Кіріспе

Уильям Говард Шуман (4 тамыз 1910 – 15 ақпан 1992) – американдық композитор және өнер саласындағы әкімші.

Өмір

Шуман Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында еврей отбасында дүниеге келді. Ол АҚШ-тың 27-ші президенті Уильям Говард Тафттың құрметіне аталған, бірақ отбасы оны Билл деп атағанды жақсы көрді. Бала кезінде скрипка мен банджода ойнаған Шуманның басты құмарлығы бейсбол еді. Ол кішкентай кезінде Шарай Тефила ғибадатханасына барған. Оқушы кезінде "Билли Шуман және оның Аламо қоғамы оркестрі" атты би тобын құрды, ол жергілікті тойларда және бар мицваларда орындаған, онда Шуман бас скрипкада ойнады. 1928 жылы Нью-Йорк университетінің Коммерция мектебіне бизнес мамандығы бойынша түсіп, сонымен қатар жарнама агенттігінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ, жазғы лагерьде бұрын танысқан досы Е. Б. Маркс-младшиймен бірге танымал әндер жазды. Осы шамада Шуман лирик Франк Лоссермен танысып, онымен бірге қырыққа жуық ән жазды. Лоссердің алғаш жарияланған әні "In Love with a Memory of You" әнінің музыкасын Уильям Х. Шуман жазған. 1930 жылдың 13 сәуірінде Шуман Карнеги залында Нью-Йорк филармониясының концертіне қатысты, дирижерлік еткен – Артуро Тосканини. Филармония архиві бойынша, концерт бағдарламасына Брамс, Мендельсон, Кастельнуово-Тедеско және Сметананың шығармалары енген. Осы тәжірибе туралы Шуман кейін: «Мен скрипкалардың теңізін көріп, барлығының бірге иіліп тұрғанына таң қалдым. Көрініс өзі ғажап болды. Бірақ дыбыс! Мен қатты әсерлендім. Мұндай дыбысты естіген емеспін. Сол күні композитор болуға шешім қабылдадым», – деді. Шуман оқуын тастап, жартылай штаттан жұмысынан кетіп, Макс Персин мен Чарльз Хаубиелмен Малькин консерваториясында музыка оқыды. 1933 жылдан 1938 жылға дейін Рой Харриспен жеке сабақтар алды. 1935 жылы Колумбия университетінің Мұғалімдер колледжінен музыка білімі саласында бакалавр дәрежесін алды. Харрис Шуманды дирижер Серж Кусевицкийге таныстырды, ол оның көптеген шығармаларын қолдады және 1939 жылы Шуманның №2 симфониясын орындады. Шуманның ең танымал симфониясы – Струналарға арналған симфония, Кусевицкий қорының тапсырысымен жазылған, ол Натали Кусевицкаяның естелігіне арналған және алғаш рет 1943 жылдың 12 қарашасында Кусевицкий жетекшілігімен орындалды. Шуман 1943 жылы өзінің №2 кантатасы үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. "Азаттық әні" Уолт Уитменнің өлеңдерінен алынған. 1935 жылдан 1945 жылға дейін Сара Лоуренс колледжінде композициядан сабақ берді. 1945 жылы ол Джульярд мектебінің президенті болды және сол жерде Джульярд струнный квартетін құрды. 1961 жылы Джон Д. Рокфеллер III-тен кейін Линкольн орталығының президенті болып тағайындалды және 1969 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1971 жылы Шуман американдық мәдениетке қосқан үлесі үшін Макдауэлл колониясының Эдвард Макдауэлл медалін алды. Ол 1985 жылы «композитор және білім беру саласындағы көшбасшы ретінде американдық музыкаға жарты ғасырдан астам үлес қосқандығы үшін» арнайы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды және 1987 жылы Ұлттық өнер медалін алды. Ол 81 жасында Нью-Йорктегі Ленокс Хилл ауруханасында жамбас сүйегіне жасалған операциядан кейін қайтыс болды. Шуманның артында әйелі Фрэнсис (олар 1936 жылы үйленді), екі баласы – Энтони Уильям және Андреа Фрэнсис, және бір немересі қалды.

Музыка

Шуманның мол мұрасы қалды. Оның "сегіз симфониясы, үшіншіден оныншыға дейін" (алғашқы екеуі алынып тасталды), оның айтуынша, маңыздылығын арттырып келеді. 1947 жылғы (1959 ж. қайта жөнделген) скрипкаға арналған концерті "оның ең күшті туындыларының бірі" деп саналады, оны скрипка мен оркестрге арналған симфония деп санауға да болады. Басқа туындыларының ішінде Уильям Биллингстің әуендеріне негізделген "Жаңа Англия триптихi" (1956), "Американдық фестиваль овертюрасы" (1939), "Андертоу" (1945) және Марта Грэм үшін жазылған "Джудит" (1949) балеттері, 1897 жылғы "Sears Roebuck" каталогынан алынған мәтіндерге негізделген "Пошта арқылы тапсырылатын мадригалдар" (1972) және екі опера бар: Эрнест Тейердің "Casey at the Bat" өлеңіне негізделген, бейсболға деген өмір бойындағы сүйіспеншілігін көрсететін "The Mighty Casey" (1953) және Роальд Дальдың әңгімесі бойынша "Тамақтың мәселесі" (1989). Ол сондай-ақ 1963 жылы оркестр үшін Чарльз Айвстың "Америка" орган пьесасының вариацияларын өңдеп, осы нұсқасымен кеңінен танылды. Уильям Шуманның тағы бір танымал туындысы – концерттік духовой оркестрге арналған "Джордж Вашингтон көпірі" (1950).

Теледидардағы рөлі

Уильям Шуман 1962 жылдың 30 қыркүйегінде CBS ойын шоуы «What's My Line?» қонағы ретінде пайда болды (632-шы эпизод). Оның танымалдылығының арқасында, төрешілер Дороти Килгаллен, Мартин Гейбель, Арлин Фрэнсис және Беннетт Серф көздерін байлады. Шуманның аты жазылған карточкасында ол «Композитор және Нью-Йорк қаласындағы Линкольн өнер орталығының президенті» деп көрсетілген. Шуман тапқырлығын топтың сұрақтарына жауап бергенде көрсетті. Талқылаушылар бірнеше санатты қарастырғаннан кейін, Килгаллен: «Музыка туралы не ойлайсыз?» деп сұрады. Шуман: «Не ойлаймын, сұрағыңыз не?» деп жауап берді. Ол Леонард Бернштейн бе деп сұрағанда, Шуман: «Мен оның досымын» деді. Ол Рудольф Бинг пе деп сұрағанда, Шуман қайтадан: «Мен оның досымын» деп жауап берді, бұл Арлин Фрэнсиске кім оның досы емес екенін ойлануға себеп болды. «Метрополитен операсында ән салғансыз ба?» деген сұраққа Шуман: «Көп рет қаладым, бірақ шақырылмадым» деді. Джон Чарльз Дейли барлық карточкаларды ашқаннан кейін Серф оны таныды. Дейли Шуманның Сегізінші симфониясы келесі бейсенбіде Филармония залында (қазіргі Дэвид Геффен залы) орындалатынын хабарлады, ал 1962 жылдың 4 қазанында осы шығарманың тұңғыш көрсетілісі болды. Ол бес күннен кейін Бернштейн жетекшілік еткен Нью-Йорк филармониясымен Columbia Masterworks Records үшін жазылды.