Уэллс Коутс: Канадты архитектор және модернизмнің шебері
Wells Coates
Уэлс Коутс (1895-1958) – канадтық сәулетші, дизайнер және жазушы. Оның ең танымал жұмысы – Лондонның Изокон үйі. Биографиясы, шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық сәулетші (1895–1958)
Canadian architect (1895–1958)
Уэллс Уинтемут Коутс (17 желтоқсан 1895 – 17 маусым 1958) – сәулетші, дизайнер және жазушы. Өмірінің көп бөлігінде туған елінен кетіп, Англияда жұмыс істеген, ең танымал жұмысы – Лондонның Хэмпстед ауданындағы Изокон ғимараты деп белгілі модернистік пәтерлер үйі.
Wells Wintemute Coates (December 17, 1895 – June 17, 1958) was an architect, designer and writer. He was, for most of his life, an expatriate Canadian who is best known for his work in England, the most notable of which is the Modernist block of flats known as the Isokon building in Hampstead, London.
Алғашқы жылдар
Алты баланың ең үлкені Уэллс Коутс 1895 жылғы 17 желтоқсанда Токиода, Жапонияда, методист миссионерлері Сара Агнес Винтемут Коутс (1864–1945) және Харпер Хавелок Коутс (1865–1934) отбасында дүниеге келді. Жас жігіттің сәулетші болуға деген құштарлығын анасы ояндырды, ол өзі Луи Салливанның басшылығымен сәулет өнерін оқыған және Жапониядағы алғашқы миссионерлік мектептердің бірін жоспарлаған еді. Коутс жастығын Қиыр Шығыста өткізді және 1913 жылы әкесімен бірге әлемді аралап шықты. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті, бастапқыда артиллерияшы, кейіннен Корольдік әуе күштерінің ұшқышы болды. Ол Британ Колумбия университетінде оқып, 1920 жылдың мамырында бакалавр, ал 1922 жылдың мамырында ғылым бакалавры дәрежесін алды. 1922 жылдың қазан айында ол Шығыс Лондон колледжіне инженерлік мамандыққа түсті (1924 жылы философия докторы ғылымын қорғады). Англиядағы алғашқы жұмыстарының бірі журналист болып жұмыс істеу, содан кейін 1924 жылы Адамс пен Томпсон дизайн фирмасында жұмыс істеу болды. 1928 жылы ол жеке фирмасын құрды. Жапониядағы балалық шақтағы тәжірибесі оның сәулет өнеріне әкелген эстетикалық сезімталдығында маңызды рөл атқарды, және бұл сезімталдық сол кезде Еуропада кең таралған Модернизм қозғалысында лайықты орын тапты. Ол 1933 жылы өткен және танымал Афина хартасын жариялаған Халықаралық сәулет конгресіне (CIAM) қатысты және Максвелл Фраймен бірге CIAM-нің британдық бөлімі – Modern Architectural Research Group (MARS) ұйымын құрушылардың бірі болды. 1932 және 1936 жылдар аралығында Коутс ағылшын сәулетшісі Дэвид Плейделл Буверимен серіктестік құрды және олар бірге 1934 жылғы Daily Mail Ideal Home көрмесі үшін, Лондонның Олимпиада саябағында Sunspan үйін жобалады.
The oldest of six children, Wells Coates was born in Tokyo, Japan, on December 17, 1895, to Methodist missionaries Sarah Agnes Wintemute Coates (1864–1945) and Harper Havelock Coates (1865–1934). The young man's desire to be an architect was inspired by his mother, who had herself studied architecture under Louis Sullivan and planned one of the first missionary schools in Japan. Coates spent his youth in the Far East, and voyaged around the world with his father in 1913. He served in World War I, first as a gunner and later as a pilot with the Royal Air Force. He attended the University of British Columbia where he obtained a BA degree in May 1920 and a BSc degree in May 1922, and in October 1922 he registered at East London College where he studied engineering (obtaining a PhD in 1924). Among his first jobs in England was as a journalist and then with the design firm of Adams and Thompson in 1924. He established his own firm in 1928. His childhood experiences in Japan would play an important role in his aesthetic sensibility that he brought to his architectural work, and this sensibility found a fitting outlet in the Modernist Movement, then current in Europe. He attended the 1933 Congrès International d'Architecture Moderne (CIAM), which produced the famous Athens Charter, and was one of the founders, with Maxwell Fry, of the Modern Architectural Research Group (MARS), the British wing of CIAM. Between 1932 and 1936 Coates was in partnership with an English architect David Pleydell Bouverie and designed together the Sunspan House for the 1934 Daily Mail Ideal Home Exhibition held at Olympia, London.
