Доктор Кто: Сериялар мен туындылар әлемі

Кіріспе

Британдық ғылыми-фантастикалық телесериалдарға байланысты туындылар Доктор Кто спин-оффтары – ұзақ жылдар бойы көрсетілген британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Доктор Кто-дан тыс, бірақ оған байланысты жасалған материалдарды білдіреді. 1963 жылдан 1989 жылға дейінгі сериалдың көрсетілім кезеңінде және одан кейін де көптеген романдар, комикстер, комикс кітаптары және басқа материалдар сериалда таныстырылған кейіпкерлер мен оқиғалар негізінде жарық көрді. Бұл спин-оффтар телесериалдың қолдауы болмаса да жасала берді және 2005 жылы бағдарлама жаңарғанға дейін шоуды жанкүйерлер мен көпшілік санасында сақтап қалуға көмектесті. Бұл мақала негізінен «ресми» спин-оффтарға, яғни сериалды өндіретін Британдық телерадио корпорациясы (BBC) санкциялаған материалдарға, сондай-ақ сериал кейіпкерлерінің авторлық құқығын иеленушілер санкциялаған материалдарға назар аударады. Доктор Кто спин-оффтарының ерекшелігі – басқа ғылыми-фантастикалық франшизалардың спин-оффтарынан айырмашылығы, көптеген телесценаристтер мен актерлер спин-оффтарды жасауға тікелей қатысты. Мысалы, бұрынғы телеактерлердің аудиоспекльде өз рөлін қайта ойнауы жиі кездеседі. BBC Доктор Кто каноны бойынша ешқандай ресми ұстаным білдірмейді. Спин-оффтар көбінесе телесериалға қарсы келмейді, бірақ әртүрлі спин-оффтар кейде бір-бірімен қайшылыққа түседі.

Ресми қосалқы өндірістер

Алғашқы өндіріске жеткен спин-офф әрекеті 1981 жылы болды, онда «K9 және Компания» деп аталатын серияның 50 минуттық пилоттық эпизоды көрсетілді. Ол Doctor Who-ның бұрынғы серіктері Сара Джейн Смит пен K9 робот итінің басынан кешкен оқиғаларына назар аударды. «Қыздың ең жақсы досы» деген тақырыптағы пилот 8,4 миллиондық жоғары рейтинг алғанына қарамастан, серияға айналу үшін тапсырыс берілмеді, бірақ Сара Джейн мен K9 кейін Doctor Who сериясында қайта пайда болып, оның оқиғалары Big Finish Productions компаниясымен 2000 жылдары аудио форматта жалғасты. Doctor Who 2005 жылы қайта оралғаннан бері, шоу BBC Three арнасында Doctor Who Confidential деректік сериясымен бірге көрсетілді. Эпизодтар 15 минутқа дейін қысқартылып, Doctor Who Confidential: Cut Down деген атаумен қайта көрсетілді; осы қысқартылған нұсқалар Doctor Who DVD-леріне қосылды. 2011 жылы Confidential BBC Three арнасының жаңа бағдарламаларға орын ашу үшін жойылған бірнеше шоудың бірі болды. Жаңартылған Doctor Who сериясының бірінші маусымының сәттілігінен кейін Torchwood атты жаңа спин-офф толық телесериал ретінде тапсырылған алғашқы жоба болды. Бастапқы шоудан өзгеше, Torchwood жасаушы Рассел Т. Дэвис тарапынан «ересектерге» арналған бағдарлама ретінде, эфирден кейін көрсету үшін жоспарланған. Ол қазіргі Кардифф қаласында өрбиді және шетелдіктердің қызметі мен қылмысты тергейтін команданың төңірегінде айналады. Сериалда Джон Барроумен (Тоғызыншы Доктордың бұрынғы серігі Джек Харкнесс рөлінде), полиция қызметкері Гвен Купер, компьютерлік сарапшы Тошико Сато, дәрігер Оуэн Харпер және «көмекші» Янто Джонс ойнайды. Бірінші эпизод 2006 жылдың 22 қазанында көрсетілді және 2,4 миллион көрерменмен рекордтық рейтинг алды. Бірінші маусым (қазан '06 – қаңтар '07) BBC Three арнасында 13 эпизодтан тұрады, содан кейін екінші маусымы (қаңтар '08 – сәуір '08) BBC Two арнасында 13 бөлімнен тұрады. Үшінші маусым бес бөлімді шағын серия ретінде, «Torchwood: Жердің балалары» деген атаумен жазылды, ол 2009 жылдың 10 шілдесінде BBC One арнасында бес күн қатарынан көрсетілді. Төртінші маусым да осындай форматта, он бөлімді шағын серия ретінде айтылған бір оқиға ретінде, «Torchwood: Miracle Day» деп аталды; бұрынғы маусымдардан өзгеше, Miracle Day BBC және АҚШ кабельдік телеарнасы Starz арасындағы бірлескен өндіріс болды. Төртінші маусымның премьерасы 2011 жылдың 8 шілдесінде АҚШ-та Starz арнасында және 2011 жылдың 14 шілдесінде Ұлыбританияда BBC One арнасында өтті. 2006 және 2007 жылдардағы маусымдар CBBC арнасында «Totally Doctor Who» атты шоумен бірге көрсетілді. Бірінші маусымды CBBC және Smile жүргізушісі Барни Харвуд пен Blue Peter жүргізушісі Лиз Баркер ұсынды. Шоудың екінші маусымында Баркердің орнына SMart жүргізушісі Кирстен О'Брайен келді. Екінші маусымда «Шексіз ізденіс» атты анимациялық сериал көрсетілді. Дэвид Теннант пен Фрима Агимен тікелей эфирлік телесериалдағы рөлдерін қайталады, ал 2006 жылғы маусымда қонақ жұлдыз болған Энтони Хед басқа рөлге оралды. Doctor Who-ның екінші ірі спин-оффы – CBBC арнасында жас көрермендер үшін жасалған «Сара Джейннің оқиғалары» болды, онда Элизабет Слэден Доктордың бұрынғы серігі Сара Джейн Смит рөлін ойнады. Ол Дэвис пен Гарет Робертс бірлесіп жазған 60 минуттық пилоттық эпизодпен басталды, ол BBC One және CBBC арналарында 2007 жылдың жаңа жылында көрсетілді; толық маусым 2007 жылдың 24 қыркүйегінде басталды, ол жарты сағаттық жеке эпизодтардан тұратын екі бөлімнен құралды. Барлығы бес маусым өндірілді, алғашқы төрт маусымның әрқайсысы он екі эпизодтан тұрады; бесінші маусым қысқартылды, 2011 жылы Слэден қайтыс болғанға дейін тек алты эпизод шығарылды, нәтижесінде бағдарлама тоқтатылды. «Сара Джейннің ғарыш файлдары», «Сара Джейннің оқиғалары» сериалдың қосымшасы, 2010 жылы төртінші маусыммен бірге көрсетілді. Екінші анимациялық сериал, «Dreamland», 2009 жылдың күзінде CBBC арнасында көрсетілді. Дэвид Теннант Оныншы Доктордың дауысын берді, ал сериалда Джорджия Теннант (Doctor Who 2008 сериясында Доктордың қызы Дженни рөлінде пайда болды) де ойнады. 2006 жылдың 24 сәуірінде The Independent, Daily Star және The Times бұған дейінгі аңыздарды растап, К 9 Боб Бейкер жазған 26 бөлімді анимациялық балалар сериясында, «К 9» сериалында көрінетінін хабарлады. The Times мақаласында анимациялық сериал үшін қайта жасалған K 9 суреті де жарияланды. Әр эпизодтың ұзақтығы 30 минутты құрайды, оны Jetix Europe және Лондондық Park Entertainment дистрибьюторлық бөлімшесі жасады. Broadcast журналының хабарлауынша, BBC сериалға қатыспауды шешті, өйткені ол Torchwood-қа назар аударды, яғни BBC-ге тиесілі кейіпкерлер сериалда пайда болуы мүмкін емес. K 9 алғаш рет 2009 жылдың 31 қазанында көрсетілді. 26-шы және соңғы эпизод 2010 жылдың 25 қыркүйегінде көрсетілді. 2015 жылдың 1 қазанында BBC Coal Hill мектебінде өрбитін «Class» атты жаңа спин-офф жарияланды. Ол 2016 жылдың 22 қазанында BBC Three арнасында көрсетілді. Сегіз эпизодтан тұратын сериалды Патрик Несс жазды. 2016 жылдың наурыз айында Грег Остин Чарли рөліне таңдалды. 2017 жылдың 7 қыркүйегінде BBC Three арнасының директоры Дамиан Каванаг сериал жойылғанын растады. 2020 жылы Doctor Who-ның ресми YouTube арнасында бес 10 минуттық эпизодтан тұратын «Daleks!» атты жаңа анимациялық сериал жарық көрді. 2023 жылдың 30 қазанында BBC iPlayer-де Doctor Who контентіне арналған жаңа бөлім «The Whoniverse» ашылатыны және спин-оффтар шығарылатыны, ал біріншісі 2023 жылдың 1 қарашасында көрсетілген «Tales of the TARDIS» болатыны жарияланды.

