Джордж Стиглер: Американ экономисі және оның ғылыми еңбектері

Кіріспе

Джордж Джозеф Стиглер (1911–1991) – американдық экономист. 1911 жылдың 17 қаңтарында дүниеге келген және 1991 жылдың 1 желтоқсанында қайтыс болған ол, 1982 жылғы Экономика ғылымдары саласындағы Нобельдік естелік сыйлығының иегері және Чикаго экономика мектебінің негізгі көшбасшысы саналады.

Ерте өмір және білім

Стиглер Вашингтон штатының Сиэтл қаласында Элси Элизабет (Хунглер) және Джозеф Стиглердің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол неміс тегінен (анасының жағынан мажар) және бала кезінде неміс тілінде сөйлеген. 1931 жылы Вашингтон университетін B.A. дәрежесімен бітірді, содан кейін 1932 жылы Солтүстік-Батыс университетінде бір жыл оқып, MBA дәрежесін алды. Солтүстік-Батыс университетінде оқып жүргенде Стиглер экономикаға қызығушылық танытып, академиялық мансапты жоспарлады. Стиглердің диссертациясын Найттың жетекшілігімен сәтті қорғағаны таңғаларлық жайт еді, өйткені Найт Чикагодағы 28 жылдық еңбек жолында тек үш немесе төрт студентке ғана диссертацияны қабылдаған. Стиглерге Джейкоб Винер мен Генри Саймонс, сондай-ақ студенттер В. Аллен Уоллис және Фридман үлкен әсер етті. Стиглер 1971 жылғы «Регуляцияның экономикалық теориясы» (сонымен қатар «регуляторлық тұтқындау» деп те аталады) еңбегімен танымал, онда мүдделік топтар мен басқа да саяси қатысушылар заңдар мен ережелерді өздеріне тиімді етіп қалыптастыру үшін үкіметтің реттеу және мәжбүрлеу құралдарын пайдаланатыны айтылады. Бұл теория экономиканың қоғамдық таңдау саласының бір бөлігі болып табылады, бірақ Чарльз Роули сияқты «Вирджиния мектебіне» жататын қоғамдық таңдау ғалымдары оған қарсы шығады. Ол сонымен қатар экономикалық ойдың тарихын зерттеуде кең ауқымды жұмыстар жүргізді. Стиглердің экономикаға ең маңызды үлесі 1961 жылғы «Ақпарат экономикасы» атты мақаласында жарияланды. Фридманның сөзіне сүйенсек, Стиглер «экономистер үшін жаңа зерттеу саласын құрды». Стиглер ақпараттың маңыздылығын баса көрсетті: «Академиктерге ақпараттың құнды ресурс екенін айтудың қажеті жоқ: білім – күш. Дегенмен, ол экономика қаласындағы шалап қонған үйді басып алған». 1962 жылғы «Еңбек нарығындағы ақпарат» мақаласында жұмыссыздықты іздеу теориясы дамытылды. 1963 жылы ол Америка Статистикалық қауымдастығының мүшесі болып сайланды. Ол өткір юмор сезімімен танымал болды және көптеген пародиалық эсселер жазды. Мысалы, «Интеллектуал және нарық» кітабында Стиглердің сұраныс пен ұсыныс икемділігі заңын ұсынды: «Барлық сұраныс қисықтары икемсіз, ал барлық ұсыныс қисықтары да икемсіз». Бұл эсседе көптеген тауарлар мен қызметтердің ұзақ мерзімді перспективада икемсіз екенін көрсеткен зерттеулерге сілтеме жасалған және теориялық дәлелдеме ұсынылған; ол келесі эссесі баға жүйесінің жоқ екенін көрсететінін хабарлап аяқтады. «Оқытудағы шындық туралы эскиз» атты тағы бір эсседе университеттерді оқыту қателіктерінің салдары үшін заңды түрде жауапты деп тануға байланысты (құрылған) сот шешімдерінің салдары сипатталған. Стиглер диетасы да оның есімімен аталады. Стиглер экономика тарихы бойынша көптеген мақалалар жазды, олар жетекші журналдарда жарияланды және 1965 жылы олардың 14-і қайта жарияланды. «Американ экономикалық шолуы» журналында былай делінген: «Осы эсселердің көптегені осы саладағы кез келген ғалымға таныс болуы тиіс өте танымал ескерткіштерге айналды. Автордың айқын тілі, терең логикасы және ирониялық юморы – оның айрықша белгісі». Дегенмен, Дирдра МакКлоски Адам Смитті «көрсетістік жақсы» экономика мектебінің әкесі ретінде сипаттауын шотланд философының көзқарастарын дұрыс түсінбегендігі үшін сынға алды. Стиглер Мон Пелерин қоғамының негізін қалаушы мүшесі және 1976-1978 жылдар аралығында оның президенті болды. Ол либертариандық/классикалық либералдық көзқарасты ұстанды. Стиглер 1955 жылы Америка философиялық қоғамына, 1959 жылы Америка өнер және ғылым академиясына, 1975 жылы Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясына сайланды. 1987 жылы Ұлттық ғылым медалімен марапатталды.

