Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Геометриялық өрнектер тоқуға арналған добби механизмі бар еден тоқыма станогы.
Floor loom with a dobby mechanism for weaving geometric patterns
Добби станогы, немесе добби тоқыма станогы – бұл добби деп аталатын құрылғы арқылы барлық жіптерді басқаратын еден тоқыма станогының бір түрі. Доббилер, тапетті станоктарға қарағанда, күрделі мата өрнектерін жасауға мүмкіндік береді.
A dobby loom, or dobbie loom, is a type of floor loom that controls all the warp threads using a device called a dobby. Dobbies can produce more complex fabric designs than tappet looms
"Добби" сөзі "суретші бала" деген сөздің бұрмалануы, ол бұрын жіптерді тарту арқылы жіптерді басқарған тоқымашының көмекшілеріне қатысты. Добби станогы – табанды станокқа балама. Екеуі де еденге орнатылатын станоктар, онда станоктағы әрбір жіп жеке білікке бекітіледі. Білік кейде арқан деп те аталады. Әрбір білік жіптердің тобын басқарады. Бірнеше білікті бірден көтеру немесе түсіру арқылы, көк тасымалдағыш арқылы жіптер өтетін әртүрлі жарықтар (бос кеңістіктер) жасауға болады.
The word dobby is a corruption of "draw boy," which refers to the weaver's helpers who used to control the warp thread by pulling on draw threads. A dobby loom is an alternative to a treadle loom. Both are floor looms in which every warp thread on the loom is attached to a single shaft using a device called a heddle. A shaft is sometimes known as a harness. Each shaft controls a set of threads. Raising or lowering several shafts at the same time gives a huge variety of possible sheds (gaps) through which the shuttle containing the weft thread can be thrown.
Бақылау
Қолмен басқарылатын доббиде жылжытылатын біліктерді таңдау үшін тіректер орнатылған таяқшалар немесе лагтар тізбегі қолданылады. Компьютерлік көмекпен жұмыс істейтін добби тоқыма станогы біліктерді таңдау үшін соленоидтар немесе басқа электр құрылғыларын пайдаланады. Осы соленоидтардың қосылуы компьютерлік бағдарламамен басқарылады. Екі жағдайда да таңдалған біліктер добби педалінің күшімен немесе электр энергиясымен немесе басқа да қуат көздерімен көтеріледі немесе төмендетіледі.
A manual dobby uses a chain of bars or lags each of which has pegs inserted to select the shafts to be moved. A computer assisted dobby loom uses a set of solenoids or other electric devices to select the shafts. Activation of these solenoids is under the control of a computer program. In either case the selected shafts are raised or lowered by either leg power on a dobby pedal or electric or other power sources.
Қолданбалық
Тездетуші тоқыма станогында әрбір табанмен басқарылатын тетік, байлау деп аталатын байланыс арқылы бір немесе бірнеше білікпен қосылады. Бір білікті бірнеше тетік басқара алады. Байлау – бұл біліктерді көтеріп немесе түсіретін тақташаларға тетіктерді бекітетін арқандар немесе осыған ұқсас механикалық байланыстар. Тездетуші тоқыма станоктарындағы сарайлардың саны қолда бар тетіктердің санымен шектеледі. Сегіз білікті тоқыма станогы 254 түрлі сарай жасай алады. Шындығында 256 мүмкіндік бар, яғни 2-нің сегізінші дәрежесі, бірақ барлық жіптерді жоғары немесе төмен түсірудің көп пайдасы жоқ. Сегіз білікті едендік тоқыма станоктарының көпшілігі кеңістік шектеулеріне байланысты әдетте 10-12 тетікпен жабдықталған. Бұл тоқымашыны 10-12 түрлі сараймен жұмыс істеуге шектейді. Көбірек сарай алу үшін екі аяқты да пайдалануға болады, бірақ бұл практикада сирек кездеседі. Матаны тоқу кезінде байлауды өзгертуге де болады, бірақ бұл қиын процесс болғандықтан, мұндай жағдай да сирек болады. Добби тоқыма станогында барлық 254 мүмкіндік кез келген уақытта қол жетімді. Бұл тоқымашыға қол жетімді мата үлгілерінің санын едәуір арттырады. Добби тоқыма станогының артықшылығы 12 білікті (4094 мүмкін сарай), 16 білікті (65 534 мүмкін сарай) немесе одан да көп білікті станоктарда одан да айқын көрінеді. Жакард тоқыма станогында бұл артықшылық ең жоғары деңгейге жетеді, онда әрбір жіп жеке басқарылады. Добби тоқыма станогының тағы бір артықшылығы – үлгідегі ұзақ тізбектерді өңдеу мүмкіндігі. Тездетуші тоқыма станогында жұмыс істейтін тоқымашы үлгіні құрайтын тетіктердің барлық тізбегін жадында сақтауы керек және тізбекте қай жерде екенін үнемі бақылап отыруы керек. Қателік жіберу немесе жоғалып қалу тоқылып жатқан матаны бүлдіруі мүмкін. Қолмен басқарылатын доббиде үлгіні құрайтын тізбек добби таяқшаларының тізбегімен көрсетіледі. Тізбектің ұзындығы добби тізбегінің ұзындығымен шектеледі. Бұл бірнеше жүз добби таяқшасын құрауы мүмкін, бірақ орташа добби тізбегінде шамамен елу таяқша болады.