The first spin off attempt that actually reached the production stage appeared in 1981, when a 50 minute pilot episode for a series to be called K 9 and Company was aired. It focused on the adventures of former Doctor Who companions Sarah Jane Smith and K 9, a robot dog. The pilot, subtitled "A Girl's Best Friend", despite receiving high ratings of 8.4 million, was not commissioned for a development into a series, though Sarah Jane and K 9 would later reappear together on the main Doctor Who series and her adventures would be continued in audio form by Big Finish Productions in the 2000s. Since the return of Doctor Who in 2005, the show was accompanied by a documentary series, Doctor Who Confidential, broadcast on BBC Three. Episodes were also edited to a 15 minute run time and rebroadcast with the title Doctor Who Confidential: Cut Down; these edited versions were included on the Doctor Who DVD releases. In 2011, Confidential was among several shows cancelled by BBC Three to free up space for new programming. Following the success of the first series of the revived Doctor Who, a new spin off titled Torchwood became the first to be commissioned as a full television series. In contrast to its parent show, Torchwood was initially conceived by creator Russell T Davies as an "adult" programme to be broadcast post watershed. It is set in modern day Cardiff and revolves around a team investigating alien activities and crime. The series features John Barrowman, playing former Ninth Doctor companion Jack Harkness, police officer Gwen Cooper, computer expert Toshiko Sato, medic Owen Harper and "support man", Ianto Jones. The first episode aired 22 October 2006 and received a record BBC Three (and all British cable television record for a locally produced non sporting event) high rating of 2.4 million viewers. The first series (Oct '06 – Jan '07) comprised 13 episodes broadcast on BBC Three, and was followed by a second 13 part series (Jan '08 – Apr '08) broadcast on BBC Two. A third series was written as a five part mini series titled Torchwood: Children of Earth, airing on five consecutive nights from to 10 July 2009 on BBC One. A fourth series was similarly structured as a single story told as a ten part mini series, titled Torchwood: Miracle Day; unlike previous series, Miracle Day was a co production between the BBC and the US cable television network Starz. The fourth series premiered on 8 July 2011 on Starz in the US and on July 14, 2011 on BBC One in the United Kingdom. The 2006 and 2007 series were companioned with a CBBC show entitled Totally Doctor Who. Series 1 was presented by CBBC and Smile presenter Barney Harwood and Blue Peter presenter Liz Barker. For the show's second series Barker was replaced by SMart presenter Kirsten O'Brien. During the second series, an animated serial, The Infinite Quest, was featured. David Tennant and Freema Agyeman reprised their roles from the live action television series while Anthony Head, a guest star during the 2006 season, returned in a different role. A second major spin off of Doctor Who was The Sarah Jane Adventures, created for a younger audience on CBBC, starring Elisabeth Sladen as the Doctor's former companion Sarah Jane Smith. It began with a 60 minute pilot episode co written by Davies and Gareth Roberts, premiering on BBC One and the CBBC channel on New Year's Day 2007; the full series started on 24 September 2007, consisting of two part serials with half hour individual episodes. Five series were produced altogether, the first four series consisting of twelve episodes each; the fifth series was truncated with only six episodes having been produced before Sladen's death in 2011, as a result of which the programme was cancelled. Sarah Jane's Alien Files, a spin off of The Sarah Jane Adventures, aired along with the fourth series in 2010. A second animated serial, Dreamland, aired on CBBC in Autumn 2009. David Tennant voiced the Tenth Doctor, and the serial also starred Georgia Tennant (who appeared in Doctor Who 2008 series as the Doctor's daughter, Jenny). On 24 April 2006 The Independent, the Daily Star and The Times confirmed, following past rumours, that K 9 would be featured in a 26 part animated children's series, K 9, to be written by Bob Baker. The article in The Times also featured a picture of the redesigned K 9 for the animated series. Each episode will be 30 minutes long, made by Jetix Europe and London based distribution unit Park Entertainment. According to a report in Broadcast magazine, the BBC opted out of involvement in order to focus on Torchwood, meaning that BBC owned characters are unlikely to appear in the series. K 9 was first premiered on 31 October 2009. The 26th and final episode was aired on 25 September 2010. On 1 October 2015 the BBC announced a new spin off titled, Class, which is set in Coal Hill School. It premièred on BBC Three on 22 October 2016. The eight episode series is written by Patrick Ness. In March 2016, it was announced that Greg Austin would be cast as Charlie. On 7 September 2017, BBC Three controller Damian Kavanagh confirmed that the series had been cancelled. A new animated series called Daleks!, which consists of five 10 minute long episodes, was released on the official Doctor Who YouTube channel in 2020. On 30 October 2023, it was announced that "The Whoniverse", a new section on BBC iPlayer dedicated to Doctor Who content, would release spin offs, with the first being Tales of the TARDIS which first premiered on 1 November 2023.

Болашақтағы теледидарлық бөліністер

2023 жылдың 27 қаңтарында Рассел Т. Дэвис болашақ «Доктор Кто» спин-оффтары дайындалып жатқанын растады. Олардың бірі UNIT ұйымына арналған, және Кейт Стюарт рөлінде Джемма Редгрейв түседі.

Қайырымдылық

Доктор Кто теледидарда да арнайы бір реттік қойылымдар түрінде пайда болды, олар қайырымдылыққа жәрдемдесу үшін жасалған. 1993 жылы, «Диаметры уақытпен» атты туынды, «Доктор Кто» сериалының 30 жылдығына орай, «Мұқтаж балаларға көмек» акциясы үшін шығарылды. Бұл екі бөлімнен тұратын, барлығы 12 минутқа созылатын арнайы фильм болды, онда барлық тірі қалған Докторлар (соның ішінде Том Бейкер 1981 жылдан бері бұл кейіпкерде алғаш рет пайда болды) және оннан астам бұрынғы серіктері ойнады. Бұл оқиғаны қалысқа қабылдамау керек, онда Рани уақытта тесік ашып, Доктор мен оның серіктерін оның бұрынғы бейнелері арқылы жүргізеді және оларды шоудың өткен шағындағы қауіпті жандармен қорқытады. Сондай-ақ, бұл туынды «ИстЭндерс» телесериалымен байланысты, оқиға соңғысының Альберт скверінде өрбуде. 1999 жылы «Доктор Кто және өлім қарғысы» атты пародиалық туынды, Роуэн Аткинсон болашақ Доктор рөлінде, Қожайынмен (Джонатан Прайс) соңғы шайқасын бейнеледі, ол «Comic Relief» қайырымдылық акциясы үшін жасалды. Пародианың кульминациялық сәтінде, Доктор бірнеше рет жаңару кезінде, Ричард Э. Грант, Хью Грант, Джим Бродбент және Джоанна Ламли сияқты актерлерге кейіпкерді ойнау мүмкіндігі берілді. Ричард Э. Грант «Шалканың айқасы» веб-трансляциясында Доктордың тағы бір ресми емес бейнесін сомдады. BBC Video бұл арнайы туындыны «Доктор Кто» сериясының стандартты форматында шығарды. «Мұқтаж балаларға көмек» акциясы үшін жасалған екінші арнайы туынды, бірақ ол серияның жалғасымен байланысты, 2005 жылы жарық көрді. Бұл 7 минуттық «мини-эпизодта» Дэвид Теннант Оныншы Доктор рөлінде, ал Билли Пайпер Роза Тайлер рөлінде ойнады, бұл «Жолдардың айырылуы» және «Рождестволық басып алу» эпизодтары арасындағы уақытты толтырды. Үшінші «Мұқтаж балаларға көмек» акциясы үшін жасалған арнайы туынды, ол да серияның жалғасымен байланысты, 2007 жылы жарық көрді. «Time Crash» атты туындыда Дэвид Теннант Оныншы Доктор, ал Питер Дэвисон Бесінші Доктор рөлінде ойнады, бұл «Соңғы уақыт лордтары» және «Қарғыспен саяхат» эпизодтары арасындағы уақытты толтырды. Бұл Мартаның ТАРДИС-тен кеткеннен кейін басталады және Титаник ТАРДИС-ке соқтығысқанда аяқталады. 2011 жылы «Comic Relief Red Nose Day» акциясы үшін екі бөлімнен тұратын оқиға көрсетілді. Бұл туындыда Мэтт Смит, Карен Гиллан және Артур Дарвилл ойнады, және қонақ жұлдыздар болған жоқ.

Doctor Who also appeared on television in the form of special one off productions to benefit charity. In 1993, Dimensions in Time was produced for the benefit of Children in Need, coinciding with the series' 30th anniversary. It was a special in two parts, running about 12 minutes in total, which featured all surviving Doctors (including Tom Baker in his first appearance as the character since 1981), and more than a dozen former companions. Not meant to be taken seriously, the story had the Rani opening a hole in time, cycling the Doctor and his companions through his previous incarnations and menacing them with monsters from the show's past. It also featured a crossover with the soap opera EastEnders, the action taking place in the latter's Albert Square location. In 1999, Doctor Who and the Curse of Fatal Death, a parody starring Rowan Atkinson as a future incarnation of the Doctor in his final battle with the Master (Jonathan Pryce), was created for the charity Comic Relief. During the parody's climax, when the Doctor regenerates several times, actors Richard E. Grant, Hugh Grant, Jim Broadbent and Joanna Lumley all had a chance to play the character. Richard E. Grant would go on to play another unofficial incarnation of the Doctor for the webcast of Scream of the Shalka. BBC Video released the special in the same format as regular Doctor Who releases. A second Children in Need special, but one that was part of the series' continuity, was produced for the charity's 2005 appeal. This 7 minute "mini episode" starred David Tennant as the Tenth Doctor and Billie Piper as Rose Tyler, and filled in a gap between the episodes "The Parting of the Ways" and "The Christmas Invasion". A third Children in Need special, but one that was part of the series' continuity, was produced for the charity's 2007 appeal. "Time Crash" starred David Tennant as the Tenth Doctor and Peter Davison as the Fifth Doctor, and filled in a gap between the episodes "Last of the Time Lords" and "Voyage of the Damned". This takes part directly after Martha leaves the TARDIS, and ends when the Titanic crashes into the TARDIS. For the 2011 Comic Relief Red Nose Day appeal a two part story was shown. It starred Matt Smith, Karen Gillan and Arthur Darvill and did not have any guest stars.