Модернист ретінде рөлі
Уэллс Ле Корбюзьенің сәулеттік ұстанымын қабылдады, онда ғимараттар «тұруға арналған машиналар» (machine à habiter) болуы керек еді. Бұл идея 1934 жылы салынған Исокон ғимаратында (сонымен қатар Lawn Road Flats деп те аталады) ең жақсы көрінді. Шындығында, архитектура сыншысы Дж. М. Ричардс оның Корбюзьенің өзінен де жақсырақ болғанын, «Корбюзье жасаған ешбір нәрседен гөрі тұруға арналған машинаға жақын» екенін айтты. Романшы Агата Кристи, бір кезде онда тұрған, ғимаратты мұхит лайнерінің сыртымен салыстырды, өйткені дизайн өте таза және әсерлі болды. Бұл тұрғын үйдің идеясы Джек пен Молли Притчардқа тиесілі, олар 1931 жылы модернистік сәулет және жиһаз ұсынатын дизайн фирмасын құрды. Коутстың жапондық тәжірибесінен күшті әсер алған, ішіне Исокон жиһазы орнатылған қарапайым тұрғын жайларымен Исокон «солшыл зиялыларға арналған ұжымдық тұрғын үйлердегі тәжірибе» болды. Ол нацистік қуғын-сүргіннен қашқан немістер мен венгрлерге пана болды және Агата Кристи, Уолтер Гропиус, Ласло Мохоли-Надь және Марсель Брюер сияқты көптеген танымал тұлғаларды қабылдады. Исокон өз заманынан озып кетті: ол 1946 жылы Horizon Magazine журналының «Ең жаман ғимараттар конкурсында» екінші орын алды және Англияның ең маңызды модернистік ғимараттарының бірі ретінде танылуына тағы он жыл кетті. 1990 жылдары ғимарат тозығы жетті, бірақ 2001 жылы меншігі өзгерді және 2004 жылға дейін толыққанды қалпына келтірілді.
Wells embraced Le Corbusier's architectural mantra that buildings should be 'machines for living' (machine à habiter). This ideal was best reflected in his Isokon building (also known as Lawn Road Flats), completed in 1934. Indeed, the architectural critic J. M. Richards suggested that he improved on Corbusier, coming "nearer to the machine à habiter than anything Corbusier ever designed". The building was compared to the exterior of an ocean liner by the novelist Agatha Christie, who lived there for a time, so clean and striking was the design. The apartment building was the brainchild of Jack and Molly Pritchard, who in 1931 established a design firm featuring Modernist architecture and furniture. With simple living spaces strongly influenced by Coates' Japanese experience, and including built in Isokon furniture, Isokon was "an experiment in collective housing designed for left wing intellectuals". It became a haven for Germans and Hungarians escaping Nazi persecution and hosted many famous personages including Agatha Christie, Walter Gropius, László Moholy Nagy, and Marcel Breuer. Isokon was ahead of its time: it won second place in Horizon Magazine's 'Ugliest Building Competition' in 1946, and would not be recognized as one of England's most important Modernist buildings for another decade. The building fell into disrepair by the 1990s but it changed ownership in 2001 and was fully restored by 2004.
