Кіріспе

1967 жылғы авиациялық апат

1967 жылдың 4 маусымында British Midland Airways әуе компаниясына тиесілі Canadair C 4 Argonaut жолаушылар ұшағы, British Midland Flight 542 рейсімен, Англияның Чешир графтығындағы Стокпорт қаласының орталығына жақын жерде апатқа ұшырады. Бортта 84 адам болған, олардың 72-сі қаза тапты. Бұл Ұлыбритания авиация тарихындағы ең көп қаза болған төртінші апат.

Апат

Тіркелген ұшақ Arrowsmith Holidays Ltd компаниясымен жалға алынып, Балеар аралдарынан Манчестер әуежайына демалыс жасаушыларды тасымалдау үшін таңғы сағат 5:00-де Пальма-де-Майоркадан ұшып кеткен. Конгрелтондық радиомаяққа жеткен соң, ұшуды басқарушы ұшақты ILS жүйесіне бағыттады, бірақ ұшқыштар ұшақты ұзартылған ұшу-қону жолағының ортасымен туралауға тырысып, асып түсу туралы хабарлады. Ұшақ әуежайға екінші рет жақындағанда, 3 және 4 қозғалтқыштар Стоқпорт үстінде кенеттен тоқтады. 4-ші қозғалтқыштың пернесі бұрылып, тоқтатылды, ал 3-ші қозғалтқыш айналып тұруын жалғастырды. Ұшақ басқарудан шығып, жергілікті уақыт бойынша сағат 10:09-да қала орталығына жақын Хоупс Карр аймағындағы кішкентай ашық жерге құлады. Апат адамдар тығыз қоныстанған ауданда болғанына қарамастан, жердегілер арасында қаза болған жоқ. Полиция және жақын тұрғындар қираған сынықтардың арасынан 12 адамды құтқару үшін өмірін қауіпке тікті. Алайда, жанармай бактерілері жарылып, жанармай кабинаға кері ағылғаннан кейін ұшақтың артқы жағында өрт шығып, жанармайға малған көптеген жолаушылар өрттен қаза тапты. Оқиға жексенбі күні болғандықтан және көптеген адамдар жұмыста болмағандықтан, оқиға орнына шамамен 10 000 адам жиналды, бұл құтқару жұмыстарын қиындатты.

Тергеу

Апаттарды тергеу бөлімшесінің (AIB) тергеушілері екі қозғалтқыштың істен шығуының себебі отын жетіспеушілігі екенін анықтады, бұл модельдің отын жүйесіндегі бұрын байқалмаған кемшілікке байланысты болды. "Аргонавт" ұшағы сегіз отын багынан тұрды, олар жұптарға бөлінген. Әрбір жұп бір қозғалтқышты қамтамасыз етті, бірақ қажет болған жағдайда бір жұп бактан басқа қозғалтқыштарға отын беруге мүмкіндік беретін өзара алмасу жүйесі де болды. Өзара алмасу клапандарын басқаратын селекторлар пилот кабинасында тиімсіз орналасқан және оларды пайдалану қиын болды, сондай-ақ қандай параметрлер таңдалғанын нақты көрсетпейтін еді. Бұл кейбір бактар жұбынан өзара алмасуды кездейсоқ таңдауға алып келуі мүмкін, нәтижесінде аталған бактардағы отын таусылып, тиісті қозғалтқыш істен шығуына себеп болар еді. Бұл мәселелерді басқа "Аргонавт" ұшқыштары бұрын да байқаған, бірақ "British Midland" және "Аргонавт" ұшағын пайдаланатын басқа әуе компаниялары ("Trans Canada Airlines" және "Canadian Pacific Airlines") бұл туралы өндірушіге хабарламаған. Осы ақпарат болмағанда, AIB G-ALHG ұшағының экипажына төтенше жағдайдың нақты себебін анықтау өте қиын болар еді деп санайды.

Мұра

1998 жылы апат орнында аман қалған екі адам ескерткіш тақтаны ашты. 2002 жылы өртеніп жатқан ұшақтан аман қалғандарды құтқару үшін өмірін қаупіне тіккен құтқарушыларға арналған тағы бір ескерткіш орнату науқаны басталды; бұл науқанды сол кездегі премьер-министр Тони Блэр қолдады. Екінші ескерткіш сол қазан айында ашылды. 2007 жылы апаттың 40 жылдығына арналған рәсім өткізілді. 2017 жылдың 4 маусымында, апаттың 50 жылдығы (және сонымен бірге жексенбі күні) Стокпорт епископы Либби Лейн апат болған жерде және уақытта қызмет өткізді. Апат туралы және қаза тапқандардың есімдері туралы мәліметтер жазылған жаңа ақпараттық тақталар ашылды. Авиация сарапшысы Иан Барри және Роджер Боден 50 жылдыққа арналған "Үйден алты шақырым" атты деректі фильмін жасады.