Кіріспе

Британдық телесериал

"Адам Адам өмір сүреді!" – 1966 жылдан 1967 жылға дейін BBC 1 арнасында көрсетілген британдық оқиғалық телесериал. Басты рөлде Джеральд Харпер ойнаған. Сериалды "Doctor Who" сериалының бірнеше түлектері жасап, өндірген. Сериалдың басты кейіпкері – 1867 жылы туған, 1966 жылы ұйқыдан оянған авантюрист. Ол викториялық дәуірден келген адамның көзімен 1960-шы жылдардағы өмірге сатирикалық көзқарас ұсынады. 2020 жылы Big Finish Productions бұл сериалды аудиодрама ретінде жаңадан түсірді.

Басты кейіпкер

Негізгі кейіпкер бастапқыда бірнеше мүмкін есімдерді қарастырды: "Корнелиус Чанс", "Руперт Де’Ат", "Дик Даринг", "Декстер Нобель", "Аурелиан Винтон", "Магнус Хоук" және тіпті "Дариус Круд". Соңында Сидней Ньюман Адам Адамнант есімін таңдады, бұл ортағасырлық дәуірден бері алмазды білдіретін жалпы минералдық термин – адамантиннің атынан алынған. "Аққұбаларға арналған егін жылы" атты алғашқы эпизодта Адам Ллевелин Де Вере Адамнант – 1902 жылы (Эдуард VII таққа отырғанына бір жыл болған кезде) ұрланған сүйіктісі Луизаны құтқаруға барушы эдвардиандық джентльмен-ойымшыл. Бірақ ол тұзаққа түсіп, тұтқындалады және оның жауы, Бет, оны былғары маска артына жасырып, дауысымен қорқытып мәңгілікке мұздатуға үкім етеді. Бет оған соңғы тілегін орындауға рұқсат береді, Адамнант Луизаны көргісі келеді. Мұздату алдындағы соңғы сәттерде ол Луизаның өзінің ұрлануын сахналағандығын және бастапқыда Бет үшін жұмыс істегенін біледі. Адамнант 1966 жылы ғимаратты бұзу кезінде табылады және қайта тірілтіледі. Ауруханадан шығып, Лондон көшелерінде құлағаннан кейін оны Джорджина Джонс құтқарып, өз пәтеріне апарып жайғастырады. Адамнант дереу 1960 жылдардың қылмыстық әлеміне тартылады, Джорджинаның дискотекадағы әкесінің өлтірілуіне куә болғаннан кейін оған қорғау ақысы талап етеді. Джорджина алпысыншы жылдардың әйелдерінің бірі болғанымен, Адамнанттың ғасыр басындағы ерліктері туралы әңгімелерді естіп өскен және оған табынатын. Ол оның барлық істеріне араласуға тырысады, оның тоқтату әрекеттеріне қарамастан, көбінесе оқиға орнында жұмыс таба алады. Бұл рөлді пилоттық эпизодта Энн Холлоуэй ойнады, бірақ Холлоуэйдің орындалуы серияға сәйкес келмегендіктен Джульет Хармермен ауыстырылды. Екінші эпизодта, "Өлімнің мың беті бар", оқиғалары Блэкпулда орын алады, ол бұрынғы музыкалық зал әртісі және Панч пен Джудидің шебері Уильям Э. Симмстің жеке қызметшісін алады. Бұл рөлді бастапқыда Джон Доусон ойнауға тиіс болған, бірақ "Апаттың тәтті иісі" репетициясы кезінде актрисаны көтеріп, арқасын жарақаттағандықтан жалғастыра алмады. Рөл Джек Мейге берілді. Адамнант – шебер қылышшы, оның қылыш таяғы бар, ол оған лайық жауды суыққандықпен өлтіруге дайын. Джон Стид ("Аванжерлер") және Лорд Питер Уимси де осыған ұқсас қару қолданған. Адамнант полковник болған және 1895 жылдан бері 51-ші йоманри ерікті күшінің мүшесі болған, бірақ ол 1902 жылдан бері ресми жазбаларда "жоғалған, қаза тапқан деп есептеледі" деп көрсетілген. Ол сондай-ақ жақсы боксшы, кейде Англияға мұздатылғанға дейін бірнеше жыл бұрын енгізілген джиу-джитсуда шеберлігін көрсетеді. Адамнанттың ақшасының қайдан келгені немесе өзін қалай қамтамасыз ететіні белгісіз болғанымен, ол бұрын қиратылған 26А Олбэни көшесіндегі ескі үйін Лондон орталығындағы 17 Upper Thames Street-те сатып алған көп қабатты автотұрағының үстінде қайта салады. Оған жылжымалы қабырғаның екінші жағында жасырылған лифт арқылы кіруге болады, ол сырттан жасырын шақыру түймесін басу арқылы іске қосылады. Сондай-ақ, ол жеке нөмірлік нөмірі AA 1000 бар Mini Cooper S сатып алады. Автокөлік арнайы түрлендірілген: Harold Radford Coach Builder LTD компаниясының "Mini de Ville" машинасы. Ол кейде "Қилыстан да өлімге" сияқты британдық үкімет үшін жұмыс істейді. Адамнант есінен танып қалғанда, ол көбінесе Бет пен Луизаның оны қалай ұстағанын түсінеді. 1960 жылдары әйелдер оның уақыттан тыс наивтілігінен пайдаланады. Бет екінші серияда "Реинкарнацияның кішкене жағдайы" эпизодынан бастап шоуға оралады. Ол Адамнантқа қосылады, ол да 1902 жылы мұздатылған. Оның серігі Луиза табиғи түрде қартайып, оны қайта тірілтуден бұрын аралық жылдарда оған қарап отырды. Екінші серияда Бет Адамнанттың қарсыластарына көмектеседі, бірақ жеңіліске ұшырағанға дейін үнемі қашып құтылады. Соңғы эпизодта Адамнант өзінің 100 жылдық мерейтойын "Қызмет көрсетудің зұлым түрі" атты соңғы эпизодта тойлайды және Патшайымнан жеделхат алады.