Жасалмаған

Доктор Ху үшін телесериал шығаруға жасалған алғашқы тырастың 1960 жылдардың ортасында Терри Нейсон АҚШ-та Далектерге арналған сериалды іске қосуға тырысқанда болды. «Жоюшылар» деген пилоттық эпизодтың сценарийі жазылды, бірақ пилоттық фильм түсірілген жоқ. Көп жылдар өткен соң, оқиғаның жоспары (кейінірек түпкі серияда пайда болған Сара Корольдігі сияқты кем дегенде бір кейіпкерді қамтыған) «The Official Doctor Who & the Daleks Book» кітабында жарияланды. АҚШ-тағы Далектердің пилоттық нұсқасы 2010 жылы Big Finish Productions компаниясының «Lost Stories» сериясының бөлігі ретінде аудио форматта шығарылды, актриса Жан Марш Сара рөлін қайта ойнады. 1977 жылғы «Венг Чиангтың тырнақтары» сериалының Генри Гордон Яго және профессор Джордж Лайтфут кейіпкерлерін өз серияларына айналдыру туралы пікірталас болды, бірақ бұл идея теледидарда жүзеге аспады (дегенмен, ол аудио форматта шығарылды). 1980 жылдары канадалық Nelvana анимациялық компаниясы Доктор Ху анимациялық сериалының эскиздерін жасады, бірақ сериал түсірілмеді. CBBC бастапқыда Доктордың балалық шағын көрсететін «Жас Доктор» сериалына қызығушылық танытты. Рассел Т. Дэвис бұл идеяға қарсы шығып, «бір жақтың қырық жастағы Доктордың Галлифрейде дыбыстық бұрандаларды ойлап табуы, оның кім екені және қайдан келгені туралы құпия мен қызығушылықты жояды» деді. Оның орнына ол «Сара Джейндің оқиғалары» сериалын ұсынды (жоғарыда қараңыз). Доктор Ху сериалының тағы бір спин-оффы – «Роза Тайлер: Жерді қорғау», 90 минуттық арнайы эпизод, мүмкін жыл сайынғы шараға айналуы мүмкін, – Дэвис оны дамытудың соңғы кезеңінде тоқтатты. Ол оны «BBC One бақылаушысы тапсырыс бергеніне және бюджеті бекітілгеніне қарамастан, тым алысқа кеткен спин-офф» деп есептеді.

Шығармалық шығарма

Ең алғашқы «Доктор Кто» туындылары 1964 жылдан бастап балалар жылнамаларында жарияланды, және жылдар бойы көптеген қысқа әңгімелер, повестьтер мен толыққанды романдар басылып шықты.

Қысқа әңгімелер мен романдар

Ең алғашқы Doctor Who көркем әдебиеті 1964 жылдан 1985 жылға дейін жарияланған BBC Doctor Who жылнамаларында жарияланған қысқа әңгімелер болды (содан кейін Marvel Comics Doctor Who Year Books ретінде қайта жаңғыртты және 2005 жылы BBC жылнамалары ретінде). 1966 жылы жарық көрген 45 беттік Doctor Who and the Invasion from Space атты повесть Doctor Who оқиғасының ең ертегі белгілі түпнұсқалық ұзақ формасы болып табылады. Қысқа әңгімелері басқа да орындарда, мысалы, "Радио Таймс" редакторлары шығарған екі жылдық арнайы мақалаларда пайда болды. Олардың біріншісі (1973) Терри Нейсонның "Біз – Далектер!" есімді туындысы, ал екіншісі (1983) Эрик Савардтың "Төңкерістің тууы" атты шығармасымен жарық көрді. Біріншісі Далектердің шығу тегін түсіндіреді, екіншісі Сьюзанның шығу тегін ашады, бірақ екеуі де серияға және осы тақырыптағы басқа да көптеген әңгімелермен қайшы келеді. Сондай-ақ газеттер мен комикстерде, ертегілер мен тіпті кондитерлік орамаларда және сауда карталарында жарияланған сериалдар болды. 1979 жылы Нейсон Терри Нейсонның Dalek Special-ге кірген "Daleks: The Secret Invasion" повесін жазды; бұл Target Books баспасынан шыққан алғашқы Doctor Who-ге қатысты көркем әдебиет болды. 1990 жылдары Virgin Publishing "Декалог" атты Doctor Who-ға негіделген қысқа әңгімелер антологиясын шығарды. Барлығы бес том жарық көрді, ал соңғы екеуі, Декалог 4 және Декалог 5 Virgin Doctor Who франшизасын жоғалтқаннан кейін және Докторды көрсетпегеннен кейін жарық көрді. 4-декалог Роза Форрестердің отбасына арналды – бұл NAs-ке мың жыл бойы енгізілген серігі. Сондай-ақ 1990 жылдары Marvel Comics Virgin's New and Missing Adventures желісі бойынша әртүрлі түпнұсқа роман жазушыларына "Доктор кім" журналында жарық көрген "Прелюдиялар" атты қысқа шығармалар жазуды тапсырды. Бұл қысқа әңгімелер (бір журналдың бір бетінен артық емес) әдетте белгілі бір романға дейінгі оқиғаға немесе Доктормен кездесуге дейінгі кейіпкерге бағытталған. "Қысқа кездесулер" атты романға байланысты емес қысқа әңгімелер жазылды, соның ішінде Жетінші Доктор өзінің болашақ тұлғасымен кездескен. (Бұл әңгімені қоса берілген сурет болашақ Докторды актер Николас Бриггске негіздеді, ол Audio Visuals тобы шығарған рұқсат етілмеген аудио драмаларда Доктор рөлін сомдаған. Бриггс дәрігері DWM комиксінде де пайда болды.) BBC Books, Doctor Who көркем әдебиеттерін басып шығару лицензиясын алғаннан кейін, 1990-шы жылдардың соңында Short Trips атауларының өзгеруімен бірнеше Decalog стиліндегі антологияларды жариялады. Big Finish Productions кейіннен қысқа әңгімелер антологиясын шығару лицензиясын алды және Short Trips атауын иеленді; Big Finish сонымен қатар Жетінші және Сегізінші дәрігерлердің бұрынғы серігі Бернис Саммерфилдтің қысқа әңгімелер жинағын жариялады. 2000-жылдардың басында Telos Publishing компаниясы Doctor Who романдарының бір-бірінен кейін бірін шығарды. Біріншісі, Ким Ньюманның Time and Relative романы 2001 жылдың 23 қарашасында жарық көрді. Сериал сәл сәтті болғанымен (ББС-нің Doctor Who әңгімелер жинағын және Doctor Who кітаптарын қағаз түрінде жариялау құқығын өз пайдалануына қалдырғанынан туындаған ерекше жарияланым форматына қарамастан), BBC Телос лицензиясын жаңартпауды шешті, ал серия 2004 жылдың наурыз айында Докторды бейнелейтін 15 новелланы аяқтағаннан кейін аяқталды. Лицензияны жоғалтудан бұрын, BBC-мен жеке келісім бойынша аз сандағы Telos басылымдары қорап түрінде (бірақ BBC Books басылымдарына қарағанда үлкен форматта) қайта шығарылды. Кейіннен Телос Doctor Who романына арналған The Cabinet of Light романына арналған кейіпкерлерді қамтитын Time Hunter атты жаңа романдар сериясын шығарды. 2006 жылы BBC Books үкіметтің демеушілігімен "Жұмысты тез оқу" бастамасы аясында жыл сайынғы Doctor Who романдар сериясын шығарды. Бұл қысқа әңгімелер (әдетте жүз беттен аз) жас оқырмандарда сауаттылықты арттыруға бағытталған. Қаптама форматтары Жаңа сериядағы оқиғалар сияқты болды, алайда кітаптар қолма-қол басылып шығарылады және қатты қаптамалар сияқты халықаралық таратылымға ие емес. Quick Reads-тың алғашқы шығарылымы Гарет Робертстің "Мен Далекпін" атты шығармасы болды. 2006 жылдың наурызында жарық көрген бұл роман, шын мәнінде, бірінші толық романдар сериясынан бір ай бұрын шыққан, алғашқы Оныншы Доктор романы болды. 2007 жылы екінші том жарық көрді, ал 2008 жылы үшінші том жарияланды.

The earliest original Doctor Who fiction were short stories that appeared in the official BBC Doctor Who annuals, which were published from 1964 to 1985 (and later revived by Marvel Comics as Doctor Who Year Books and as annuals by the BBC in 2005). A 45 page novella titled Doctor Who and the Invasion from Space, published in 1966, is the earliest known original long form prose Doctor Who adventure. Short stories also appeared in other venues such as two anniversary specials produced by the editors of the Radio Times. The first of these (1973) was Terry Nation's "We Are the Daleks!" while the second (1983) had Eric Saward's "Birth of a Renegade". The former explains the origins of the Daleks and the latter reveals the background of Susan, but both contradict the series and many other stories on the subject. There were also stories in newspapers and comics, storybooks and even serials published on confectionery wrappers and trading cards. In 1979, Nation wrote "Daleks: The Secret Invasion", a novella included in Terry Nation's Dalek Special; this was the first original Doctor Who related fiction to be published by Target Books. During the 1990s, Virgin Publishing launched a series of Doctor Who based short story anthologies titled Decalog. A total of five volumes were published, and the last two, Decalog 4 and Decalog 5 were published after Virgin had lost the Doctor Who franchise and did not feature the Doctor. Decalog 4 concentrated on the family of Roz Forrester—a companion introduced in the NAs—over a thousand year time span. Also during the 1990s, Marvel Comics commissioned the writers of the various original novels under Virgin's New and Missing Adventures lines (see below) to write short pieces entitled "Preludes" which were run in Doctor Who Magazine. These short stories (never more than one magazine page in length) usually focused on an event just prior to a particular novel, or on a character prior to his or her encounter with the Doctor. Some non novel related short stories titled "Brief Encounters" were also written, including one in which the Seventh Doctor met a future incarnation of himself. (The illustration accompanying this story based the future Doctor on actor Nicholas Briggs, who had played the Doctor in unauthorised audio dramas produced by the fan group Audio Visuals. The Briggs Doctor also appeared in the DWM comic strip.) BBC Books, after it took over the licence to publish original Doctor Who fiction, published several Decalog style anthologies in the late 1990s under variations of the title Short Trips. Big Finish Productions later obtained a license to produce hardback short story anthologies and appropriated the Short Trips title; Big Finish has also published short story collections featuring Bernice Summerfield, a former companion of the Seventh and Eighth Doctors. In the early 2000s, Telos Publishing produced a series of original Doctor Who novellas, published individually in hardcover; the first, Time and Relative by Kim Newman, was released on November 23, 2001. Although the series was reasonably successful (in spite of the odd publication format, which resulted from the BBC having reserved for its own use the rights to publish Doctor Who story collections and Doctor Who books in paperback), the BBC chose not to renew Telos's licence, and the series ended in March 2004, having completed 15 novellas featuring the Doctor. Prior to losing the license, a small number of Telos releases were re issued in paperback form (albeit in a larger format than the BBC Books releases) following a separate agreement with the BBC. Telos has subsequently launched a new series of novellas, Time Hunter, featuring characters created for the Doctor Who novella, The Cabinet of Light. In 2006, BBC Books launched an annual series of Doctor Who novellas as part of the government sponsored "Quick Reads Initiative" which were shorter stories (generally less than one hundred pages) intended to promote literacy in younger readers. The cover formats were the same as that for the New Series Adventures, however the books are published in paperbacks and do not have the same international distribution as the hardcovers. The first Quick Reads release was I Am a Dalek by Gareth Roberts. Released in March 2006, it was actually the first original Tenth Doctor novel to be released, predating the first series of full length Tenth Doctor novels by a month. A second volume appeared in 2007, and a third has been announced for 2008.

