Кіріспе

Маллакута – Австралияның Виктория штатындағы Шығыс Гиппсленд аймағындағы шағын қала. 2021 жылғы халық санауы бойынша Маллакутаның халқы 1183 адамды құрайды. Мерекелік күндері, әсіресе Пасха мен Рождествода, халық саны шамамен 8000-ға артады. Бұл Викторияның шығыс жағалауындағы Жаңа Оңтүстік Уэльс шекарасына дейінгі соңғы ресми елді мекен. Маллакутада YMCO (XMC) кодымен аймақтық әуежай (Маллакута әуежайы) бар, ол жеңіл ұшақтар үшін қиыршық тастан жасалған және Мельбурннен келетін коммерциялық ұшақтар үшін асфальттан жасалған ұшу-қону жолақтарынан тұрады. Бұл орын қайықпен жүруге, балық аулауға, жартасты жағалау бойымен серуендеуге, жүзуге, құстарды бақылауға және серфингпен айналысуға танымал демалыс орны. Маллакута өнер кеңесі жыл бойы түрлі шаралар ұйымдастырады. Маллакута шығанағы – Жаңа Оңтүстік Уэльстен Викторияға дейінгі жартасты жағалау арқылы жүретін басты ауылдардың бірі, ал Гипси Пойнт шығанақтың бастауында орналасқан.

Тарих

Тарихқа дейінгі кезеңде бұл аймақ Бидавал халқының аумағының бір бөлігі болған. 1841 жылы капитан Джон Стивенсон басшылығымен аймақта жағалаудан кит аулау жүргізілген болуы мүмкін. Қоныс аударушылар 1830 жылдары келе бастады. Жақын маңдағы Габо аралында 1854 жылы шағын ағаш маяғы орнатылды, ал қазіргі гранит маяғы 1862 жылы аяқталды. 1880 жылдары коммерциялық балық аулау жақсы дамыды, кейбір улов Мельбурнға оңтүстікке жөнелтілді. Сонымен бірге алғашқы туристер де келіп бастады. 1894 жылы алтын табылғаннан кейін "Шыңқыр Ит" кені үш жыл бойы жұмыс істеді. Маллакута пошта бөлімі 1894 жылдың 7 мамырында, ал Маллакута Вест 1901 жылы ашылды. 1928 жылы Маллакута Вест Маллакута деп қайта аталды, ал Маллакута Маллакута Ист болып өзгерді (1940 жылы жабылды). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жағалау қорғау мақсатымен серіктік әуежай салынды. 20-ғасырда аймақтағы орман шаруашылығы, егіншілік және балық аулау салалары төмендеді, ал туризм және абалон өнеркәсібі дамыды. Қаланың ең ірі жұмыс берушісі – 1967 жылы құрылған абалон кооперативі. 2019 жылдың желтоқсан айында Шығыс Гиппсленд аймағындағы өрттер Маллакута мен жақын орналасқан Генуя қаласына "маңызды әсер" етті.

География

Маллакота – Виктория штатының ең шалғай орналасқан қалаларының бірі, Принц тас жолынан тыс және Мельбурннен алты сағаттық жерде жатыр. Сидней қаласынан, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатынан жеті сағаттық қашықтықта. Принц тас жолы арқылы саяхаттағанда Мельбурн мен Сиднейдің арасындағы орталық нүктеде орналасқан, бірақ Австралияның екі ірі қаласы арасындағы бұл жол өте ұзын. Маллакота жабайы гүлдерімен, абалон өнеркәсібімен, Жоғарғы көл мен Төменгі көлден құралатын сағасымен және оны қоршап тұрған Кроажинголон ұлттық паркімен әйгілі. Гипси Пойнт Маллакота сағасының бастауында орналасқан және әсіресе құс байлығымен танымал.

Спорт

Гольфшылар Нельсон Драйвтегі Маллакута гольф және кантри клубының алаңында ойнайды. Сидней Суанс клубының 2005 жылғы чемпиондығын жеңіп алған қорғаушысы және бұрынғы Сент-Килда ойыншысы Шон Демпстер Маллакутадан шыққан. Маллакутада "Маллакута Блюз" деп аталатын футбол клубы бар. Кішкентай жастағыдан бастап ересек жастағы топтарға дейін клуб Оңтүстік Жағалау Футбол Ассоциациясында (FSCFA) ойнайды. Маллакута жыл сайынғы Маллакута кубогы футбол турниріне де төңкерілді. Көшіп бара жатқан және тұрақты түрде мекендейтін, мысалы, эндемикалық, құрып бара жатқан Бүрранан дельфиндері, оңтүстік жұмсақ киттері және горбатый киттер сияқты түрлерді көруге олардың көшіп-қону маусымдарында жағалау бойындағы көптеген жерлерде болады. Маллакута қаласында балық аулау жарыстары да танымал, олар жыл бойында демалыс күндері жиі өткізіледі. Осы демалыс күндері шағын қалаға келетін адамдардың саны жеке кәсіпкерліктерге көмектеседі.