Кейінгі жетістіктері
Коутс өзінің шығармашылық талантымен ерекшеленіп, туындыларында жаңа идеяларды енгізуге ұмтылды. Оның инновацияларының бірі – "3 2" архитектуралық жоспары, онда ғимараттың бір жағындағы екі тұрғын бөлмесі екінші жағындағы үш бөлмеге тең, осылайша үш қабатта екі бөлім орналасады. Ол сондай-ақ, скандинавиялық жиһаздарда кеңінен қолданылатын қарапайым "D тұтқасын" жобалады. 1930 жылы ол Британдық радио хабарларын тарату корпорациясы үшін студияны жобалады. Оның техникалық жобаларының арасында микрофонды студияның кез келген бөлігіне жылжытуға мүмкіндік беретін, микрофонды толығымен теңгерілген күйде ұстайтын, үстіне орнатылған қарсы салмақтық механизмі бар микрофон тұғыры болды. Бұл тұғыр ББС-тің стандартты жабдығына айналды. Коутс 1930 жылдары EKCO компаниясының кейбір радиоларында қолданылған ерекше және ықпалды дөңгелек бакелит корпус терін де жасады. V&A мұражайының тұрақты коллекциясындағы AD 65 үлгісінің дизайны туралы жазбада: "қатаң геометриялық пішін көптеген жылдар бойы радио дизайнының визуалдық тілін анықтады" делінген. 30-шы жылдар оның ең өнімді кезеңі болды. Изоконнан кейін бірден Брайттондағы Эмбасси Корт (1935) және Кенсингтондағы 10 Сарай қақпасы (1939) салынды. Бұл оның жобалаған жалғыз пәтерлік үйлері болды. Ол сонымен қатар бірнеше жеке үйлерді жобалады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол қайтадан Корольдік әуе күштерінде қызмет етті, бұл жолы жауыгерлік ұшақтарды жетілдіруде жұмыс істеді, осы қызметі үшін кейіннен OBE орденімен марапатталды. Соғыстан кейін ол, Гропиус және Брюер сияқты басқа да танымал сәулетшілер (сол кезде Америкада жұмыс істеген) британдық соғыстан кейінгі тұрғын үй құрылысына үлес қосты, "Бөлмелік өндіріс" деп аталатын модульдік тұрғын үйлердің алғашқы жобасын ұсынды. 1949-50 жылдары ол Ұлыбритания фестивалінің Оңтүстік жағалау көрмесі үшін Телекинема ғимаратын жобалады. Бұл 400 орындық, заманауи кинотеатр, фильмдерді (оның ішінде алғашқы 3D фильмдерді) және үлкен экранды теледидарды көрсету үшін арнайы салынды, 1951 жылғы жазда Оңтүстік жағалау көрмесінің ең танымал орындарының біріне айналды. Британдық кино институты басқарып, бағдарламалаған кинотеатр 1952 жылдың қазанында Ұлттық кинотеатр ретінде қайта ашылды, 1957 жылы жабылып, NFT бастапқы орнынан бір тас қашықтықта, Ватерлоо көпірінің астына көшірілді. Ол сонымен қатар "Қанатты желкен" деп аталатын керемет қайықты жобалады. Оның желкені қатаң, ал корпусы катамаранға орнатылған. Ол осы жобаны сату үшін компания құрғанмен, сәттілікке жете алмады, өйткені желкен де, катамаран да өз заманынан озып кеткен еді. Ол жоспарлау жұмысымен де аз таныс емес. 1937 жылы ол Ұлыбританиядағы шалапты жерлерді жою жоспарын жасады (іске асырылмады). Канадада (1952-1954) ол Онтарионың шығысындағы Сент-Лоуренс өзеніндегі Ирокез жаңа қаласының жоспарларын дайындады, олар да іске асырылмады (жоспар басқаларға берілді). Сондай-ақ, ол Торонто аралын қайта дамыту жобасының жоспарларын жасады және Ванкувердің 58 жобасының қалалық қайта дамыту жоспарына қатысты.
