Кіріспе

Протистердің суперфилы Альвеолаттар ("бал арасы ұясы сияқты ойықтары бар") – эукариоттар ішіндегі маңызды клада және суперфилы саналатын протистер тобы. Олар қазіргі уақытта тубулокристатты митохондриялары бар протистердің ішіндегі страменопильдермен және Ризариямен бірге САР супертобына жатқызылған.

Даму

Алвеолаттардың арасында пластидтердің дамуы қызықты. Кавалер-Смит альвеолаттардың хлоропласты бар ата-тегінен пайда болғанын ұсынды, ол ата-тек Chromista-ны (хромальвеолат гипотезасы) да тудырды. Басқа зерттеушілер альвеолаттардың бастапқыда пластидтерсіз болғанын және, мүмкін, динофлагелляттар мен Апикомплекса оларды жеке-жеке алған болуы мүмкін деп болжады. Дегенмен, қазір альвеолаттар, динофлагелляттар, хромеридтер және гетероконт балдырларының пластидтерін қызыл балдырдан алғандығы анықталды, бұл органелдің осы төрт кладаның барлығында ортақ тегі бар екенін көрсетеді.

Эволюция

Байестік бағалау бойынша альвеолат тобының эволюциясы ~ шамасында. Альвеолаталар Myzozoa, Ciliates және Colponemids-тен тұрады. Басқаша айтқанда, "тоңмайдан қоректік заттарды сору" деген мағынаны білдіретін Myzozoa термині, цилиаттар мен колпонемидтер емес альвеолаттардың бір тобының ортақ ата-тегіне бейресми түрде қолданылуы мүмкін. Альгаларға шабуыл жасау альвеолаттар эволюциясының маңызды қозғаушы күші болып табылады, себебі ол жаңа пластидтердің эндосимбиозына көздер ұсынуы мүмкін. Сондықтан Myzozoa термині альвеолаттардың филумының тарихын қадағалау үшін тиімді ұғым болып табылады. Альвеолат тобының ата-тектері фотосинтездік болған болуы мүмкін. Көне альвеолат пластидке ие болған болуы мүмкін. Хромеридтер, апикомплекс және перидиндин динофлагелляттары осы органелланы сақтап қалды. Тағы бір қадам артына шегілсек, хромеридтер, перидиндин динофлагелляттары және гетероконт балдырлары ортақ монофилеттік пластидтік тегіне ие болған, яғни пластидтерін қызыл балдырдан алған. Альвеолаттардың ортақ ата-тегі де осы сипаттамалардың кейбіреулеріне ие болған болуы мүмкін, бірақ мизоцитоз осы сипаттамалардың бірі емес деп саналады, өйткені цилиаттар олжаны басқа механизммен жұтады. Ортақ страменопильді альвеолат пластидінің альвеолаттар филумында ингизия және эндосимбиоз механизмі арқылы бірнеше рет қайта пайдаланылғанын жоққа шығару мүмкін болмады, мұндағы көздер – страменопильді альвеолат донорлары. Цилиаттар – генетикалық тұрғыдан ең терең зерттелген альвеолаттардың моделі болып табылады. Олар эукариоттар арасында ерекше, өйткені көбеюге микроядро және макроядро қатысады. Олардың көбеюі зертханада оңай зерттеледі, бұл оларды тарихи тұрғыдан модельдік эукариотқа айналдырды. Толығымен жыртқыш болып, пластид қалдықтарының жоқтығынан олардың филум ретінде дамуы, жыртқыштық пен автотрофияның қалай дамитынын көрсетеді.