Себеп

28 желтоқсан күнінің кеш сағаттарында Уинган өзеніне жақын жерге шайнап соққан нөсер найзағайдан бұталы жер өртеніп, жеңіл жағдай мен шамалы жел болғанына қарамастан, оңтүстікке қарай, шамамен 40 км қашықтықтағы жағалауға қарай тарады. Алдағы күндері күтілетін желдің өзгеруі және апатты өрт жағдайлары болжамы, егер өрт тоқтатылмаса, қалаға үлкен қауіп төндіретінін көрсетті.

Ескертулер

28 желтоқсанда сағат 15:00-де Шығыс Гиппсленд аймағындағы өрттің ықпал ету аймағына эвакуация туралы ескертулер берілді, нәтижесінде келесі күндері 30 000-нан астам демалыс шегушілер Шығыс Гиппсленд аймағынан шығып кетті. Малакута мен Канн Ривері сол кезде ескертулерге кірген жоқ. Өрт сөндірушілердің үш тобы, 18 цистернасы және үш басқару көлігі бар, шамамен 95 ерікті өрт сөндіруші 28 желтоқсанда өрт басталғаннан кейін жергілікті CFA бригадасына және басқа да жедел қызметтерге көмек көрсету үшін дереу қалаға жіберілді. Олар сол күні кешкі уақытта қалаға жетті. Жедел қызметтердің бағалауынша, CFA тобы келген кезде қалада 10 000 адам болды, оның ішінде 2 000-ға дейін тұрғын. 29 желтоқсанда сағат 13:00-де "күзетте тұру және әрекет ету" ескертуі тұрғындарға қаладан кету үшін кеш болғанын хабарлады, Мельбурнға қарай созылған Принц тас жолы жабылғаннан кейін мыңдаған адам қалада қалып қойды. Бұл, Жаңа Оңтүстік Уэльс бағытындағы жолдар қауіпсіз болғанына қарамастан болды. 29 желтоқсанда сағат 20:34-те Мельбурнға қарай созылған жолдар қайта ашылды, бірақ төтенше жағдай туралы ескертулер қала тұрғындарына қалада қалудың қауіпсіз екендігі туралы кеңес беруді жалғастырды. Ресми ескерту бойынша, барлық шығу жолдары ашық болғанына қарамастан, Малакутада қалу қауіпсіз деп есептелді, себебі болжамды жағдайлар кенеттен нашарлаған жағдайда, әсіресе Мельбурнға қарай созылған жолдардың жабылу қаупі бар еді. 30 желтоқсанда сағат 11:00-де жергілікті билік тұрғындар мен қонақтарды өрттің алдыңғы шебі және баспана жоспарлары туралы хабардар етті, бұл туралы алдын ала хабарланған халық жиналысында айтылды. Бірақ, жиналыс кеңінен жарияланғанына қарамастан, қаладағылардың барлығы оған қатыспады. Жиналыстағы жалпы кеңес, қаладан кетуді қалағандардың тек Солтүстікке, Эден мен Канберраға қарай ғана жолға шыға алатыны болды. Бұл жиналысқа келген тұрғындар мен қонақтардың көпшілігін эвакуациялаудан тоқтатты. Жолдар жиналыстан екі сағат өткен соң ресми түрде жабылды, ал оқиғаның қалған бөлігіне қалада 1 000 тұрғын және 3 000 қонақ бар деп есептелді.

