Майкл Илич: Американдық кәсіпкер және «Little Caesars» негізін қалаушы

Кіріспе

Америкалық бизнесмен (1929–2017)

Майкл Илич аға (20 шілде 1929 – 10 ақпан 2017), сонымен қатар «Мистер. И» деп танылған, американдық кәсіпкер және ресторатор. Ол халықаралық жылдам тағамдар желісі «Little Caesars Pizza»-ның негізін қалаушысы және иесі болды. Сонымен қатар, ол Ұлттық хоккей лигасының «Детройт Ред Уингс» және Басты лига бейсболының «Детройт Тайгерс» командаларына иелік етті. Илич Детройт қаласының орталық бөлігін жаңғырту жұмыстарының ортасында болды; ол «Фокс» театрын сатып алып, жаңартып, өзінің бизнес кеңсесін («Илич Холдинг») сонда көшірді. Ол «Олимпиада ойын-сауық» компаниясының да иесі болды. Македониядан келген эмигранттардың екінші буынының өкілі, ол Мариан Байофф Иличке үйленген.

Ерте өмір

Илич 1929 жылы Детройт қаласында македониялық иммигранттар Сотир мен Султана Иличтің отбасында туған. Оның әкесі құрал және қалып жасаушы болған.

Іскерлік мансап

Мичиган штатының Детройт қаласындағы Кули орта мектебін бітірген Илич төрт жыл бойы АҚШ Теңіз корпусында қызмет етті. Детройтке оралғаннан кейін, «Детройт Тайгерс» командасы оған бейсбол ойнауға қол қою үшін 3000 доллар ұсынды, ал Илич 1952 жылдан 1955 жылға дейін төрт жыл кіші лигада өнер көрсетті. Илич көбінесе «Тайгерс», «Нью-Йорк Янкиз» және «Вашингтон Сенаторз» ұйымдары үшін Пенсильвания–Онтарио–Нью-Йорк лигасында, «Cotton States League» және Флорида халықаралық лигасында екінші базада ойнады. Тізе жарақаты салдарынан ойнауын тоқтатуға мәжбүр болды. Бейсболдан кеткеннен кейін, 1959 жылы пицца бизнесін бастады. Әйелі Марианның көмегімен Иличтер Мичиган штатының Гарден-Сити қаласында «Little Caesars Pizza Treat» ашты. 2017 жылдан бастап отбасының компаниялары жеке меншікте қалды. 1999 жылы Иличтер «Ilitch Holdings, Inc.» компаниясын құрып, өздерінің түрлі кәсіпорындарына кәсіби және техникалық қызметтер көрсетуді қамтамасыз етті, сондай-ақ тиісінше төраға және вице-президент лауазымдарын иеленді. Бұл кәсіпорындардың 2007 жылғы жалпы кірісі 1,8 миллиард доллардан асты. Илич «Forbes» журналының «Американың 400 ең бай адамы» тізімінен шығып қалған, бірақ 2006 жылы ол тізімге 242-ші орынмен қайта оралды. 2016 жылдың желтоқсанында ол «Forbes 400» тізімінде 86-шы орында тұрды және оның жеке капиталы 6,1 миллиард долларға бағаланды. 2000 жылы Илич пен оның әйелі екі баласын «Ilitch Holdings, Inc.» компаниясының бас президенттері етіп тағайындады: Кристофер Илич және қызы Дениз Илич, адвокат. Кристофер Илич бас директор және президент лауазымына тағайындалды. Кейіннен Дениз Илич «басқа мүмкіндіктерді іздеу үшін» компаниядан кетті.

Детройт дөңгелектері

Спорт лигаларында жаңа тәжірибелер кезеңінде, «Детройт дөңгелектері» футбол командасы 1974 жылғы маусымда Әлемдік футбол лигасында өнер көрсетті. Илич 33 адамнан тұратын консорциумның (соның ішінде Motown әншісі Марвин Гей) құрамында болды, бұл консорциум жаңадан құрылған лигада тіпті бірінші маусымын аяқтамай қалған WFL командасын қаржыландырды.