Романдар

Бірнеше жыл бойы тек романдары жарияланғаннан кейін, алғашқы толық көлемді «Доктор Ху» романдары 1986 жылы Target «Доктор Худың серіктері» атты кітаптар сериясын шығарғанда пайда болды. Бұл – Доктордың бұрынғы көмекшілеріне арналған алғашқы еңбектер еді. Алғашқы екі кітап – Тони Эттвудтың 1986 жылғы шілдеде жарық көрген «Турлоу және Жер байланысының қиындықтары» (Turlough and the Earthlink Dilemma), ол 1980-жылдардың басында Марк Стриксон сомдаған кейіпкерге негізделген, және 1986 жылғы қазанда жарық көрген, он жыл бұрын сериалда Гарри Салливан рөлін ойнаған Ян Мартер жазған «Гарри Салливанның соғысы». Бұл кітаптар жақсы сатылды, бірақ үшінші рет (1981 жылғы «Доктор Худың» 1987 жылғы романы, «K9 және компания») сериясы баспагерлер мен BBC арасындағы құқықтарға қатысты даулар салдарынан аяқталды. Басқа романдарда Теган, Бригадир, Виктория және Майк Йейтс та көрініс тапқан болар еді. Виктория ақырында Марк Платтың «Уақыт тоқтауы» романының (содан кейінгі бейнежазба) басты тақырыбы болды. Йейтс актер Ричард Франклиннің «Қайғылы тас» романында көрінбек еді, бірақ роман жарияланбады, бірақ Франклиннің кітапқа негізделген қысқартылған жазбасы 2002 жылы жарық көрді. 1989 жылы Target тағы бір қысқа мерзімді «түпнұсқа» романдар сериясын шығарды, осы жолы «Жоғалған эпизодтар» деп аталды, және 1985–1986 жылдардағы тоқтатылған сериалдарға негізделген. Тағы да, тек үш кітап жарияланды: біріншісі – 1989 жылғы мамырда Грэм Уильямстың «Қорқынышты жәрмеңкесі», содан кейін 1989 жылғы тамызда Уолли К. Дейлидің «Соңғы зұлымдық», 1990 жылғы шілдеде Филип Мартиннің «Магнусқа миссиясы». Virgin Publishing-тің алғашқы романдарының желісі, «Жаңа оқиғалар», жетінші Докторды бейнелейтін, 1991 жылғы шілдеде Джон Пилдің «Timewyrm: Genesys» романымен басталды және «кіші экран үшін тым кең және терең әңгімелер» деп сипатталды. Virgin-нің алдыңғылары, Target Books және W. H. Allen Ltd, осы уақытқа дейін жиырма жыл бойы романдар жариялаған, ал серия аяқталуға жақын келгенде, Найджел Робинсон және Питер Дарвилл Эванс сияқты қатардағы редакторлар романдық шығармалар қалдырылған бірнеше әңгімені толықтыру үшін түпнұсқа материалдың қажеттілігін анықтады. Алғашқы төрт «Жаңа оқиғалар» «Timewyrm» деп аталатын бір сюжеттік арқаны құрады, ал бірінші том мақсатты кітаптар ауқымында кездеспейтін жыныстық қатынас пен зорлық-зомбылықты қамтуы үшін даулы болды. Екінші сюжеттік арқа, үш томдық «Мысықтың бесігі», содан кейін NA диапазоны жеке және аркалық сюжеттердің қоспасына айналды. 1994 жылы «Жаңа оқиғалар» сериясына серіктік серия («Жоғалған оқиғалар») қосылды, ол телесериалдың эпизодтары арасында өткен «айтылмаған» оқиғаларды баяндайды. Оның ең жақсы кезеңінде екі бағыттың да жаңа романдары ай сайын жарық көрді. Бұл кітаптардың көптеген авторлары 2005 жылы «Доктор Худың» қайта жаңғыруына жазды: Рассел Т. Дэвис, Пол Корнелл, Гарет Робертс, Мэтт Джонс және Марк Гетисс. Шын мәнінде, егер Стивен Моффаттың екінші «Декалог» жинағына қосқан үлесін ескерсек, жаңа серияның 75% эпизодтарын Virgin желісіне үлес қосқан адамдар жазды. (Бұл BBC Books желісі туралы айтуға болмайды. Шын мәнінде, BBC Books желісінде «Доктор Хуға» дебют жасаған жазушылардың ешқайсысы жаңа серияға жазған жоқ. BBC желісіне және жаңа серияға үлес қосқан жалғыз жазушылар – Virgin желісі үшін жазған адамдар: Гэтисс, екі BBC кітабын жазған, және Корнелл, бірін жазған. BBC желісінің бірнеше жазушылары жаңа серияға романға байланысты кітаптар жазды, оның ішінде редакторлар Джастин Ричардс және Стивен Коул.) 1996 жылғы телефильмнен кейін сериалға қызығушылықтың қайта жандануына байланысты, BBC келесі жаңарту кезінде Virgin лицензиясын қайтарып алуға және «Доктор Ху» романдарының өз сериясын жариялауға шешім қабылдады. 1997 жылғы сәуірде соңғы Virgin «Доктор Ху» романдары жарық көрді, осылайша BBC-ден тыс «Доктор Ху» романдарының 25 жылдық тарихы аяқталды, ал сол жылдың маусымында алғашқы екі BBC жариялаған романдары жарық көрді. Virgin, бұл арада, бірнеше жылдан кейін «Жаңа оқиғалар» желісін жалғастырды, Доктордың бұрынғы көмекшісі, профессор Бернис Саммерфилдке назар аударды, ол теледидар үшін емес, әдебиет үшін арнайы құрылған алғашқы серігі болды. Бұл кітаптар (кейде бейресми түрде «Бенни Саммерфилдтің оқиғалары» деп аталады) өздерінің жанкүйерлерін жинады және «Доктор Ху» әдеби әлемі үшін арнайы құрылған басқа кейіпкерлердің кейіпкерлері пайда болды. BBC екі ай сайын екі жаңа роман шығара бастады, біреуі сегізінші Доктордың жалғасып жатқан оқиғалары, ал екіншісі – алдыңғы Доктордың «айтылмаған» оқиғасы, тиісінше «Сегізінші Доктордың оқиғалары» (EDA) және «Өткен Доктордың оқиғалары» (PDA) деп аталады. Virgin желісіне жазған көптеген авторлар BBC сериясына жазуға оралғанмен, екі кітап жинағы арасында тікелей байланысқа түсуге тырыспады, кемінде бастапқыда. Кейінірек, редакторлар Virgin және BBC романдары арасындағы байланысқа қатысты саясатын жеңілдетіп, тіпті басқа баспагердің романдарына тікелей жалғастырулар жариялады; мысалы, Джастин Ричардстың «Millennium Shock» романы оның бұрынғы Virgin «Жоғалған оқиғалар» романы «System Shock» романының жалғасы болды. Алайда, көбінесе, ойдан шығарылған жинақтар арасындағы байланыстар жаңа оқырмандарды жалықтырмау үшін әдейі түсініксіз болды. 2004 жылы BBC жариялану жиілігін жартысына дейін азайтты, жылына 22 кітаптан (бір EDA және бір PDA айына) 12 кітапқа дейін, әр шығарылым енді екі айда бір рет жарық көрді. 2005 жылы жаңа телесериал басталғанда, EDA аяқталды, ал болашақ романдар сегізінші Докторға арналған PDA желісінің бөлігі болады. 2005 жылдың мамырында үш тоғызыншы Доктор романымен жаңа «Жаңа сериялық оқиғалар» желісі басталды. Тағы үш тоғызыншы Доктор романы жарық көрді, содан кейін 2006 жылы оныншы Докторға арналған түпнұсқа романдармен серия жалғасты. 2007 жылдың күзінде тоғызыншы Докторға арналған болашақ романдар жоспарланбағанын көрсететін ешқандай белгі жоқ. 2012 жылдан бастап, өткен Докторларға арналған қатты мұқабалы кітаптар жарық көріп жатыр, бірақ 2005 жылға дейінгі шығарылымдармен салыстырғанда өте аз көлемде. Кітаптар көлемі жағынан үлкен, үлкен форматта, және (немесе бір жағдайда) бұрынғы ғылыми-фантастикалық авторлардың еңбектерінен бейімделген. 2012 жылдың басында жарияланған үш атау – Гарет Робертстің «Shada» (Дуглас Адамстың жазылмаған телехикаясының романы), Стивен Бакстердің «Мұз дөңгелегі» және Аластер Рейнольдстың «Уақыттың жинағы». Тоғызыншы Доктор романы «Ішіндегі монстрлар» Стивен Коулдың телесериалда айтылған алғашқы спин-офф романы болды – «Boom Town» эпизодында Доктор мен Роуздың Justicia жүйесіне сапары айтылды. 2007 жылы Пол Корнеллдің NA романы «Human Nature» едәуір өзгерістермен «Human Nature» және «The Family of Blood» екі бөлімдік хикаясы ретінде бейімделді. «Доктор Ху» шығармаларының ең өнімді жазушысы – Терренс Дикс, ол 70-тен астам атау жазған, оның ішінде Target Books романдарының көп бөлігі, сондай-ақ Virgin және BBC Books сериялары үшін түпнұсқа еңбектер. 2007 жылдың наурыз айында оның қайта жаңғырған серияға арналған алғашқы жұмысы, оныншы Доктордың «Made of Steel» оқиғасы «Quick Reads» форматында жарық көрді. Бұл серік Марта Джонсқа арналған алғашқы түпнұсқа роман болды. «Доктор Худың» түпнұсқа шығармалары үшін құрылған кейбір кейіпкерлер өздерінің жеке серияларына айналды, мысалы, Лэнс Паркиннің «Father Time» романы үшін құрылған кейіпкерге негізделген «Миранда» комиксі, бірақ комикс сәтті болмады және үш шығарылымнан кейін тоқтатылды. Бірінші «Mad Norwegian Press» және кейін «Random Static» Лоуренс Майлс «Alien Bodies» романы үшін құрылған кейіпкерлерге негізделген «Faction Paradox» кітаптарының сериясын жариялады, сондай-ақ Virgin баспасынан шыққан Бернис Саммерфилд романдарының біреуін қайта жариялады. Сонымен қатар, Крис Квейдж «Arcbeatle Press» баспасынан «Cwej» романдарының жеке сериясын алды.