Stigler was born in Seattle, Washington, the son of Elsie Elizabeth (Hungler) and Joseph Stigler. He was of German descent (and Hungarian on his mother's side) and spoke German in his childhood. He graduated from the University of Washington in 1931 with a B. A. and then spent a year at Northwestern University, from which he obtained his MBA in 1932. It was during his studies at Northwestern that Stigler developed an interest in economics and decided on an academic career. commented that it was remarkable for Stigler to have passed his dissertation under Knight, as only three or four students had ever managed to do so in Knight's 28 years at Chicago. Stigler's influences included Jacob Viner and Henry Simons as well as students W. Allen Wallis and Friedman. Stigler is best known for developing the Economic Theory of Regulation (1971), also known as regulatory capture, which says that interest groups and other political participants will use the regulatory and coercive powers of government to shape laws and regulations in a way that is beneficial to them. This theory is a component of the public choice field of economics but is also deeply opposed by public choice scholars belonging to the "Virginia School," such as Charles Rowley. He also carried out extensive research in the history of economic thought. Stigler's most important contribution to economics was published in his landmark 1961 article, "The Economics of Information." According to Friedman, Stigler "essentially created a new area of study for economists." Stigler stressed the importance of information: "One should hardly have to tell academicians that information is a valuable resource: knowledge is power. And yet it occupies a slum dwelling in the town of economics." His 1962 article "Information in the Labor Market" developed the theory of search unemployment. In 1963 he was elected as a Fellow of the American Statistical Association. He was known for his sharp sense of humor, and he wrote a number of spoof essays. In his book The Intellectual and the Marketplace, for instance, he proposed Stigler's Law of Demand and Supply Elasticities: "all demand curves are inelastic and all supply curves are inelastic too." The essay referenced studies that found many goods and services to be inelastic over the long run and offered a supposed theoretical proof; he ended by announcing that his next essay would demonstrate that the price system does not exist. Another essay, "A Sketch on the Truth in Teaching," described the consequences of a (fictional) set of court decisions that held universities legally responsible for the consequences of teaching errors. The Stigler diet is also named after him. Stigler wrote numerous articles on the history of economics, published in the leading journals and republished 14 of them in 1965. The American Economic Review said, "many of these essays have become such well known landmarks that no scholar in this field should be unfamiliar with them The lucid prose, penetrating logic, and wry humor have become the author's trademarks." However, Deirdre McCloskey has criticised his characterisation of Adam Smith as a father of the 'greed is good' school of economics as a poor reading of the Scottish philosopher's views. Stigler was a founding member of the Mont Pelerin Society and was its president from 1976 to 1978. He was a libertarian/classical liberal. Stigler was elected to the American Philosophical Society in 1955, the American Academy of Arts and Sciences in 1959, and the United States National Academy of Sciences in 1975. He received the National Medal of Science in 1987.