Кіріспе

Spiraea /s//p//aɪ/'/r//iː//ə/, кейде spirea деп жазылады, және көбінесе meadowsweets немесе steeplebushes деп аталады, бұл Роза тұқымдасына жататын 80-100 түрді қамтитын бұталар туысы. Олар Солтүстік жарты шардың қоңыржай аймақтарында табиғи түрде өседі, ең көп түрлері Шығыс Азияда кездеседі. Бұл туысқа бұрын қазір Filipendula және Aruncus туыстарына бөлінген шөптесін түрлер де кіретін; жақындағы генетикалық зерттеулер Filipendula-ның Spiraea-мен алыс байланыста екенін және Rosoideae кіші тұқымдасына жататынын көрсетті.

Сипаттама

Спиреялар – қайта жаңарып, жапырақтары түсетін бұталар. Жапырақтары қарапайым және көбінесе қысқа сабақты, спираль тәрізді, кезектесіп орналасқан. Көптеген түрлерінде жапырақтары ланцетолисті (ұзынша сопақ) және шамамен ұзын болады. Жапырақ шеттері көбінесе тісті, кейде тілімделген немесе бөлінген, сирек тегіс келеді. Жапырақ тіліктері жоқ. Спирея бұталарының көптеген ұсақ гүлдері гүлшоғырға жиналған, әдетте тығыз паникльдерге, шатырша тәрізді коримбтерге немесе жүзім шоғырына ұқсас топтамаларға біріккен. Әр гүлдің радиалды симметриясы бес бөліктен тұрады, гүлдер көбінесе екі жынысты, сирек бір жынысты болады. Гүлдерінде бес тостаған жапырақша және әдетте тостаған жапырақшадан ұзын бес ақ, қызғылт немесе қызыл гүл жапырақшасы болады. Әр гүлде көптеген (15-60) аталық тозаңдықтары бар. Жемісі – фолликулалардың жиынтығы.

Тағам

Американың жергілікті тұрғындары S. betulifolia түрін жеген.

Дәстүрлі медицина

Spiraea құрамында салицилаттар бар. Ацетилсалицил қышқылы алғаш рет Filipendula ulmaria түрінен оқшауланды, бұл түр сол кезде Spiraea туысына жатқызылған. "Аспирин" сөзі немісше Spirsäure-ден (Spiraea-ға сілтеме) алынған спиринге "а" (ацетилдеу үшін) қосу арқылы туындады. Американың жергілікті халықтары жергілікті Spiraea түрлерін түрлі емдік мақсаттарда пайдаланған. S. betulifolia ішкі ауруларға қарсы қолданылады және одан шай жасалады. Қара аяқты тайпасы S. splendens тамырын клизма ретінде және жеке ауруларды емдеу үшін қолданады.

Басқа

Американың жергілікті тұрғындары S. douglasii-ді сыпырғыштар жасауға және теңіз тағамдарын кептіру үшін қолданған.