On a treadle loom, each foot operated treadle is connected by a linkage called a tie up to one or more shafts. More than one treadle can operate a single shaft. The tie up consists of cords or similar mechanical linkages tying the treadles to the lams that actually lift or lower the shaft. On treadle operated looms, the number of sheds is limited by the number of treadles available. An eight shaft loom can create 254 different sheds. There are actually 256 possibilities which is 2 to the eighth power, but having all threads up or all threads down is not very useful. Most eight shaft floor looms have only ten to twelve treadles due to space limitations. This limits the weaver to ten to twelve distinct sheds. It is possible to use both feet to get more sheds, but this is rarely done in practice. It is even possible to change tie ups in the middle of weaving a cloth but this is a tedious process, so this too is rarely done. With a dobby loom, all 254 possibilities are available at any time. This vastly increases the number of cloth designs available to the weaver. The advantage of a dobby loom becomes even more pronounced on looms with 12 shafts (4094 possible sheds), 16 shafts (65,534 possible sheds), or more. It reaches its peak on a Jacquard loom in which each thread is individually controlled. Another advantage to a dobby loom is the ability to handle much longer sequences in the pattern. A weaver working on a treadled loom must remember the entire sequence of treadlings that make up the pattern, and must keep track of where they are in the sequence at all times. Getting lost or making a mistake can ruin the cloth being woven. On a manual dobby the sequence that makes up the pattern is represented by the chain of dobby bars. The length of the sequence is limited by the length of the dobby chain. This can easily be several hundred dobby bars, although an average dobby chain will have approximately fifty bars.
Компьютер
Компьютермен басқарылатын добби тоқыма станогы бұл мүмкіндікті бір қадамға ары қарыстап, механикалық добби тізбегін компьютермен басқарылатын біліктерді таңдаумен алмастырады. Практикалық шектеусіз тізбектерді басқару мүмкіндігінен өзге, білік тізбектерін құру механикалық добби тізбегін жасаудың орнына компьютер экранында жүзеге асырылады. Бұл тоқымашыға тігінге тұрмай, бірнеше секундтың ішінде тоқыма схемаларын жүктеуге және ауыстыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, компьютерде жүргізілетін дизайн процесі тоқымашыға матаны дизайндаудың интуитивті жолын ұсынады; үлгіні компьютер экранында көру, добби тізбегіне қарап көру арқылы елестетуге тырысудан әлдеқайда оңай. Добби тоқыма станогы тоқымашының мүмкіндіктерін кеңейтеді және мата дизайны мен өндірісіндегі бірқатар еңбекті аздытады. Желілік схемалау сияқты көптеген жаңа мата дизайны техникалары тек добби тоқыма станогында ғана толыққанды дамуы мүмкін.
A computer controlled dobby loom takes this one step further by replacing the mechanical dobby chain with computer controlled shaft selection. In addition to being able to handle sequences that are virtually unlimited, the construction of the shaft sequences is done on the computer screen rather than by building a mechanical dobby chain. This allows the weaver to load and switch weave drafts in seconds without even getting up from the loom. In addition, the design process performed on the computer provides the weaver with a more intuitive way to design fabric; seeing the pattern on a computer screen is easier than trying to visualize it by looking at the dobby chain. Dobby looms expand a weaver's capabilities and remove some of the tedious work involved in designing and producing fabric. Many newer cloth design techniques such as network drafting can only reach their full potential on a dobby loom.