Детройттық " Цезарс "

Детройт Цезарс – 1977 жылы Американың кәсіби баяу соққылы софтбол лигасында (APSPL) ойынға кірген кәсіби софтбол командасы. Команда 1979 жылғы маусымнан кейін таратылды. Кәсіби ойынды ресми түсінігіне дейін Детройт аймағындағы әуесқой софтболдың маңызды демеушісі – 1970 жылғы Америка софтбол қауымдастығының ұлттық чемпионатының командасына демеушілік еткен Little Caesars болды. Кәсіби лига құрылғаннан кейін Илич кәсіби спорт командасын иеленудегі алғашқы жеке қадамын жасады. «Цезарс» командасы Шығыс Детройттегі Мемориалдық алаңда ойнады және бұрынғы Детройт Тайгерс ойыншылары Джим Нортрап, Микки Стэнли, Джим Прайс және Норм Кэш, сондай-ақ Майк Най, Ронни Форд, Майк Гоуин, Берт Смит және Текс Коллинс сияқты белгілі софтбол ойыншыларын қамтыды. Команданы менеджер Гэри Витто басқарды, 1979 жылғы маусымнан кейін таратылғанға дейін команда екі чемпионатты жеңіп алды.

Детройт Ред Уингз

1982 жылы Илич Брюс Норристен (оның отбасы командаға 50 жыл бойы ие болған) 8 миллион АҚШ долларына «Детройт Ред Уингс» командасын сатып алды және оны Стэнли кубогы үшін тұрақты күресушіге айналдырды. Жылдар бойы жас ойыншыларды таңдап, оларды дайындағаннан кейін, сондай-ақ тиімді басқару мен көшбасшылық арқасында «Ред Уингс» элиталық НХЛ командасына айналды. Олар 1994–1995 және 1997–1998 маусымдары арасында үш рет Стэнли кубогының финалына өтті, 1997 жылы (Илич «Ред Уингс» командасын сатып алғаннан кейін он бес жыл өткен соң) кубокты жеңіп алды және 1998 жылы да жеңіске жетті. «Қызыл қанаттар» 2002 және 2008 жылдары тағы екі чемпионатты жеңіп алды. 2004–2005 жылғы НХЛ локаутынан бұрын Forbes журналы «Ред Уингс» командасын НХЛ-дегі ең құнды бес франшизаның қатарына қойды, тіпті 16 миллион долларлық операциялық шығынға қарамастан. 2007–2008 жылғы хоккей маусымында команда НХЛ-дегі үздік көрсеткіш үшін Президент кубогын алтыншы рет жеңіп алды – бұл 1985–1986 жылдары Президент кубогы енгізілгеннен бері НХЛ командалары арасындағы рекордтық көрсеткіш. «Ред Уингс» 2015–2016 жылдарға дейін 25 маусым қатарынан плей-оффқа қатысты. 25 рет қатарынан плей-оффқа өту – Солтүстік Американың кәсіби спорт түрлеріндегі ең ұзақ белсенді серия, ол 2016–2017 маусымында аяқталды. НХЛ тарихында бұл көрсеткіш бойынша үшінші орында, алға Бостон Бруинз (1967–1968 жылдары 29 рет қатарынан), Чикаго Блэкхокс (1969–1970 жылдары 28 рет қатарынан) және Сент-Луис Блюз (1979–1980 жылдары 25 рет қатарынан) командалары шықты.

