Кіріспе
Келесі тізім – 1862 жылы АҚШ Азамат соғысы кезінде болған шайқастар. Жылдың жазы мен көктемінде Одақ әскерлері Конфедерацияға қарсы бірнеше жеңіс одны алып, Миссури, солтүстік Арканзас, Кентукки және Теннессидің батысын, сондай-ақ бірнеше жағалау аймақтарын бақылауға алды. Конфедерация әскерлері Вирджиния штатының Ричмонд астанасын Одақ шабуылдарынан қорғады, содан кейін Кентукки мен Мэрилендке қарсы шабуылдар жасады, екеуі де Одақтың жеңісімен аяқталды.
Тарих
Шығыс театрында генерал-майор Джордж Б. Макклеллан басқаратын Потомак армиясы сәуір айында Ричмондқа қарсы науқан бастау үшін Монро фортына жеткізілді. Генерал Джозеф Джонстонның Солтүстік Вирджиния армиясы одан басым екеніне сенген Макклеллан сақтықпен ілгері жылды. Йорктаун маңындағы конфедераттық бекіністерді басып алуға ол бір айға жуық уақыт жұмсады, содан кейін Ричмондқа жақын келді. 31 мамырда Джонстон жеті қарағай шайқасында одақтың әскерлеріне шабуыл жасады, бірақ шабуылдарды үйлестіре алмағандықтан және күштер тағайындалған жерлеріне уақтылы келмегендіктен жоспары сәтсіз аяқталды. Джонстон шайқаста жарақат алды. Оның орнына конфедерат президенті Джефферсон Дэвис маусымның соңында жеті күндік шайқасты бастаған генерал Роберт Лиді тағайындады. Ли одақ әскерін Харрисонға қайтарып, Макклелланды Ричмондты басып алудан бас тартуға мәжбүр етті. Одақ әскерін конфедерация астанасынан ығыстырғанмен, Ли оларды толығымен жоя алмағанына көңілі толмады. Ли солтүстікке бұрылып, генерал Джон Поуп басқаратын Вирджиния армиясымен күресуді жоспарлады. Поуптың армиясы Макклеланның әскерімен бірігуге үлкермес бұрын оны жеңгісі келді. Екінші Булл-Ран шайқасында Ли Поптың армиясын талқандап, Мэрилендке шабуыл жасады. Ол одақ аумағынан жабдықтарды алуға және солтүстікте жеңіс конфедерацияға шетелдік тануды қамтамасыз етеді деп үміттенді. Бірақ Макклеллан Лиге қарсы Оңтүстік таудың асулары арқылы шабуыл жасап, оны Пенсильванияға барудан тоқтатты. Армиялар 17 қыркүйекте Антиэтам шайқасында ешбір жеңіске жетпеді, бірақ Лидің Вирджинияға шегінуі одаққа стратегиялық жеңіс сыйлады. Қазан және қараша айларында президент Линкольн Макклелланды Лиге қарсы шабуылға шығуға мәжбүрледі, бірақ ол бас тартты. 7 қарашада Линкольн Макклелланды генерал Амброз Бернсайдқа алмастырды. Бернсайд Фредериксбург маңында Раппаханок өзенін кесіп, Ли мен Ричмонд арасында қалуды жоспарлады. Бірақ понтондық көпірді алу кешіккендіктен, ол 11 желтоқсанға дейін өзеннен өте алмады. Осы уақытқа дейін Ли Фредериксбургке жақын жоталарға әскерін шоғырландырды. 13 желтоқсанда Бернсайд конфедераттық бекіністеріне шабуыл жасады және ауыр шығынға ұшырады. Екі күннен кейін ол өзеннен кері шегінді. Батыс театрында генерал Альберт С. Джонстонның армиясы ақпан айында Форт-Донельсон мен Форт-Генриді жоғалтқаннан кейін Кентукки мен Теннессинің батысын тастап кетуге мәжбүр болды. Бұл форттарды басып алу генерал Улисс Грантты ұлттық батырға айналдырды. Джонстон генерал Борегардтың жоспарымен Коринф маңында күшін жинап, Гранттың армиясына шабуыл жасады. 