Китцбюхель Альпы: Таулы аймақ сипаттамасы

Кіріспе

Австриядағы тау жүйесі

Кицбюхель Альпі (Kitzbüheler Alpen немесе Kitzbühler Alpen) – Тироль, Австриядағы Кицбюхель қаласын қоршап тұрған Орталық-Шығыс Альпі тау жүйесі. Геологиялық тұрғыдан олар батыс тақтатас аймағының (greywacke аймағы) бір бөлігін құрайды.

Орналасқан жері

Кицбюэль Альптерінің үштен екісі Австрияның Тироль провинциясында, ал қалған үштен бірі Зальцбург провинциясында орналасқан. Олардың ұзындығы шамамен 25-35 км, шығыстан батысқа қарай созылған. Батыста Зиллер аңғары мен Тукс Альптерінен басталып, шығыста Саалах өзеніне және Зелл көліндегі (Зеллерзее) Зелл-ам-Зе қаласына дейін жеткен. Олардың оңтүстік шекарасын Зиллертал Альпі және Сальцах өзенінен арғы жағындағы Жоғары Тауерн таулары құрайды, ал солтүстік шекарасын Инн өзені және Солтүстік Әктас Альпі құрайды. Аймақтың шекарасы Сальцах аңғары бойымен Зелл-ам-Зе арқылы өтеді, онда Сальцах солтүстікке бұрылып Саальфелденге қарай бағыт алады. Солтүстік шекарасы Саальфельден алабынан басталып, Леогангер Ахе аңғары арқылы Грийсен өтегішіне дейін, содан кейін Пиллерзее аңғары, Лейкентал және Зёллландль арқылы Вёргль мен Куфштейнге дейін созылады. Солтүстік-батыс шекарасын Вёргль мен Женбах арасындағы Инн аңғары құрайды. Кицбюэль Альптері Кицбюэль Ахе өзенімен шығысқа қарай (Зальцбург) Глеммтал Альптеріне және батысқа қарай Кельчсау Альптеріне бөлінеді. Кицбюэль Альптерінің ең биік шыңы – Кройцёх, ол Герлостың солтүстік-батысындағы таулар тізбегінде, теңіз деңгейінен 2558 метр биіктікте орналасқан. Басты биіктігі батыста 2500 метрден шығыста 2000 метрге дейін біртіндеп төмендейді. Басқа маңызды шыңдар: Батыс Сальцахгейер (2469 м), Крондлхорн (2444 м), Гроссер Реттенштейн (2366 м), Гейсштейн (2363 м), Вилдсеелодер (2118 м), Гроссер Беил (2309 м), Гроссер Гальтенберг (2425 м), Кицбюлер Хорн (1996 м), Хохе Сальве (1828 м), Ханенкамм (1712 м) және Шмиттенхохе (1965 м). Инн аңғарының шетіндегі танымал таулы бағыттары – Пёльвен (1595 м) және Гратлспиц (1899 м). Кицбюэль Альптері Тирольдегі Сент-Жохан, Кицбюэль және оның айналасындағы аймақтарда, Пиллерзетал, Бриксентал, Вилдшёнау және Альпбах аймақтарында орналасқан. Kitzbühel Alps туристік аймағы географиялық Kitzbühel Альптерінің тек бір бөлігін қамтиды. Кицбюэль Альптерінде таудың тік, қиын өрленетін шыңдары аз, сондықтан олар жаяу серуендеуге және шаңғы тебуге өте қолайлы. Бұл аймақта Тироль және Зальцбург аймақтарында бірнеше ірі шаңғы курорттары бар. Диентен таулары – геологиялық тұрғыдан осы таулардың шығысқа қарай жалғасы. Пинзгау жотасы (Pinzgauer Höhenweg) екі жота арқылы шығыстан батысқа қарай өтеді. Көптеген шаңғы жолдары мен Саалах аңғары жотасы (Saalachtaler Höhenweg) Кицбюэль Альпі арқылы өтеді.