An inventive genius, Coates revelled in introducing new ideas in his work. Among his innovations was the '3 2' architectural plan, where two living rooms on one side of the building are equivalent in height to three rooms on the other side, making two units vertically on three floors. He also designed the "D handle", a simple door handle design commonly employed, for example, in Scandinavian furniture. In 1930 he designed a studio for the British Broadcasting Corporation, and among his technical designs was a microphone stand featuring an overhead counterbalanced arm that enabled the microphone to be moved to any part of the studio while remaining perfectly balanced. The design became a standard piece of equipment at the BBC. Coates also designed the distinctive and influential round bakelite cabinets used by EKCO for some of its radios during the 1930s. Featured in the V&A permanent collection, the Museum notes of the design of Model AD 65: "the severe geometric shape defined the visual vocabulary of radio design for many years". The thirties were his most prolific era. The Isokon was immediately followed by Embassy Court in Brighton (1935) and 10 Palace Gate, Kensington (1939). These were the only apartment buildings he would design. He also had several private home commissions. During World War II, he again served with the RAF, this time working on fighter aircraft development, for which he was later awarded an OBE. Following the war, he, like some other well known architects including Gropius and Breuer (by then working in America), contributed to the British post War housing effort by introducing an early scheme for modular housing he called Room Unit Production. In 1949 50, he designed the building of the Telekinema for the Festival of Britain's South Bank Exhibition. This 400 seat, state of the art cinema, specially designed to screen both film (including the first 3 dimensional films) and large screen television, proved one of the most popular attractions of the South Bank Exhibition in the summer of 1951. Operated and programmed by the British Film Institute, it re opened as the National Film Theatre in October 1952, until its demolition in 1957 as the NFT was relocated a stone's throw away from its original site, under Waterloo Bridge. He also designed a remarkable boat, called the Wingsail. It had a rigid sail design mounted on a catamaran hull. Though he formed a company to market the design, it was not a success, as both the sail and the catamaran were ahead of their time. He is less well known for his planning work. In 1937, he undertook planning for a slum clearance in Britain (not implemented). In Canada (1952–54) he prepared plans for Iroquois New Town on the St. Lawrence River in eastern Ontario which were also not implemented (the design was awarded to others). He also prepared plans for a Toronto Island Redevelopment Project, and was a participant in the Project 58 urban redevelopment scheme for Vancouver.
Канададағы соңғы жылдары
Коутс 1950 жылдардың басында, Ирокез жобасы кезінде Канадаға орала бастады, ал 1957 жылы онда тұрақтады. 1955 және 1956 жылдары ол Гарвард университетінің Дизайн мектебінде Уолтер Гропиуспен бірге оқытты, бірақ онда оған ыңғайлы болмады. Екі жылдан кейін ол Ванкуверге қайтып, 58-жоба бойынша жұмыс істеді. Оның соңғы тапсырмасы Ванкувер қаласы үшін монорельстік жылдам көлік жүйесін жобалау болды, ол Моноспан қос жүріс жүйесі (МТРС) деп аталды. Ол қайтадан өз заманынан озып кетті. Жоба тоқтатылды, бірақ жылдар өткен соң SkyTrain деген басқа түрінде қайта жандандырылды. Уэллс Коутс 1958 жылдың 17 маусымында 62 жасында Ванкуверде жүрек талмасынан қайтыс болды. Коутс 1927 жылы Марион Гроувқа үйленді. Олардың бір қызы болды, Лора, және 1937 жылы ажырасты. Коутстың немересі – электрондық музыка дуэті Coldcut-тың мүшесі Мэтт Блэк.
Coates began coming back to Canada in the early 1950s, about the time of the Iroquois project, finally settling there in 1957. In 1955 and 1956, he taught at the Graduate School of Design at Harvard with Walter Gropius but he was not happy there. He returned to Vancouver after two years, where he worked on Project 58. His last assignment was to design a monorail rapid transit system for Vancouver, dubbed the Monospan Twin Ride System (MTRS). Once again, he was ahead of his time. The project was abandoned, but would be rejuvenated years later in another form known as SkyTrain. Wells Coates died of a heart attack in Vancouver on June 17, 1958, at the age of 62. Coates was married to Marion Grove in 1927. They had one child, Laura, and separated in 1937. Coates' grandson is Matt Black of the electronic music duo Coldcut.