Әсері

Оңтүстік-батыстан соққан желдің бағыты өзгергеніне байланысты өрт 31 желтоқсанның таңертеңгі сағаттарында Croajingolong ұлттық паркі арқылы қалаға қарай жылдам тарады, тұтану ошағынан шамамен 60 км қашықтықта бірнеше сағаттың ішінде. Өртке қарсы басқару Викториясының қиын жер бедеріне байланысты бақылау шебін орнатуға мүмкіндік болмады, ал алдыңғы екі күнде авиациялық сөндіру жұмыстары да нәтижесіз аяқталды. 30 желтоқсан күні сағат 16:40-та барлық азаматтарға қауіпсіз эвакуациялық орынға көшу туралы төтенше ескерту берілді. Ондай орындар – жергілікті зал немесе кемежай болды. Көптеген қайық иелері қайықтарын суға түсіріп, көлде паналады. 30 желтоқсан күні кешке көлде 50-ден астам қайық иесі және 300-ге жуық адам болды деген хабар бар. Қала тұрғындары Малаккота әуежайының шығысында орналасқан залға және кемежайға эвакуацияланды, онда 24 сағаттан астам уақыт күтті. 31 желтоқсанда өрт өзіндік ауа райы жүйесін құрғандықтан және өрттен шыққан тығыз түтін қабаттарының салдарынан жылулық бейнелеуді дәл алу мүмкін болмады, бұл күні таңертең күннің орнына қараңғылыққа ұласты. 31 желтоқсан күні шамамен сағат 08:00-де өрт даулы қалашықтың өнеркәсіптік аймағына жетті, өрт фронтының ені шамамен 10 км деп бағаланды, оған CFA қызметкерлері ден қойды. Келесі сағаттарда қаланың үлкен бөлігі жойылды (атап айтқанда, Генуя жолы және Терра-Нова драйвінде), 135-тен астам үй қирады және көптеген үйлер зақымдалды. Адамдар паналаған қаланың орталық аудандары мен қаланың маңызды инфрақұрылымының көп бөлігі өрттен сақталды, ол солтүстік-шығысқа қарай, Жаңа Оңтүстік Уэльспен шекараға қарай жалғасты. CFA және басқа да жедел жәрдем қызметтерінің қызметкерлері 1 қаңтар күні таңертеңгі сағатқа дейін жұмысын жалғастырды. Адам өлімі тіркелмеді.

Өрт сөндіру

Тез арадағы қауіп сейілгеніне қарамастан, өрт қаланың ішінде және төңірегінде жалғасты. 31 желтоқсанның кешкісін адамдар уақытша баспаналарынан шығып, үйлеріне қайта бастады. Қаланың көптеген аудандары, оның ішінде Миррабука жолы және Лейксайд драйв өрттің салдарынан тікелей қолжетімділіктен үзіліп қалды. 1 қаңтардың таңғы сағаттарында қала тығыз түтінге оранып, тұрғындар арасында үрей тудырып, медициналық көмек және эвакуация сұранысқа айналды. Нәтижесінде, бір күн ішінде Медициналық орталыққа 200-ден астам адам жүгінді, ал Ventolin ингаляторларының қоры таусылып, жергілікті дәріханалар өрт келуіне дейін толықтай қамтамасыз етуден айырылды. CFA жедел әрекет тобының (тек қызметкерлер) 1 қаңтардың ортасында ауа арқылы эвакуациясы жүзеге асырылды, себебі жаңа топтар "смена алмасу" кезінде қауіпсіз түрде орналастырыла алды.

Эвакуациялау

2 қаңтарда Австралия Корольдік теңіз күштері Маллакутаға келіп, қажетті медициналық құралдар мен 8000 литр дизель отынын жеткізді. 3 қаңтарда Маллакутаға және айналасындағы елді мекендерге жолдың жүздеген шақырымға зақымдануы салдарынан кіру мүмкін болмағандықтан, ірі азаматтық эвакуация басталды. Шамамен 1000 адам мен үй жануарлары HMAS Choules кемесімен 20 сағаттық сапармен Гастингске эвакуацияланды. Өрт ошақтары пайда болған кезде аймақта бастапқыда күтілгеннен әлдеқайда аз, шамамен 3000 адам болды. Көру мүмкіндігі жақсарғаннан кейін Австралия Корольдік әуе күштері тағы 450 адамды эвакуациялады. 5 қаңтарда Маллакутаға қауіп төндірген өрттер Батеманс шығанағындағы өрттермен бірігіп кеткен деген алаңдаушылық туды, бұл Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Эден қаласына қауіп төндірді.

Қайтару

18 қаңтарда тұрғындарға арналған жолдар ашылып, оларға Жаңа Оңтүстік Уэльске өтіп, қажетті заттарды сатып алуға мүмкіндік берілді. Австралия күні демалысы лагерь құрғандар мен келушілерге конвойлармен келіп, мүлкін жинап кетуге мүмкіндік жасады, бірақ олар дереу шығып кетуге міндетті болды. 6 ақпанға дейін Маллакутаға баратын барлық жолдар толық ашылды.

Климат

Маллакута Кёппен жүйесі бойынша мұхиттық климатқа (Cfb) ие. Аймақтың жағалау жазықтарында әдетте кездесетін фён құбылысы қыс айларындағы ерекше жылы температураға себеп болуы мүмкін.