Детройт Тайгерлері

1992 жылы Илич Том Монаганнан, тағы бір пицца империясының иесінен «Детройт Тайгерс» командасын сатып алды. Оның басшылығымен «Тайгерс» 2006 жылы жаңа жетістіктерге қол жеткізгенге дейін, он үш маусымның он екісінде жеңіліс рекордтарын тіркеді. Команданы сатып алғаннан кейін Илич, қиындыққа тап болған команданы жаңа стадионға көшіруге ниет білдірді. 2000 жылы оның күтімі орындалды – команда «Тайгер» стадионынан жаңа салынған «Комерика Паркке» көшті. Ол 350 миллион долларлық құрылыстың шамамен 60 пайызын қаржылады, ал қалған бөлігін Үлкен Детройт Уэйн округының салық төлеушілері мен федералдық гранттар жапты. «Комерика Парк» пен оның сауда орындарын әртүрлі «Ilitch Holdings, Inc.» компаниялары басқарады және пайдаланады. 2005 жылы «Детройт Тайгерс» «Комерика Паркте» MLB-нің 76-шы «Жұлдыздар ойынын» қабылдады. 2006 жылы менеджер Джим Лейланд пен бас менеджер Дейв Домбровски басшылығымен «Тайгерс» Американ лигасының (AL) «Уайлд-кардты» жеңіп алып, 1987 жылдан бері алғаш рет плей-оффқа өтті. Олар сондай-ақ 1984 жылдан бері алғаш рет Әлемдік серияға жолдама алды, бірақ «Тайгерс» серияда «Сент-Луис Кардиналс» командасына бес ойында есе жіберді. Домбровски келгеннен кейін Илич, үздік ойыншыларды шақыруға және жалақыны арттыруға келісті, нәтижесінде «Тайгерс» 2008 жылғы маусымды бейсболдағы ең көп жалақы алатын командалардың бірі ретінде бастады. 2011 жылдың 16 қыркүйегінде «Тайгерс» Орталық дивизионның чемпионы атанды – Илич команданы сатып алғаннан бері бұл жеңіс алғашқысы болды. 2012 жылдың 24 қаңтарында Илич Принс Филдермен 9 жылға 214 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды, бұл бейсбол тарихындағы төртінші ірі келісімшарт еді. 2012 жылғы «Тайгерс» Әлемдік серияға дейін жетті, бірақ «Сан-Франциско Джайентс» командасынан жеңіліс тапты. 2013 жылғы маусымға дейін Илич, бастауыш питчер Джастин Верландермен 7 жылға 180 миллион долларлық келісімшартты ұзартты, сол кезде бұл жоғары лига питчеріне ұсынылған ең үлкен сома еді. «Тайгерс» 2011 және 2014 жылдар аралығында төрт рет Американ лигасының Орталық дивизионында жеңіске жетті, бірақ Иличтің Әлемдік серия жеңісіне қол жеткізу арманы 2017 жылы қайтыс болғанға дейін орындалмады.

Ilitch purchased the Detroit Tigers in 1992 from fellow pizza magnate Tom Monaghan, the founder of Domino's Pizza. Under his ownership, the Tigers logged losing records in twelve out of thirteen seasons before their turnaround in 2006. After acquiring the team, Ilitch expressed interest in moving the struggling team to a new ballpark. In 2000, his expectations were realized when the team moved from Tiger Stadium into the newly built Comerica Park. He financed approximately 60% of the $350 million facility; the taxpayers of the greater Detroit Wayne County and federal grants covered the balance. Various Ilitch Holdings, Inc. enterprises manage and operate Comerica Park and its concessions. In 2005, the Detroit Tigers hosted MLB's 76th All Star Game at Comerica Park. When the Tigers won the AL Wild Card under manager Jim Leyland and general manager Dave Dombrowski in 2006, they made the playoffs for the first time since 1987. They also reached the World Series for the first time since 1984, but the Tigers eventually lost in five games to the St. Louis Cardinals in the Series. After Dombrowski was brought in, Ilitch steadily agreed to bring in marquee free agents and finance a larger payroll, with the Tigers beginning the 2008 season as one of the highest salaried teams in baseball. On September 16, 2011, the Tigers won the Central division title—their first division crown since Ilitch's purchase. On January 24, 2012, Ilitch signed Prince Fielder to a nine year, $214 million contract, the fourth largest contract in baseball history. The 2012 Tigers went all the way to the World Series, but were swept by the San Francisco Giants. Prior to the 2013 season, Ilitch agreed to sign starting pitcher Justin Verlander to a seven year, $180 million contract extension, at the time the highest single offer ever tendered to a major league pitcher. The Tigers won four consecutive AL Central Division titles between 2011 and 2014, but Ilitch's quest for a World Series title was not achieved before his death in 2017.

