лекцияларын тыңдады. Келесі жылы ол және Констанс Лейн Чилтернс тауларындағы Ашридж кітапханасы үшін үш үлкен фреска жасады. Каррингтон алғаш рет 1917 жылдың қараша айында Литтон Стречимен бірге тұруға көшті, олар Беркширдегі Пангборн қаласының жанындағы Тидмарш Милл Хаусына орналасты. 1918 жылы Каррингтон кіші інісі Ноелдің Оксфордтағы досы Ральф Партриджбен танысты. Партридж Каррингтонға ғашық болды, ал 1921 жылы Каррингтон махаббат үшін емес, үш адамдық қарым-қатынасты сақтау үшін оған үйленуге келісті. Стречи үйлену тойын төледі және олармен бірге Венециядағы бал айына аттанды. Үшеуі 1924 жылы Уилтширдегі Хам Спрей Хаусына көшті, бұл үйді Стречи Партридж атынан сатып алған еді. 1926 жылы Ральф Партридж Франсис Маршаллмен дауласып, онымен бірге Лондонға кетіп қалды. Оның Каррингтонмен некесі мәнсіз болды, бірақ ол демалыс күндері оны жиі көріп тұрды. 1928 жылы Каррингтон Партридждің досы, суретші Роланд Пенроуздың кіші інісі Бернард Пенроузбен танысып, онымен махаббатқа түсті. Бұл қарым-қатынас Каррингтонның көркем шығармашылығын жандандырды, сонымен қатар ол Пенроузбен үш фильм түсіруге қатысты. Алайда Пенроуз Каррингтонды өзіне ғана қалаған, ол Стречиге деген сезіміне байланысты осы міндеттемеге келіспеді. Оның соңғы махаббаты жүкті болғаннан кейін түсік тастаумен аяқталды. Өмірі бойы Каррингтонның туындыларына сыншылар ешқандай назар бөлмеді. Оның өнерін көрсетуге мүмкіндік болмауы, шығармашылығына кедергі келтірген болуы мүмкін. Каррингтонның туындыларын прогрессивті деп санауға болады, өйткені ол сол кездегі Англиядағы өнердің бағытынан мүлдем өзгеше болды. Шындығында, оның туындылары тіпті өнер деп есептелмеді. Онда Виктория стиліндегі суреттер болды, олар түрлі-түсті қалайы мен қағаздан жасалған. Каррингтон достарына жазған хаттарына көңіл көтеру үшін қаламмен салған эскиздерін қосатын. Ол сонымен қатар жоғары бағаланған ағаштан жасалған гравюраларды жасады. Оның аз танымал туындыларына боялған паб белгілері мен қабырғалық суреттер, керамика, отшатырлар және қалайыдан жасалған қораптар кірді. Каррингтон көбінесе сюрреализммен байланысты пейзаж суреттерімен танымал болды. Оның пейзаждары визуалды қабылдаудың фактілерін ішкі тілектермен және қиялдармен үйлестіреді. Оның бір туындысы, 1924 жылғы Андлусияның Еген қаласынан алынған Тау жоталары, перспективаның айырмашылығын көрсетеді. Алдыңғы жағында жақын көрініс, ал алыста таулар көрінеді. Ортаңғы тауларға назар аударғанда, олардың текстурасы адам терісіне ұқсайды. Бұл жеке тұлғаның жариялылыққа айналуын білдіреді.

Лайтон Стрейчимен қарым-қатынасы

Көптеген жылдар бойы Кэррингтонның өнері жұртшылық назарынан тыс қалды, ал оның ең танымал жағы – Лайтон Стречимен арадағы қарым-қатынасы болды. Партриджге үйленуге келіскен күні ол Италияда болған Стречиге, "ағылшын тіліндегі ең құнды махаббат хаттарының бірі" деп сипатталатын хат жазды. Ол былай деп жазды: "Лайтон, ол маған жанында тыныш ұйықтап жатқанда, мен кеше жыладым. Менің махаббатымды ешқашан пайдалана алмайтындай, қатал, бейшара тағдыр жасағаны үшін жыладым". Стречи оған жауап ретінде: "Сен мені досымнан да артық жақсы көретініңді жақсы білесің, періштедей жаратылыс, мені жылдар бойы бақытты еткен жақсылығың, менің өмірімдегі ең маңызды нәрселердің бірі болды және болып қала береді", - деді. Өлім төсегінде Стречи: "Мен әрқашан Кэррингтонға үйленгім келді, бірақ ешқашан үйленбедім", - деген сөзді айтты. Оның өмірбаяуын жазған автор бұл сезімді "рас емес" деп бағалайды, бірақ "одан да көңіл көтеруші сөзді айта алмады" дейді. Стречи қайтыс болғаннан кейін Кэррингтонға 10 000 фунт стерлинг мұра қалдырды (2023 жылы бұл шамамен 576 000 фунт стерлингке бағаланады).

Өлім

Дора Каррингтон 1932 жылғы 11 наурызда, Стречидің қайтысынан екі ай өткен соң, досы Hon. Брайан Гиннестен (кейіннен 2-ші барон Мойн) қарыз алған мылтықпен өз-өзіне қол жұмсады. 1978 жылы Лондонның Тейт галереясының дерлік отыз жыл директоры болған сэр Джон Роттенштейн Дора Каррингтонды "өз заманының ең көңілсіз қалған, маңызды суретшісі" деп атады. Каррингтон 1989 жылы Өнер кеңесі мен Channel 4 телеарнасы түсірген "Бес әйел суретші" телесериалында танымал болған бес суретшінің бірі болды. 1995 жылы Лондондағы Барбикан өнер галереясында оның үлкен ретроспективті көрмесі өтті. Оның екі туындысы Тейт галереясында сақталады.

Фильмдер

Эмма Томпсон 1995 жылғы британдық тамырлық фильмде Каррингтонды сомдайды, бұл фильмді Кристофер Хэмптон Майкл Холройдтың "Литтон Стречи" кітабы негізінде жазып, түсірген. Джессика Кейт Мейер 2003 жылы Гойя сыйлығына ие болған испандық "Гранаданың оңтүстігінде" фильмінде Каррингтон рөлін ойнайды, бұл фильмді Фернандо Коломо Джеральд Бренэннің 1957 жылғы өмірбаяндық "Гранаданың оңтүстігінен" кітабы бойынша жазып, түсірген.