After years of only novelisations being published, the first full length original Doctor Who related novels appeared in 1986 when Target launched a series of books titled The Companions of Doctor Who which were original works focusing on the Doctor's former assistants. The first two books were Turlough and the Earthlink Dilemma by Tony Attwood, published in July 1986 based upon the character played by Mark Strickson in the early 1980s and Harry Sullivan's War written by Ian Marter, who had actually played Harry Sullivan on the series a decade earlier, published in October 1986. These books sold well, but after a third attempt (a 1987 novelisation of the 1981 Doctor Who spin off, K 9 and Company) the series ended due to rights disputes between the publishers and the BBC. Other novels would have featured Tegan, the Brigadier, Victoria and Mike Yates. Victoria eventually was the focus of the novel (and subsequent video) Downtime by Marc Platt. Yates would have appeared in The Killing Stone by actor Richard Franklin, but the novel was never published, although an abridged recording by Franklin based on the book appeared in 2002. In 1989, Target launched another short lived series of "original" novels, this time titled The Missing Episodes and based upon serials commissioned for but never produced for the cancelled 1985–1986 season. Again, only three books were published, the first being The Nightmare Fair by Graham Williams in May 1989, followed by The Ultimate Evil by Wally K. Daly in August 1989, and Mission to Magnus by Philip Martin in July 1990. Virgin Publishing's line of original novels, the New Adventures, featuring the Seventh Doctor began in July 1991 with Timewyrm: Genesys by John Peel, and were billed as telling "stories too broad and deep for the small screen". Virgin's predecessors, Target Books and W. H. Allen Ltd, had by this point been publishing novelisations for twenty years, and even before the series had come to a conclusion, successive editors of the range such as Nigel Robinson and Peter Darvill Evans had identified the need for original material to complement the few stories there were left to be novelised. The first four New Adventures were a single story arc called Timewyrm, and the first volume was controversial for including sexuality and violence of a level not encountered in the Target Books range. A second story arc, the three volume Cat's Cradle followed, after which the NA range settled into a mixture of standalone and arc stories. The New Adventures were joined in 1994 by a companion series (the Missing Adventures) telling "untold" stories with earlier Doctors, set between episodes of the television series. At its height, new novels in both lines were being published monthly. Many authors of these books went on to write for the revival of Doctor Who in 2005: Russell T Davies, Paul Cornell, Gareth Roberts, Matt Jones and Mark Gatiss. Indeed, if one counts Steven Moffat's contribution to the second Decalog collection, then about 75% of episodes of the new series were written by people who contributed to the Virgin line. (The same cannot be said of the BBC Books line. In fact, no writer who made their Doctor Who debut on the BBC Books line has written for the new series. The only writers to have contributed to the BBC line and the new series are those who also wrote for the Virgin line—Gatiss, who wrote two BBC books, and Cornell, who wrote one. Several writers from the BBC line have written tie in novels for the new series, however, including editors Justin Richards and Stephen Cole.) In the climate of renewed interest in the series that followed the 1996 telemovie, the BBC decided to reclaim Virgin's licence when it next came up for renewal and publish its own series of Doctor Who novels. The last two Virgin Doctor Who novels were released in April 1997, bringing to an end almost 25 years of Doctor Who publishing outside of the BBC, with the first two BBC published novels released in June that same year. Virgin, meanwhile, continued the New Adventures line for several years afterward, focusing upon the Doctor's former assistant, Professor Bernice Summerfield who had been the first companion created specifically for literature, rather than for television. These books (sometimes referred to informally as The Adventures of Benny Summerfield) gained their own fan following and featured appearances by other characters created specifically for the literary world of Doctor Who. The BBC began releasing two new novels every two months, one featuring the ongoing adventures of the Eighth Doctor and the other an "untold" story of an earlier Doctor, referred to as the Eighth Doctor Adventures (EDAs) and Past Doctor Adventures (PDAs) respectively. Although many authors who wrote for the Virgin line returned to write for the BBC series, direct continuity between the two sets of books was discouraged, at least initially. Later, the editors loosened their policy on links between the Virgin and BBC novels, even publishing direct sequels to novels by the other publisher; for example, Justin Richards' Millennium Shock was a sequel to his earlier Virgin Missing Adventure System Shock. For the most part, however, links between the fictional ranges were kept deliberately oblique so as not to alienate new readers. In 2004, the BBC almost halved the frequency of publication from 22 books a year (one EDA and one PDA per month) to 12, each release now coming out once every other month. When the new television series began in 2005, the EDAs came to an end, with future novels featuring the Eighth Doctor to be part of the PDA range. A new line of New Series Adventures began with three Ninth Doctor novels in May 2005. Another three Ninth Doctor novels followed, after which the series continued in 2006 with original novels featuring the Tenth Doctor. As of the fall of 2007 there is no indication of any future novels being planned featuring the Ninth Doctor. Beginning in 2012, hardback books featuring past Doctors are being published, though at a much reduced rate compared with the pre 2005 output. The books are longer, in a larger format, and written by (or in once case, adapted from earlier work by) prominent science fiction authors. As of the beginning of 2012, the three titles announced are Shada by Gareth Roberts (a novelisation of the unbroadcast television story by Douglas Adams), The Wheel of Ice by Stephen Baxter and Harvest of Time by Alastair Reynolds. The ninth Doctor novel The Monsters Inside by Stephen Cole is the first spin off novel to be referred to in the television series — in the episode "Boom Town", the Doctor and Rose's trip to the Justicia system is mentioned. In 2007, Paul Cornell's NA novel, Human Nature, was adapted (with significant changes) as the two part story Human Nature and The Family of Blood. By far, the most prolific writer of Doctor Who fiction is Terrance Dicks, who has written well over 70 titles including the majority of Target Books novelisations, as well as original works for both the Virgin and BBC Books series. In March 2007, his first work for the revived series, the Tenth Doctor adventure Made of Steel, was released in the Quick Reads format. This was the first original novel published featuring companion Martha Jones. A number of characters created for original Doctor Who fiction have been spun off into series of their own, such as the comic book Miranda based upon a character created for Lance Parkin's novel Father Time, though the comic was not a success and was cancelled after three issues. First Mad Norwegian Press and later Random Static published a series of Faction Paradox books, based on the characters created by Lawrence Miles for the novel Alien Bodies, and also republished one of the Bernice Summerfield novels originally published by Virgin. Similarly, Chris Cwej received a novel series of his own from Arcbeatle Press, Cwej.

Полистиль дәуіріндегі комикс (1964-1979)

Доктордың комикстегі оқиғалары телесериалдың басынан-ақ пайда болды. Бірінші кезең «Доктор Кто» комикстерінің «Полистиль дәуірі» (1964–1979) ретінде танылды. Доктор Ху комиксінің тарихшысы Пол Скоунс былай деп жазады: «Доктор Ху комиксінің комикс нұсқасы алғаш рет 1964 жылдың қараша айында TV Comic беттерінде жарық көрді, ол негізделген телесериалдан бір жасқа кіші. Комикс көбінесе апта сайын жарық көрді: алдымен TV Comic-те, содан кейін Countdown және TV Action-да, бірақ кейін TV Comic-ке оралды. Бұл басылымдардың барлығын Polystyle Publications (ресми түрде TV Publications) атты компания шығарды, ол 1979 жылдың мамырына дейін «Доктор Кто» комиксін шығару құқығын иеленді, сонда комикстің соңғы бөлігі жарияланды». BBC сонымен қатар бірнеше «Далек жылнамаларын» шығарды, онда комикстер мен прозалық қысқа әңгімелер, ал кейінірек томдарда TV Century 21 әңгімелерінен қайта басылған материалдар болды. Бұл комикстердегі материалдың көп бөлігі кейіннен теледидарда көрсетілген нәрсеге тікелей қайшы келсе де, Далектердің адам тәрізді дубликаттарды пайдалануы және Далек Императорының дизайны сияқты идеялар кейінірек сериалда пайда болды. TV Century телеарнасында Далектердің жауы – Механоидтар, «The Chase» эпизодында көрінген шар тәрізді роботтар да көрсетілді. Далектер жылнамасының алғашқы санында Доктордың серігі Сара Корольдік және Ғарыш қауіпсіздік қызметі оның өлімінен бұрынғы оқиғалар туралы айтылған.

