Кіріспе

Америка композиторы және педагогы (1863–1919)

Хорацио Уильям Паркер (15 қыркүйек 1863 – 18 желтоқсан 1919) – американдық композитор, органды орындайтын музыкант және педагог. Ол 19 ғасырдың соңында Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы музыкалық өмірдің маңызды тұлғасы болды және композитор Йель университетінде оқыған кезде Чарльз Айвстың студенттік оқытушысы ретінде жақсы есте сақталады.

Өмірбаян

Ол Массачусетс штатының Аубурндейл қаласында дүниеге келген. Оның алғашқы сабақтары анасынан басталды. Содан кейін ол Бостонда Джордж Уайтфилд Чадвик, Стивен А. Эмери және Джон Ортпен оқыды. Оның алғашқы кәсіби жұмысы Массачусетс штатының Дедхэм қаласындағы Сент-Полс епископ шіркеуінде органшы болып жұмыс істеу болды. 1880 жылдың қыркүйегінен 1882 жылдың қаңтарына дейін ол жылына шамамен 300 доллар жалақы алды. Мюнхенде Паркер өзінің алғашқы маңызды туындыларын жазды, олардың ішінде симфония және драмалық кантата бар. Сондай-ақ ол 1884 жылы Жозеф Рейнбергердің F мажордағы орган концертінің бірінші нөмірін орындады. 1885 жылы Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін ол екі жыл бойы Лонг-Айлендтегі Гарден-Ситидегі Сент-Полс кафедралық мектебінде музыка профессоры болды. 1888 жылдан 1893 жылға дейін ол Нью-Йорк қаласындағы Троица шіркеуінің, ал 1893 жылдан 1901 жылға дейін Бостондағы Троица шіркеуінің органшысы болды. 1893 жылы Паркер Йель университетінде музыка теориясының Бателл профессоры атанды. 1904 жылы ол сол мектепте Музыка деканы болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Кембридж университеті 1902 жылдың мамыр айында оған Музыка докторы (Mus. Doc.) құрметті ғылыми дәрежесін берді. Ол Коннектикут штатының Дерби қаласында Фрэнсис Осборн Келлог ұйымдастырған Дерби хор клубына 16 жыл қатарынан жетекшілік етті. 1915 жылдың 30 желтоқсанында ол Phi Mu Alpha Sinfonia ерлер музыкалық қауымдастығының құрметті мүшесі болып сайланды. Паркер Нью-Йорктің Седархерст қаласында қайтыс болды. Паркер Бейлидің сіңілісінің күйеуі болды. Оның қызының отбасы әлі күнге дейін Мейн штатының Блю-Хилл қаласында жазғы демалысын өткізеді, онда Паркер осы курорттың музыкаға бейім ауыл тұрғындарының алғашқы тобының мүшесі болған.

Құрамы

1893 жылы Нью-Йорк қаласынан кетер алдында Паркер Бернард Клунидің *De contemptu mundi* еңбегінің бастапқы сөздеріне сазды қойылған *Hora Novissima* атты ораториясын аяқтады. Ол Америкада кеңінен орындалды; сондай-ақ 1899 жылы Англияда Честерде және Ворчестердегі Үш хор фестивалінде де орындалды, соңғысы – американдық композиторға бұрын ешқашан көрсетілмеген құрмет. Ол көбінесе осы бір туындысымен танымал болғанымен, ол негізінен консервативті германдық дәстүрде өнімді және жан-жақты композитор болды, екі опера, әндер, орган және қосымша музыка, сондай-ақ хор мен оркестр үшін көптеген шығармалар жазды. Оның шығармаларына Мендельсон, Брамс, Вагнер, ал кейбір 1900 жылға жақын жазылған туындыларында Дебюсси мен Элгар да ықпал еткен. Өмірінде ол АҚШ-тың ең көрнекті композиторы, ең озық стильде жазған шебер деп есептелді. 1892 жылы Паркер өзі шомырылған епископтық шіркеудің жаңа ғимаратының іргетасын қалауына арнап "Обурндейл" әнұранын жазды. Оның әкесі Чарльз Эдвард Паркер сол қауымның ғибадатханасының сәулетшісі болды; танымал епископ Филипс Брукс іргетас салды. "Обурндейл" кейін 1916 жылғы Ән жинағында жарияланды ("Мессияның кереметі: Батыс Ньютон мен Обурндейлдің Мәсіх шіркеуі тарихы 1871–1971", жеке басылым, 1971). Паркер өзінің *Мона* операсын Метрополитен операсының конкурсына ұсынды және 1911 жылы ең жақсы композиция үшін жүлде жеңіп алды. Ол 10 000 доллар сыйлық алды және оның операсы компания тарапынан қойылды. *Мона* 1912 жылдың 14 наурызында тұңғыш рет көрсетілді және төрт рет сахналанды. Басты рөлді Луиза Гомер ойнады. Ол *Аңыз елі* операсы үшін Лос-Анджелесте 10 000 долларлық жүлде жеңіп алды.

Опералар

Мона, оп. 71 (1912)
Ерлер елі, оп. 77 (1915)

Оркестрлік шығармалары

E күйіндегі концерттік увертюра, Op. 4 (1884)
Регулус, қаһармандық увертюра, Op. 5 (1884)
Венециялық увертюра, B күйінде, Op. 12 (1884)
g күйіндегі шerzo, Op. 13 (1884)
C күйіндегі симфония, Op. 7 (1885)
Париж графы Роберт, увертюра, Op. 24b (1890)
Солтүстік баллада, Op. 46 (1899)
E-flat минорындағы орган концерті, Op. 55 (1902)
Ватек, Op. 56 (1903)
Коллегиялық увертюра, Op. 72, ерлер хорымен (1911)
Елді мекен сюитасы, Op. 77d (1915)

Оркестрлік әндер

Шарап қызыл қолындағы Кахал Мор, Оп. 40 (1893)
Крепускул, Оп. 64 (1912)
"Қызыл крест рухы сөйлейді" (Дж. Финли), Оп. 83 (1917)
1919 жыл, Брайан Хукердің естелік өлеңі Горацио Паркердің музыкасына салынған (op.84) ["Бірінші дүниежүзілік соғыста өмірін берген екі жүз жиырма бір Йель адамын еске алу және қаруға шақырылған сегіз мың Йель адамының одақтастарға көрсеткен қызметін мойындау үшін"] 1919 жылы Йель университетінің баспасында жарияланды.