Серияны әзірлеу

Адам Адам өмір сүреді! қазіргі заманғы бақылаушылардың пікірінше, "Доктор Ху нені істеді" деуге болады, себебі пилоттық бағдарламада кем дегенде үш Доктор Ху түлегі маңызды лауазымдарда болды. Ол продюсер Верити Ламберт пен Телевизиялық драмалардың басшысы Сидни Ньюманды қайта біріктірді. Олар екеуі Доктор Худы іске қосуға қатысқан шешім қабылдаушылардың ядросы болды. Сериал сол жылы Доктор Ху үшін екі сериал жазған Дональд Коттонды да Ньюманның ықпалына қайта әкелді. Коттон мен оның серігі Ричард Харрис «Алаяқтарға арналған ең жақсы жыл» атты алғашқы сценарийді жазды, осылайша олар бірлесіп сериалдың авторы деп есептелді. Дегенмен, жылдар бойы Ньюман осы шоудың авторы ретінде танылды. Тіпті BBC кейде осы пікірді қолдап, бағдарламаға арналған өз сайттарында оны жасаушы деп атады, бірақ басқа сайттарында мұндай мәлімдеме жасалған жоқ. Адам Адам өмір сүреді! – ол оның іске асыруды жоспарлаған бағдарламаның орнына асыққан шешім болды, ол – әдеби детектив Секстон Блейктің оқиғаларын бейімдеу еді. Кейіпкерге құқықтар күртен қолжетімсіз болғанда, сценарий редакторы Тони Уильямсонмен бірге сценарийшілер Коттон мен Харрис балама идея табуға міндетті болды. Ньюман өмірінің соңында оның қайта жазу процесіне белсенді қатысқанын айтты, соның салдарынан оның сыншысы Мэри Уайтхаус кейіпкерге шабыт көзі болғанын аңғарды. Джеральд Харпер Йоркшир телеарнасының «Газета» және оның жалғасы «Хэдли» бағдарламаларында ойнады.

Эпизодтар

"Адам Адамнант өмір сүреді" атты көрсетілмеген пилоттық эпизод енді BBC мұрағатында сақталмайды. "Террорға билет" эпизодынан басқа, бірінші сезонның барлығы BBC-де бар. Екінші сезонға келсек, жағдайы нашар, қазірде тек "Қара эхо" және "Күнәлі қызмет түрі" ғана сақталған.