Two thirds of the Kitzbühel Alps lie within the Austrian province of Tyrol, the remaining third is in Salzburg province. They are about long from east to west and 25 to 35 km wide. They extend from the Ziller valley and Tux Alps in the west to the Saalach river and Zell am See on Lake Zell (Zellersee) in the east. They are bordered to the south by the Zillertal Alps and the High Tauern mountain range on the other side of the Salzach River, on the north by the Inn River and the Northern Limestone Alps. The boundary of the region runs along the Salzach valley via Zell am See, where the Salzach swings north, to Saalfelden. Its northern boundary runs from east to west from the Saalfelden basin along the valley of the Leoganger Ache to the Grießen Pass and from there through the Pillersee valley, Leukental and Sölllandl to Wörgl and Kufstein. Its northwestern boundary is formed by the valley of the Inn between Wörgl and Jenbach. The Kitzbühel Alps are divided by the Kitzbüheler Ache into the Glemmtal Alps in the east (Salzburg) and the Kelchsau Alps in the west. The highest summit in the Kitzbühel Alps is the Kreuzjoch in the southwest of the mountain range northwest of Gerlos at 2558 metres above sea level. The general height of the peaks descends gradually from around 2500 m in the west to around 2000 m in the east. Other important summits are the Western Salzachgeier (2,469 m), the Kröndlhorn (2,444 m), the Großer Rettenstein (2,366 m), the Geißstein (2,363 m), the Wildseeloder (2,118 m), the Großer Beil (2,309 m), the Großer Galtenberg (2,425 m), the Kitzbühler Horn (1,996 m), the Hohe Salve (1,828 m), the Hahnenkamm (1,712 m) and the Schmittenhöhe (1,965 m). Popular mountain destinations on the edge of the Inn valley are the Pölven (1,595 m) and the Gratlspitz (1,899 m). The Kitzbühel Alps are found in the regions of St. Johann in Tirol, Kitzbühel and its environs, Pillerseetal, Brixental, Wildschönau and Alpbach. The Kitzbühel Alps Tourist Region only covers part of the geographical Kitzbühel Alps. The Kitzbühel Alps have relatively few rugged mountain tops and are well suited to walking and skiing. There are several large ski resorts in the area both in the Tyrolean and Salzburg regions. The Dienten Mountains are a geologically related extension of the mountains to the east. The Pinzgau Ridgeway (Pinzgauer Höhenweg) runs through both ranges in an east west direction. Many ski route and the Saalach Valley Ridgeway (Saalachtaler Höhenweg) run through the Kitzbühel Alps.