6 сәуірде олар Теннесси өзеніне дейін одақтың әскерін ығыстырды, бірақ Джонстон шайқаста қаза тапты. Түнде Грант генерал Бьюэллдің армиясымен күшейді. Грант келесі күні қарсы шабуыл жасап, конфедераттарды алаңнан ығыстырды. Олар Коринфке шегінді. Генерал Халлек батыс Теннессидегі одақтың күштеріне қолбасшылық етіп, Коринфке жетті. Екі армия да бір ай бойы қоршауға алынды. Конфедераттарға толыққанды шабуыл жасалатынынан сескенген Борегард 29-30 мамыр түні Коринфті эвакуациялады. Халлек күштері бұл туралы келесі күні ғана білді. Борегард денсаулығына байланысты қызметтен босатылды, оның орнына Джефферсон Дэвис генерал Брэггты тағайындады. Коринфтегі жеңістен кейін Халлек армиясын Миссисипи, Теннесси және Алабаманың солтүстігіне таратып, теміржолдарды қорғады. Бьюэллдің армиясын Чаттануганы басып алуға жіберді, бірақ жабдықпен байланыс қиындықтарына байланысты ол қаланы ала алмады. Брэгг одақтың қаупін тойтару жолын іздеп, Шығыс Теннессидегі конфедераттық әскерлердің басшысы генерал Кирби Смиттен күш біріктіруді ұсынды. Брэгг маусымның соңында пойызбен Чаттанугаға келді, содан кейін Кентуккиге Огайо өзеніне қарай ілгері жылды. Бьюэлл де солтүстікке жылды, Брэггтен бұрын Луисвиллге жетті. Одан оңтүстікке Брэггке қарай жылжыды. Екі армия 8 қазан күні Перривиллде шайқасты. Брэгг Бьюэллдің сол қанатын шабуылдады, бірақ сәттілікке жете алмады. Брэгг сол түні шегінді және Смитпен бірікті, Кентуккиде қалуды жоспарлады, бірақ Бьюэлл шегіну жолын қауіпті деп есептегендіктен, Теннессиге қайтты. Одақтың теңіз күштері армиямен бірлесіп Атлант теңізі мен Мексика шығанағындағы бірнеше аймақтарды басып алды. Бұрынғы жылы Хаттерас шығанағын басып алғаннан кейін Солтүстік Каролинаның жағалауының басқа бөліктері, соның ішінде Нью-Берн де басып алынды. Сәуір айында одақтың күштері Грузиядағы Форт-Пуласкиге шабуыл жасап, 30 сағаттық бомбалаудан кейін басып алды. Бұл Саваннаны блокададан тоқтатып, Вилмингтонты конфедераттардың жалғыз ірі Атлант порты қалдырды. Флорида мен Мексика шығанағындағы бірнеше порттар, соның ішінде Флоридадағы Апалачикола мен Сент-Огастин, сондай-ақ Миссисипидегі Билокси басып алынды. Сәуір айында коммодор Дэвид Фаррагут басқарған одақтың эскадрильясы Миссисипи өзенінің сағасындағы Форт-Джексон мен Форт-Филиптің бастиондарынан өтіп, халық саны мен сауда көлемі бойынша конфедерацияның ең ірі порты болған Жаңа Орлеанды капитуляцияға мәжбүр етті. Трансмиссисипи театрында конфедераттар бірнеше шабуылдық науқандарды бастады, бірақ ешқайсысы сәттілікке жетпеді. Қаңтардың соңында генерал Самюэль Р. Кертис Миссури штатының гвардиясын Арканзас штатының солтүстік-батысына ығыстырды. Жабдықтардың жетіспеуіне байланысты Кертис Пи-Ридж аймағында ілгері жылжуын тоқтатуға мәжбүр болды. Одақтың шабуылына жауап ретінде президент Дэвис генерал Эрл Ван Дорнды Арканзас штатына конфедераттық күштерге басшылық етуге жіберді. Наурыздың басында Ван Дорн өз шабуылын бастады, нәтижесінде екі күндік Пи-Ридж шайқасы конфедераттардың жеңілісімен аяқталды. Шайқастан кейін ол Миссисипи өзенінің шығысына армиясын алып, Коринфтегі конфедераттық армияға қосылуға бұйрық алды, бірақ Шилло шайқасына қатысуға үлкермеді. Техаста генерал Генри Сибли кавалерия бригадасын құрып, оны Нью-Мексико аумағына жіберді, одақтың қалған күштерін ығыстырып, аумақтағы алтын мен күміс кендерін басып алуды жоспарлады. Ол 17 ақпанда полковник Эдвард Р.С. Кэнби басқарған аумақтағы одақтың негізгі күштерімен Вальверде шайқасында шайқасты. Шайқас конфедераттардың жеңісімен аяқталды, бірақ Сибли Кэнбиді капитуляцияға мәжбүр ете алмады. Оның орнына Сибли солтүстікке қарай жылжыды, Кэнбиді өзінің артында қалдырды. Рио-Гранде мен Санта-Фе жолымен солтүстікке жылжуда оның бригадасы 1-ші Колорадо...