Doctor Who Magazine және оған байланысты басылымдар (1979 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Доктор және басқа Доктор Кто кейіпкерлері бейнеленген комикстер Doctor Who Magazine журналында жарық көрді. Бұл 1979 жылы "Доктор Кто апталығы" деген атпен Marvel комиксі ретінде басталды, ол көп ұзамай "Доктор Кто айлығы" деп аталды. Журнал 1990-2005 жылдар аралығында жариялануын жалғастырды, бұл кезеңде Doctor Who эфирден тоқтатылды. Комиксте қазіргі Доктор әдетте романдық және аудио өнімдерден тәуелсіз оқиғалар сериясында және басқа серіктеспен көрінеді, алайда аудио және әдеби Doctor Who әлемімен, сондай-ақ комикстермен бірнеше өзара байланыстар болды. DWM комиксінің жолағында жұмыс істегендердің ішінде жазушы Алан Мур және суретшілер Дейв Гиббонс, Майк МакМахон және Джон Риджвей бар. Таңдалған әңгімелер солтүстік Америкада Marvel Comics арқылы қайта басылды, ол сол кезде Doctor Who Magazine журналын шығарған баспагер еді. Marvel баспасында жарық көрген DWM комиксінде кейде Doctor Who комиксі мен Marvel UK баспасында шыққан басқа да туындылардың кейіпкерлері кездеседі; олардың ішінде бақаға ұқсайтын Венералық кәсіпкер Джозиа Догболтер және робот аңшы Өлім Басы бар. "Доктор Кто: Топан су" саудалық жинағындағы "Топан су кедергілері" бөлімінде комикс жазушыларына Сегізінші Доктордың Тоғызыншы Докторға айналуын бейнелеу мүмкіндігі берілгені, бірақ Дэвис Роза Тайлерге дейін Тоғызыншы Докторға серік беруге рұқсат бермегендіктен олар бас тартқандығы айтылды. Doctor Who Magazine журналының баспагерлері көптеген қосымша басылымдарды шығарды, соның ішінде Doctor Who Adventures, Doctor Who Classic Comics және көптеген басқа да арнайы басылымдар мен жылдық жинақтар, олар комикстерді де қамтиды. Doctor Who Magazine журналы 1995 жылдан бері Panini Comics компаниясына тиесілі және жаңа комикс оқиғаларын шығаруды жалғастыруда. Panini көптеген алғашқы DWM комикстерін саудалық қағаз форматта қайта басып шығарды және 2005-2009 жылдар аралығында "Доктор Кто" атты жылдық жинақтар сериясын шығарды, онда сол кездегі қазіргі серіктестер, сондай-ақ Тоғызыншы және Оныншы докторлар көрсетілді. 2005 жылы Panini Тоғызыншы Доктор мен Роза Тайлердің суреті бар алғашқы жылдық жинақты басып шығарды, бірақ 2006 жылы Penguin Books басып шығара бастады, алайда олардың логотипі 2016 жылғы жылдық жинақта ғана пайда болды.

Comic strips, both starring the Doctor and other Doctor Who characters, appeared in the pages of Doctor Who Magazine. This began as a Marvel comic under the name Doctor Who Weekly in 1979, which soon changed its title Doctor Who Monthly. The magazine continued to be published between 1990 and 2005 during which, apart from one off productions, Doctor Who had gone off the air. The comic strip has usually featured the current Doctor in a series of adventures independent of the novels and the audios, and with another companion, though several crossovers with the worlds of the audio and literary Doctor Who and the comics have occurred. Creators who have worked on the DWM strip include such notables as writer Alan Moore and artists Dave Gibbons, Mike McMahon and John Ridgway. Selected stories were reprinted in North America by Marvel Comics, which was also the publisher of Doctor Who Magazine at the time. WithDWM was published by Marvel, characters occasionally crossed over between the Doctor Who comic and other titles published by Marvel UK; these include the froglike Venusian businessman Josiah Dogbolter and the robotic bounty hunter Death's Head. The "Flood Barriers" feature in the trade paperback Doctor Who: The Flood, it was revealed that the comic writers had the opportunity to depict the Eighth Doctor's regeneration into the Ninth Doctor, but declined when Davies refused to allow them to give the Ninth Doctor a companion prior to Rose Tyler. The publishers of Doctor Who Magazine have also produced many the spin off publications including Doctor Who Adventures, Doctor Who Classic Comics and many other special publications and annuals which include comics. Doctor Who Magazine, which is now owned by Panini Comics since 1995 and continues to produce new comic strip adventures. Panini has reprinted many of the early DWM strips in trade paperback format and ran a series of annuals called doctor who storybooks from 2005 2009 featuring the current companion/s at the time and the ninth and tenth doctor and in 2005 the first annual to feature the Ninth Doctor and Rose Tyler was printed by Panini but in 2006 it began to be printed by Penguin Books but their logo didn’t appear on the annuals until the 2016 annual.

IDW сериясы

2007 жылы Сан-Диегодағы Comic Con International көрмесінде IDW Publishing компаниясы «Доктор Хью» комикстерінің жаңа сериясын шығару ниеті туралы хабарлады, ол Оныншы Доктор мен Марта Джонстың оқиғаларын баяндайтын еді. Сериалдың сценариін Гари Расселл жазды, суреттерін Ник Рош салған, және сол жылдың соңында жарық көруі жоспарланған. IDW бұл комиксті «Доктор Хью Классикасымен» бірге шығарды, ол Дэйв Гиббонстың салған «Доктор Хью Weekly» және «Доктор Хью Monthly» әңгімелерін жаңа түспен қайта басылымдады. Кейіннен бұл екі басылымға бөлінді: алты саны бар «Доктор Хью» мини-сериясы және «Доктор Хью Классикасы». Тони Ли мен Пиа Гераның «Доктор Хью: Ұмытылғандар» атты екінші мини-сериясы 2008 жылдың тамызында жарық көрді. Ол Оныншы Доктордың бұрынғы Докторлардың оқиғаларын еске түсіріп, күштеп тудырылған амнезиямен күресуге көмектеседі. Джон Реппион мен Лия Мур, суретші Бен Темплсмитпен бірге, 2009 жылдың ақпан айында жарық көрген «Шыбырлаған галерея» атты жеке комикстің сценарийін жазды. Бұл 2009 жылдың мамырында Тони Ли мен Пол Гристтің «Уақыт машинасы», ал маусым айында Джон Острендер мен Келли Йейтстің «Автопия» комикстерін қамтитын жеке комикстер сериясын бастады. 2009 жылдың ақпан айында Нью-Йорк комикс-конвенциясында Тони Ли жалғасатын серияны жазатыны туралы хабарланды.

Титан сериясы

2014 жылдың 21 қаңтарында BBC Worldwide және Titan Comics «Доктор Кто» сериалының он, он бірінші және он екінші докторлары туралы жарық көрмеген әңгімелерді басып шығаруға келісім жасады.

Басқа комикстер

World Distributors-тің Doctor Who жылдықтары 1965 жылғы алғашқы жылдықтан бастап, 1985 жылы Doctor Who жылдықтарын шығаруды тоқтатқанға дейін, көптеген жылдар бойы комикстер жариялады. Бірақ 2005 жылы жылдықтар қайта жаңғырылып, комикстер мен қысқа әңгімелер жариялана бастады және 27 сәуір, 2024 жылға дейін жалғасуда.

2005 жылы Каван Скотт пен Марк Райт жазып, Брайан Койл сурет салған «The Forge: project Longinus» атты веб-комиксі шығарылды. Бұл комикс Скотт пен Райттың Big Finish Productions Doctor Who аудио драмаларынан туындаған, Doctor Who әлеміне қатысты бірнеше ресми емес сілтемелерді қамтыды. Сонымен қатар, Comeuppance Comics-тен «Миранда» және Mad Norwegian Press-тен «Faction Paradox» атты екі қысқа ғұмырлы спин-офф сериясы пайда болды, екеуінде де Doctor Who романдарынан дебют жасаған кейіпкерлер болды.

Кино

Макс Розенберг пен Милтон Суботский түсірген екі «Доктор кім» фильмі 1960 жылдардың ортасында жарық көрді, олар алғашқы екі Далек сериалдарының негізінде жасалған: «Доктор кім және Далектер» (1965) және «Даллектердің Жерге басып кіруі 2150 жылы» (1966). Екі фильм де теледидардағы оқиғалармен байланысты емес. Олардың екеуінде де Питер Кушинг Доктор Ху рөлінде, ал ертедегі серіктері Иэн, Барбара және Сьюзан да қайта жаңартылған түрінде көрсетілген. Ол уақыт машинасы – ТАРДИС-ті ойлап тапқан ғалым. 1987 жылдан 1994 жылға дейін Далтенрейлер тобы, Джордж Дагдейл, Питер Маккензи Литтен және Джон Хамфрис та «Доктор кім» фильмін кинотеатрларда көрсету үшін жасауға тырысты, ал оның сценарийі бұрын телесериалда жұмыс істеген Джонни Бёрнмен біраз уақыт бойы жұмыс істеді. Фильмнің лицензиясы түсірілімге жақындаған кезде BBC-ге қайтарылды. Жан Марк Лоффицердің «The Nth Doctor» кітабында (Virgin Publishing, 1997) Бёрн жасаған бірнеше фильмдердің жобалары туралы синопсистер келтірілген. «K9» сериясынан кейін екінші серия жоспарланған, бірақ ол 2017 жылы шығатын «K9: TimeQuake» атты фильмнің пайдасына тоқтатылды. 2018 жылдың қыркүйегінде фильм «K9» брендін фильм шығар алдында орнату мақсатымен ірі АҚШ/Ұлыбритания компаниясымен серіктестікте жаңа, көп миллиондық серияның басталуына байланысты кешіктірілді деп хабарланды. 2020 жылдың желтоқсанында «K9» туралы әңгімелер жинағы «Мегабайттар» жарық көрді, ол «TimeQuake жолы» деп сипатталды. Боб Бейкер 2021 жылдың қарашасында қайтыс болғанда, ресми Twitter парақшасында «Боб жақында жаңа «K9» фильмі мен телесериалының сценарийлерін аяқтады, олар Боб пен оның мұрасына құрмет көрсету үшін жалғастырылады» деген мәлімдеме жарияланды. Бірақ 2024 жылдың наурызына дейін бұл аккаунттағы соңғы жазба осы болды және жобаның әлі де жалғасып жатқанын көрсететін басқа ақпарат жоқ.