Детройт көшесінде

Илич 1988 жылы «Детройт Драйв» командасын құрған Арена Футбол Лигасының алғашқы команда иелерінің бірі болды. «Драйв» AFL-дің алғашқы жылдарында алаңда да, алаңнан тыс жерде де ең табысты командалардың біріне айналды. Олардың ойындарына көрермен көп жиналатын (мұның көп бөлігі жеңілдікпен немесе сыйлық билеттері арқасында болды), ал «Драйв» өмір салған алты жылдың ішінде әр жылы «АренаБоулға» қатысып, титулдық ойындарда 4–2 есебімен жеңіске жетті. Бірақ 1992 жылы «Тигрс» командасын сатып алғаннан кейін, Илич «Тигрс» командасының жанкүйерлерін тартып алатын тағы бір франшизаға ие болғысы келмейтінін шешті, сондықтан команданы сатып, олар Массачусетс штатының Вурчестер қаласына көшіп кетті.

Хоккей даңқы залы

Илич 2003 жылы Хоккей даңқы залына, ал 2004 жылы АҚШ Хоккей даңқы залына енгізілді.

Қайырымдылық

Иличтің алғашқы қайырымдылық шараларының бірі 1985 жылы құрылған «Кішкентай Цезарь» мейрамханасының жылжымалы асханасы болды. Бұл жылжымалы мейрамхана аштық көргендерді тамақтандыру және табиғи апаттар кезінде азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін құрылды. Бұл бағдарламаны бұрынғы президенттер Билл Клинтон, Джордж Буш және Рональд Рейган мойындады және АҚШ пен Канадада 2 миллионнан астам адамға қызмет көрсетті. 2006 жылы соғыста екі аяғын жоғалтқаннан кейін бейбіт өмірге оралған ардагердің шабыттандыруымен Илич «Кішкентай Цезарь» ардагерлер бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама ардагерлерге қызметтен шыққанда немесе мансап өзгертуге тырысқанда бизнес мүмкіндігін ұсынуға бағытталған. Илич 2007 жылы осы бағдарлама үшін АҚШ Ардагерлер істері департаментінің хатшысының сыйлығын алды; бұл департамент тарапынан азаматтық адамға берілген ең жоғары награда. 1968 жылы Илич құрған «Кішкентай Цезарь» әуесқой хоккей бағдарламасы мыңдаған балаға көмектесті. Сонымен қатар, 2000 жылы Ilitch Charities for Children балалардың денсаулығын, білімін және демалысын жақсартуға бағытталған коммерциялық емес қайырымдылық қоры ретінде құрылды. 2008 жылы қайырымдылық ұйымы Ilitch Charities деп қайта аталды және оның қызметі кеңейтілді. Жаңа қайырымдылық қоры экономикалық дамуды қолдау арқылы және жұмыс орындарын құруға ықпал ету арқылы қоғамның болашағына инвестиция жасайды, бұл кедейлік, жұмыссыздық, тұрғын үйсіздік және аштық сияқты әлеуметтік мәселелерді шешуге септігін тигізеді. Оның қайырымдылығының нәтижесінде Детройттегі Уэйн мемлекеттік университетінің бизнес мектебі «Майк Илич атындағы бизнес мектебі» деп аталды. OpenSecrets мәліметінше, 2002-2005 жылдар аралығында Федералды сайлау комиссиясының талаптарына сәйкес Ilitch Holdings, Inc. мүшелері мен бизнес серіктестері саяси науқандар мен PAC-терге 500 000 доллардан астам қаржы жұмсаған. 1994 жылы азаматтық құқықтар белсендісі Роза Паркс Детройттегі пәтерінде шабуылға ұшырағаннан кейін, Илич оның жылдық жалдау ақысын жылдар бойына жасырын түрде төлеп, оған Детройттың қауіпсіз ауданында тұруға мүмкіндік берді.