Геология

Кицбюэль Альпісі greywacke аймағына жатады және негізінен шифер мен филлиттерден тұрады. Таудың жоғарғы профилі мен цирктер салыстырмалы түрде тегіс; олардың беткейлері көбінесе көптеген альпілік шалғындықтармен (Almwiesen) жасыл. Дегенмен, әктас және доломит тау жыныстары, мысалы, Großer Rettenstein-де кездеседі. Кицбюэль Альптерінің батыс бөлігіндегі аңғарлардың көпшілігі солтүстік-оңтүстік бағытында, ал шығысында олар негізінен шығыс-батысқа бағытталған. Бұның альпілік географиялық себебі – Салзах өзенінің айқын бойлық ойысы. Осы тауерннің солтүстік шетіндегі жарылыс (Tauernnordrand Störung) Альпілік бүктелу кезінде маңызды рөл атқарды және бүгінгі күні де биік Тауерннің үш мыңдығымен ерекше ландшафттық және геологиялық шекараны құрайды. Тау тізбегінің батыс шекарасы петрографиялық тұрғыдан нашар анықталған, себебі мұнда оның Инсбрук кварц филлиттеріне өтуі айқын емес. Керісінше, солтүстік-батыста және солтүстікте (Швац маңындағы Инн аңғары, Бриксентал және Штайнерс-Мер) әкрен бүгілген шифер мен әктас және доломит жыныстары арасындағы айырмашылық көрерменге бірден көзге түседі. Кицбюэль Альптерінің негізгі тау жыныстары жасы бойынша екі топқа бөлінеді, ең көнелері ордовик кезеңіне жатады. Мысалы, Вилдшонау шиферінің терең жер астындағы кешені біркелкі және мүлдем қазбаларсыз, тек жанартаулық шөгінділерден ғана тұрады. Оның үстінде, негізінен батыста (Хохе-Сальве, Ханенкамм және Вайлдсилодер) 600 метрге дейін қалыңдығы бар, кварц порфироидтары мен туфтан тұратын әлсіз метаморфоздалған жанартау жынысы жатыр. Порфироидтердің үстінде силур кезеңінен бастап әртүрлі көлденең шифер қабаттары орналасқан, олар көбінесе үстінен құмды сазды. Кицбюэльдің өзінде силурлық әктастар, ал батыста – шүйгін, ірі дәнді Швац доломиті табылады, ол шығысқа қарай, Леогангқа жақын, Спилберг доломитіне айналады. Сондай-ақ, Вараскиден кейінгі кезең де ұсынылған, оның Rotliegendes (қызыл тақташалары) және Пермоскиттің қалың құмтастары бар. Greywacke аймағының барлық осы қабаттары – Солтүстік әктас Альптерімен бірге – Альпілік орогенез кезінде, оңтүстікке қарай орналасқан шөгінді аймақтан Альп тауларының солтүстік шетіне ауысқан болуы мүмкін.

The Kitzbühel Alps belong to the greywacke zone and are mainly composed of slate and phyllites. The mountain top profiles and the cirques are relatively smooth; their slopes mostly green with numerous alpine meadows (Almwiesen). Nevertheless, rock formations of limestone and dolomite do occur e. g. on the Großer Rettenstein. n the western part of the Kitzbühel Alps most of the valleys run in a north south direction; in the east they are predominantly oriented east west. The Alpine geographical reason for this is the striking longitudinal trench of the river Salzach. This so called Tauern Northern Edge Fault (Tauernnordrand Störung) played an important role during Alpine folding and even today forms a distinct landscape and geological boundary with the three thousanders of the High Tauern. The western border of the mountain range is, petrographically, less clear because here its transition to the Innsbruck quartz phyllites is not clear cut. By contrast, in the northwest and north (Inn valley near Schwaz, Brixental and the Steinernes Meer) the difference between the gently folded slate and the limestone and dolomite rock of the Limestone Alps hits the observer in the eye. The major rocks of the Kitzbühel Alps divide into two groups by age, the older rocks probably dating to the Ordovician period. For example, the deep underground complex of Wildschönau slate is quite uniform and has no fossils at all, just volcanic deposits. Above it lies weakly metamorphosed volcanic rock, up to 600 metres thick, made up of quartz porphyroids and tuff, mainly in the west (Hohe Salve, Hahnenkamm and Wildseeloder). Over the porphyroids lie various horizontal beds of slate from the Silurian period that are often clayey sandy on top. In the vicinity of Kitzbühel itself, Silurian limestones may also be found and, to the west, the grey, coarse grained Schwaz dolomite which transitions towards the east, near Leogang, into Spielberg dolomite. Also represented is the post Variscan period, with its Rotliegendes (red slates), and thick sandstones from the Permoskyth. All these successive layers of the greywacke zone were probably together with those of the Northern Limestone Alps overturned to the northern edge of the Alps during the time of Alpine orogeny from a region of deposition far to the south.

Спорт

Кицбюэль Альптерінің көбінесе көлбеу жазықтығы альпий шаруашылығы, жаяу серуендеу және шаңғы тебуге өте қолайлы.