Аудио

Көптеген аудио өндірістер Doctor Who негізінде жылдар бойы шығарылды. Біріншісі 1976 жылы Виктор Пембертонның «Доктор Ху және Пескатон» атты балаларға арналған аудио әңгіме болды. 1985 жылы, сериал BBC-де үзіліс алған кезде, BBC радиосы Колин Бейкер мен оның телесеріктесі Никола Брайантты «Slipback» деп аталатын жаңа өндіріс үшін телерольдерін қайта ойнауға шақырды. 1990 жылдары BBC 1960 жылдардағы сериалдардың саундтректерін кассеталар мен компакт-дискілерде шығара бастады; бастапқыда бұл «жоғалған» эпизодтар болды, бірақ 1970 және 1980 жылдардағы сериалдар да кірді. Сонымен қатар тағы екі радиодрама болды: «The Paradise of Death» (1993) және «The Ghosts of N Space» (1996), екеуінде де Джон Пертуи ойнады, олар «Slipback» сияқты алғаш рет BBC радиосында көрсетілді. 1999 жылдан бастап Big Finish Productions, BBC лицензиясымен, әр айда біреуден шығарылатын компакт-дискіде аудио пьесалар сериясын бастады. Big Finish сондай-ақ Доктордың бұрынғы теледидар серіктесі Сара Джейн Смит туралы аудио пьесалардың шектеулі сериясын, сондай-ақ қалыптасқан мифологияға қайшы келетін мүмкіндіктерді зерттейтін «Doctor Who Unbound» сериясын жасады (мысалы, «Егер Доктор Галлифрейден ешқашан кетпеген болса ше?»). 2005 жылдың 6 тамызынан бастап Сегізінші Доктордың бірнеше аудиодрамалары цифрлық радиостанция BBC Radio 4 Extra арқылы көрсетілді – «Storm Warning», «Sword of Orion», «The Stones of Venice», «Invaders from Mars», «Shada» және «The Chimes of Midnight». Сегізінші Доктор мен жаңа серігі Люси Миллер қатысатын жаңа аудиодрама сериясы BBC7 арнасында 2006 жылдың 31 желтоқсанында көрсетіле бастады. Олар: «Blood of the Daleks», «Horror of Glam Rock», «Immortal Beloved», «Phobos», «No More Lies» және «Human Resources». Сегізінші Доктор мен Люси Миллер туралы аудиофильмдердің екінші сериясы 2009 жылы BBC7 арнасында көрсетілді, алдымен Big Finish Productions оны компакт-дискіде шығарды. 2009 және 2010 жылдары Big Finish Productions «ескі» материалдың қосымша сериясын шығарды, біріншіден 1960-1980 жылдардағы Doctor Who сахналық пьесаларының аудио нұсқалары. Содан кейін «жоғалған» 23-ші маусымда Алтыншы Доктор болды – бұл бастапқыда «Уақыт сот» кезінде қайтып келгенге дейін тоқтатылған маусымға арналған сценарийлер. 2010 жылы жарық көретін «The Lost Stories» сериясының екінші маусымында Бірінші және Екінші Докторды бейнелейтін, әлі түсірілмеген эпизодтардың аудио нұсқалары, АҚШ теледидары үшін жасалған «Далек» сериалының бастапқы нұсқасы және жетінші Докторды бейнелейтін, кейіннен тоқтатылған 27-ші маусымға тапсырылған оқиғалар бар. Сондай-ақ, «Далек Империясы», «Далек Империясы II: Далек соғысы» және «Далек Империясы III», «Галлифрей», «UNIT», «Kaldor City» және «Faction Paradox Protocols» сияқты бірнеше Doctor Who аудио мини-сериалдары бар. Осы аудио өндірістердің бірнешеуі радиода (әсіресе «Slipback», Пертуи сериалдары және жақында BBC7 McGann сериясы) болса да, BBC тапсырысы бойынша және BBC арнасында көрсетілді. AudioGo шығарған, Джеймс Госс жазған «Dead Air» атты Оныншы Доктор туралы әңгіме 2010 жылы «Жылдың ең жақсы аудиокітабы» сыйлығын жеңіп алды. 2022 жылдың сәуір айында BBC Sounds «Doctor Who: Redacted» бағдарламасын көрсетуді бастады, он сериялық подкасты Джуно Доусон жазды, Чарли Краггс ойнады және он үшінші Доктор рөлінде Джоди Уиттакер қатысты. Екінші, алты эпизодты маусым 2023 жылдың соңында эфирге шықты, Доусон тағы да шоуды жазып, Краггс, Чиминба және Холли Куин Анкрах қайтып келді. «Сара Джейн Әңгімелері» актерлері Александр Армстронг пен Анжли Мохиндра екінші маусымда актерлік құрамға қосылды.

Many audio productions based upon Doctor Who have been produced over the years. The first, in 1976, was a children's audio adventure entitled Doctor Who and the Pescatons by Victor Pemberton. In 1985, during a period when the series was on a sabbatical at the BBC, BBC Radio hired Colin Baker and his TV companion Nicola Bryant to reprise their TV roles for a new production called Slipback. In the 1990s, the BBC began issuing the soundtracks of serials from the 1960s on cassette and compact disc; initially these were the "lost" episodes, but have also included serials from the 1970s and 1980s. There were also two further radio dramas: The Paradise of Death (1993) and The Ghosts of N Space (1996), both featuring Jon Pertwee, which like Slipback were first broadcast on BBC Radio. Beginning in 1999, Big Finish Productions, under licence from the BBC, began a range of audio plays on compact disc, with one released every month. Big Finish have also produced a limited run series of audio plays based around one of the Doctor's former television companions, Sarah Jane Smith, as well as a limited Doctor Who Unbound series that explores possibilities contrary to the established mythos (for instance, "What if the Doctor had never left Gallifrey?"). From 6 August 2005, several of the Eighth Doctor audio dramas are being broadcast on the digital radio station BBC Radio 4 Extra—these are Storm Warning, Sword of Orion, The Stones of Venice, Invaders from Mars, Shada and The Chimes of Midnight. A new series of original audio dramas featuring the Eighth Doctor and new companion Lucie Miller began airing on BBC7 on 31 December 2006. These are Blood of the Daleks, Horror of Glam Rock, Immortal Beloved, Phobos, No More Lies and Human Resources. A second series of audios featuring the Eighth Doctor and Lucie Miller were broadcast on BBC7 in 2009, having first been released on CD by Big Finish Productions. In 2009 and 2010, Big Finish Productions released further series of "old" material, firstly audio versions of Doctor Who stage plays from the 1960s to 1980s. This was followed by the "lost" season 23 featuring the Sixth Doctor—these were scripts originally written for the season that was cancelled before returning in the Trial of a Time Lord. The second season of The Lost Stories, to be released in 2010, includes audio versions of unmade episodes featuring the First Doctor and Second Doctor, the original "Dalek" pilot made for US television, and stories originally commissioned for the cancelled season 27 featuring the Seventh Doctor. There are also several other Doctor Who related audio mini series including Dalek Empire, Dalek Empire II: Dalek War and Dalek Empire III, Gallifrey, UNIT, Kaldor City and Faction Paradox Protocols. Several of these audio productions were commissioned by and broadcast by the BBC, albeit on radio (in particular Slipback, the Pertwee serials, and the more recent BBC7 McGann series). Produced by AudioGo, a Tenth Doctor story, 'Dead Air' by James Goss, won Best Audiobook of the Year Award in 2010. In April 2022, BBC Sounds began airing Doctor Who: Redacted, a ten episode podcast written by Juno Dawson and starring Charlie Craggs and featuring Jodie Whittaker as the thirteenth Doctor. A second, six episode season aired in late 2023 with Dawson once again writing the show and Craggs, Chimimba and Holly Quin Ankrah returning. The Sarah Jane Adventures actors Alexander Armstrong and Anjli Mohindra joined the second season cast.

Сахна

Доктор Ху ғаламшары сахнаға бірнеше рет бейімделген. Мұндай ең алғашқы қойылым Дэвид Уитакер мен Терри Нейсон жазған және Джиллиан Хауэлл режиссерлік еткен "Далдектердің қарғысы" болды, ол 1965 жылдың желтоқсаны мен 1966 жылдың қаңтары аралығында Уиндэм театрында Рождестволық театр маусымында ойналды. Уитакердің пьесасы "Далдектер" және "Далдектердің Жерді басып алуы" телесериалдарын байланыстыруға арналған еді, ал кейінірек элементтер "Далдектер" комиксінде пайда болды, ол кейінірек TV21 телеарнасында жарық көрді. Далектер Докторды бейнелейтін алғашқы сахналық пьесада да маңызды рөл атқарады. "Доктор Ху және Далектер: Ақырзаманның жеті кілті" пьесасын Терренс Дикс жазды, ал Мик Хьюз режиссерлік етті. Ол 1974-1975 жылғы Рождество маусымында Лондондағы Адельфи театрында көрсетілді және 1975 жылдың сәуіріне дейін Англияда гастрольде болады деп күтілді. Алайда, гастрольдік сапар соңғы сәтте тоқтатылды. Тревор Мартин осы пьесада Төртінші Доктордың баламалы нұсқасын ойнады, бұл оқиға Үшінші Доктордың "Қояндылар планетасында" жаңарғаннан кейін орын алады (пьеса Том Бейкердің Төртінші Доктор ретінде 1975 жылдың басында ресми түрде дебют жасағанға дейін қойылды, бірақ Бейкер "Қояндылар планетасы" финалында пайда болды). Бұл пьесада Doctor Who-ның бұрынғы серігі Венди Пэдбери (Дженни есімді басқа кейіпкерді ойнады) ойнады. Сондай-ақ актерлік құрамда Саймон Джонс "Карнның шебері" ретінде болды, ол бірнеше жыл бұрын Доктор Ху жазушысы Дуглас Адамспен бірге "Галактикаға жол көрсетуші" жобасымен жұмыс істеген. Бұл спектакльді көрермендер жақсы қабылдамады, өйткені ол Лондондағы ИРА зорлық-зомбылығының күшеюі кезінде дебют жасады. UNIT 1984 жылы тамыз айында Эдинбургтегі Moray House театрында қойылған "UNIT-ты еске түсіру" (немесе "Ұлы шай қапшығының жұмбағы") пьесасының негізгі тақырыбы болды. Пьесаның режиссері және сценарийін сериалда Майк Йейтс рөлін сомдаған Ричард Франклин жазды, ол Джон Левенмен бірге сержант Бентон рөлін қайта ойнады. Далектер тағы да оралды, сонымен қатар Николас Кортни де, оның жазылған дауысы Бригадир Алистер Летбридж Стюартқа сахнадан тыс болса да, қойылымға қатысуға мүмкіндік берді. "Доктор Ху – Соңғы оқирыс" 1989 жылдың наурыз айынан бастап бірнеше ай бойы Лондондағы Уимблдон театрында қойылды. Бұл музыкалық пьеса Докторды Далектерге ғана емес, сонымен қатар Кибер адамдарға қарсы шайқаста жаңа серіктермен біріктірді. Джон Пертуи бастапқыда үшінші Доктор рөлін қайталап, пьесаның бірінші жартысында ойнады. Сериалдың екінші жартысында Колин Бейкер Алтыншы Доктор рөлін сомдады. Пертуи ауырып қалған кезде Дэвис Бэнкс (Телесериалдағы әртүрлі Кибермендерді ойнағаны үшін танымал) Пертуидің орнына Доктор рөлін ойнады. 2010 жылдың қазан айынан қарашасына дейін "Доктор Ху Live" Ұлыбританияның әр аймағында гастрольде болды. 2011 жылдың шілдесінде Манчестер халықаралық фестивалінің аясында "Элизиумнің құлауы" атты тікелей эфирдегі қойылым Медиа-Ситидегі жаңа BBC құрылыстары ішінде және айналасында өтті. Бұл балаларға арналған интерактивті қойылым болды, онда актерлер көрермендерді сахна арқылы жүргізіп, әртүрлі оқиғалар орын алатын жерлерге жеткізді. Онда Он бірінші Доктордың және жылап тұрған періштелердің бейнелері көрсетілді.