One of Ilitch's first philanthropic efforts was the Little Caesars Love Kitchen, established in 1985. The traveling restaurant was formed to feed the hungry and assist with food provisions during natural disasters. The program has been recognized by former Presidents Bill Clinton, George H. W. Bush and Ronald Reagan, and has served more than 2 million individuals in the United States and Canada. In 2006, inspired by a veteran returning to civilian life after losing both of his legs in the war, Ilitch founded the Little Caesars Veterans Program to provide honorably discharged veterans with a business opportunity when they transition from service or seek a career change. Ilitch received the Secretary's Award from the U. S. Department of Veterans Affairs for this program in 2007; it is the highest honor given to a civilian by the department. The Little Caesars Amateur Hockey Program, established by Ilitch in 1968, helped thousands of children. Additionally, Ilitch Charities for Children was founded in 2000 as a non profit foundation dedicated to improving the lives of children in the areas of health, education, and recreation. In 2008, the charity was renamed Ilitch Charities and its focus was broadened. The new charity invests in the community's future by supporting innovative, collaborative and measurable programs that promote economic development and spur job growth, as a means to address social issues such as poverty, unemployment, homelessness, and hunger. As a result of his philanthropy, the School of Business for Wayne State University in Detroit is named the "Mike Ilitch School of Business". According to OpenSecrets, reports required by the Federal Election Commission from 2002 to 2005 indicate Ilitch Holdings, Inc. members and business partners have contributed more than $500,000 to political campaigns and PACs. After civil rights icon Rosa Parks was attacked in her Detroit apartment in 1994, Ilitch quietly paid years of Parks's rent to enable her to live in a safer part of Detroit.

Жеке өмір

Илич Мариан Иличке үйленген (1933 жылы туған), ол әлемдегі ең бай әйелдердің біріне айналды. Илич сияқты, оның әйелі де Мичиган штатында Македониядан келген иммигранттар отбасында дүниеге келген. Олардың жеті баласы болды: Денис Илич Лайтс (1955 жылы туған), адвокат; Рон Илич (1957 – 2018), 61 жасында фентанилдің артық дозасынан көз жұмды; Майкл Илич кіші, кинопродюсер, оның жұмыстарының ішінде «Lost in Space» (1998) және «Бруклиндегі ең ашулы адам» (2014) фильмдері бар; Кристофер Илич (1965 жылы туған), қазіргі Ilitch Holdings компаниясының бас директоры; Лиза Илич Мюррей, «Детройт Red Wings» командасының атқарушы вице-президенті қызметін атқарды; Атанас Илич, актер және әнші, оның ең танымал рөлі – «Slumber Party Massacre II» (1987) фильміндегі Доктор Киллер; және Кароль Илич Трепек, сондай-ақ адвокат. 2008 жылдың ақпан айында қала әкімі Кваме Килпатрик бұл отбасыға Детройт қаласының кілтін табыс етті, және олар осы марапаттың бесінші иегері атанды.

Өлім

Илич 2017 жылғы 10 ақпанда 87 жасында Мичиган штатының Детройт қаласында қайтыс болды. «Қызыл қанаттар» командасы оның есімін еске алу үшін маусымның қалған бөлігінде оң иығына «Mr. I» деген лақап атын тікбұрыш ішінде бейнелеген жапсырма тақты; сонымен қатар, оның лақап аты «Джо Луис Арена» мұзында, «Қызыл қанаттар» командасының орындыққа қараған жарыс алаңының орталық бөлігіне суреттелді. «Детройт Тайгерс» командасы да өздерінің үй және сыртқы ойындардағы жейделерінің оң жақ жеңінде «Mr. I» деген лақап атын шеңбер ішінде бейнелеген қара жапсырма тақты. Осы қайғылы оқиғадан кейін оның ұлы Кристофер «Илич Холдингс» компаниясы мен оның барлық мүлкін басқаруға алды.