The universe of Doctor Who has been adapted several times for the stage. The earliest such production was The Curse of the Daleks, written by David Whitaker and Terry Nation and directed by Gillian Howell, which played at Wyndham's Theatre over the December 1965 to January 1966 Christmas theatre season. Whitaker's play was intended to link the televised serials The Daleks and Dalek Invasion of Earth and elements later appeared in the Daleks comic strip that later ran in TV21. The Daleks also play a major role in the first produced stageplay to feature the Doctor. Doctor Who and the Daleks in the Seven Keys to Doomsday was written by Terrance Dicks and directed by Mick Hughes and ran at London's Adelphi Theatre over the 1974–75 Christmas season and was expected to tour England until April 1975. However, the tour was cancelled at the eleventh hour. Trevor Martin played an alternate version of the Fourth Doctor in this play, which takes place immediately after the Third Doctor's regeneration in Planet of the Spiders (the play was staged before Tom Baker's official debut as the Fourth Doctor in early 1975 although Baker had appeared at the close of Planet of the Spiders). The play co starred former Doctor Who companion Wendy Padbury (playing a different character named Jenny). Also in the cast was Simon Jones as the "Master of Karn", several years before he worked with Doctor Who writer Douglas Adams on The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. The play was not well attended by audiences as it debuted during an upswing of IRA violence in London. UNIT was the focus of Recall UNIT (or, The Great Tea Bag Mystery), a play mounted in August 1984 at the Moray House Theatre in Edinburgh. The play was directed and co written by Richard Franklin, who had played Mike Yates in the series, and he reprised the role for the play, along with John Levene who returned as Sergeant Benton. The Daleks once again returned, as did Nicholas Courtney whose recorded voice allowed Brigadier Alistair Lethbridge Stewart to also take part in the play, albeit off stage. Doctor Who – The Ultimate Adventure was mounted at Wimbledon Theatre in London for several months starting in March 1989. This musical play paired the Doctor with a set of new companions in a battle against not only the Daleks but the Cybermen as well. Jon Pertwee initially starred in the play for the first half of its run, reprising the Third Doctor. For the second half of the run, Colin Baker starred as the Sixth Doctor. For two performances during Pertwee's tenure, Davis Banks (best known for playing various Cybermen in the TV series) played the Doctor when Pertwee fell ill.

From October to November 2010, Doctor Who Live toured in arenas across Britain. In July 2011, as part of the Manchester International Festival, a live production "The Crash of the Elysium" ran in and around the new BBC developments in Media City. This was an interactive play, aimed at children, where the actors lead the audience through the set, with set piece events occurring at various points. It featured filmed footage of the Eleventh Doctor, and weeping angels.

Веб-хабарламалар

Би-би-си телеарнасында аудио пьесалар сериясы веб-трансляцияланды, co. uk сайтында 2001 жылы «Death Comes to Time» пьесасымен басталып кетті. Алғашқы эпизод BBC Radio 4 үшін жасалған, бірақ кейін қабылдамады. Осы пилоттық эпизодтың тәжірибелік веб-трансляциясы миллионнан астам бетке кіруге әкелді, содан кейін қалған эпизодтар өндіріліп, веб-трансляцияланды. Сериалда Сильвестр МакКой жетінші Доктор рөлін қайта ойнады. «Death Comes to Time» пьесасы жүлделі табысқа ие болғанына қарамастан, сахна артындағы саяси тартыстар келесі екі пьесаның Big Finish Productions компаниясымен веб-трансляцияға арнап жасалуына себеп болды: «Real Time» (2002), онда алтыншы Доктор Кибермендерге қарсы күреседі, және «Shada» (2003), онда Пол МакГанн сегізінші Доктор рөлінде ойнайды. Бұл пьесаның сценарийі алғашқыда Дуглас Адамс 1979 жылы төртінші Доктор Том Бейкерге арнап жазған, бірақ BBC қызметкерлерінің ереуіліне байланысты түсірілімнің ортасында тоқтатылған еді. Бұл оқиғалардың барлығы тек аудио форматта жазылып, кейін CD-де шығарылды. Бірақ веб-трансляция ретінде олар суретші Ли Салливан салған жартылай анимацияланған иллюстрациялардың слайд-шоуымен бірге көрсетілді. «Death Comes to Time» сонымен қатар интерактивті мазмұны бар арнайы MP3 CD ретінде шығарылды, онда иллюстрацияларды және актерлер мен түсірілім тобының сұхбаттары сияқты бонус материалдарды көруге болады, бұл материалдар алғашқыда онлайн режимінде қолжетімді болған. 2003 жылдың ортасында BBCi веб-трансляция өндірісін өз үйіне қайтару жоспарларын бастады, Пол Корнеллдің «Scream of the Shalka» атты жаңа оқиғасын жасады, онда Ричард Э. Грант тоғызыншы Доктор, ал Дерек Якоби Қожайын рөлінде ойнады. Бұл бұрынғы веб-трансляциялардан ерекшеленеді, өйткені ол таза аудио-саяхат емес, аудио-визуалды тәжірибе болды: ол Cosgrove Hall Films студиясымен толық анимацияланды (дегенмен веб-трансляция нұсқасы осы форматқа сәл бейімделді) және 2003 жылдың қараша және желтоқсан айларында бес апта бойы веб-трансляцияланды. Бұл оқиғалар бастапқыда «Doctor Who» мифологиясының ресми жалғасы болуы тиіс еді, және Грант қысқа уақытқа «Жаңа Доктор» деп танылды. Алайда, BBC телеарнасының жаңа сериясы жарияланғаннан кейін «Shalka» пьесасы ресми емес мәртебеге ие болды, ал 2005 жылғы қайта жаңғыру сериясының продюсері Рассел Т. Дэвис Кристофер Экклстонды тоғызыншы Доктор деп атады. Бұдан әрі веб-трансляцияларды өткізу жоспарлары тоқтатылды.

A series of audio plays have also been webcast on bbc. co. uk, beginning with Death Comes to Time in 2001. The first episode had been made for, and then turned down by, BBC Radio 4 and after an experimental webcasting of this pilot generated over a million page hits, the rest of the episodes were produced and webcast. The serial featured Sylvester McCoy reprising his role as the Seventh Doctor. Despite Death Comes to Time's award winning success, political wrangling behind the scenes meant the next two serials made specially for webcasts were by Big Finish Productions: Real Time (2002), with the Sixth Doctor versus the Cybermen and Shada (2003), with Paul McGann as the Eighth Doctor in a script originally written by Douglas Adams and intended for the Fourth Doctor Tom Baker in 1979, but abandoned halfway through filming back then due to a BBC staff strike. Although all of these adventures were intended as purely audio and were later released on CD, as webcasts they were accompanied by a slideshow of partially animated illustrations drawn by artist Lee Sullivan. Death Comes to Time was also released as a special MP3 CD with interactive content, including an option to view the illustrations as well as other bonus material such as cast and crew interviews that were originally available online. In the middle of 2003, BBCi initiated plans to bring webcast production back in house, producing the all new adventure Scream of the Shalka by Paul Cornell, starring Richard E. Grant as the Ninth Doctor and Derek Jacobi as the Master. This differed from the previous webcasts in that it was specifically an audio visual experience and not an audio adventure: it was fully animated to broadcast standard (although the webcast version was slightly simplified for that medium) by Cosgrove Hall Films and webcast over five weeks in November and December 2003. The adventures were originally intended to be an official continuation of the Doctor Who mythos, and Grant was, for a brief time, touted as the New Doctor. However, with the announcement of the new BBC television series, Shalka was relegated to non official status, and Russell T Davies, producer of the 2005 revival series, has referred to Christopher Eccleston as the Ninth Doctor. Plans for further webcasts were shelved.

Тауарлар

Доктор Кто 1960-шы жылдардан бері, басталғаннан бастап, шоуға қатысты жүздеген өнімдер жасады, олар ойыншықтар мен ойындардан бастап суреттер мен пошта маркаларына дейін бар.