2-серия: 1966-1967 жылдар

Бұл эпизодтың шамамен төрт минуты жеке жинақта аудиотаспада сақталған және DVD нұсқасының қосымша мүмкіндіктерінің бір бөлігі ретінде қосылған. ** Қазіргі таңдағыда бұл эпизод тек эфирден жазылған аудиожазба түрінде ғана сақталған.

Жоғалған эпизодтар

Бастапқыда екі серияны құрайтын 29 қара-ақ эпизод болды, сондай-ақ «Адам Адамның өмірі» (атаудың соңында таңба жоқ, осылай) деген аталатын бір эфирге шықпаған пилоттық эпизод болды. 1902 жылғы түсірілім қазір осы сериалдың көрінбеген дебюттік эпизодынан сақталған жалғыз бөлік, ол кейін «Алаяктарға арналған ерекше жыл» фильмінде қайта пайдаланылғандықтан ғана бар. «Адам Адамның өмірі» сценарийі табылмады, ал қалған жалғыз құжат – 1966 жылдың 10 наурызында шығарылған «Драмалық ерте ескерту» сипаттамасы; ол «Адам Адамның өмірі!» кішкентай кітапшасына енгізілген : «Толық жинақ» DVD жинағына қоса берілген «Көруге арналған жазбалар», 2entertain Ltd компаниясы 2006 жылдың шілдесінде жарыққа шығарған. Бірінші серия, «Террорға билеттен» басқа, локациялық түсірілімдер үшін 16 мм фильмді бір камерамен және 625 жолды электрондық камераларды пайдалана отырып, студияда бірнеше камерамен түсірілді. Алайда, BBC-нің әдеттегі процедурасы бойынша видеотаспаға монтаждаудың орнына, серия толығымен фильмге монтаждалды, студиялық камералардың шығысы монтаждауды жеңілдету үшін телетіркелді. (Ол кезде видеотаспаны монтаждау қиын болды.) Бірінші сериядағы «Террорға билет» және екінші серияның барлық эпизодтары BBC-нің әдеттегі таспа мен фильмнің қоспасынан жасалды, бірақ таспаға монтаждалды. 1970 жылдары BBC өшіргендіктен, бас видеотаспалар сақталған жоқ. Фильмдердің де барлығы сақталмады, бір жағдайда 35 мм фильмдегі бір эпизодтың жойылғандығы белгілі. Соның салдарынан, BBC осындай материалдың құндылығын түсінген кезде, архивте барлығы 16 эпизод қалды, оның ішінде эфирлік реті бойынша бірінші және соңғы эпизодтар. Олар негізінен 35 мм фильмді телетіркелген түрінде, ал кейбір эпизодтар 16 мм фильмді жазбалар немесе қысқартылған нұсқалар түрінде сақталды. Кейбір эпизодтар үшін 35 мм-лік локациялық түсірілімдер де бар, олар сақталған эпизодтарды қайта жаңарту үшін пайдаланылды. Бірінші серияның соңғы эпизоды «D For Destruction», мәңгілікке жоғалған деп есептелген, 2003 жылы BBC архивінде дұрыс белгіленбеген пленкадан табылды. Ол «Missing Believed Wiped» іс-шарасында көпшілікке көрсетілді және «Толық жинақ» DVD жинағына енгізілді. Тағы бір жоғалған эпизод, «Басарди ісі», 2017 жылы эфирден алынған толық аудио жазба ретінде табылды және бүгінгі күнге дейін «Адам Адамның өмірі!» эпизодының осы форматта сақталған жалғыз данасы болып табылады. BBC Archive Treasure Hunt атты қоғамдық іздестіру науқаны жоғалған эпизодтарды іздеуді жалғастыруда.

Жоғалған эпизодтар тізімі

Сериалдың эпизод нөмірі Жоғалған эпизодтар Түпнұсқа эфирге шыққан күні 0Пилот Адам Адамант тірі Ефирге шықпаған 114Террорға билет 29 қыркүйек 1966 21А Реинкарнацияға қатысты шағын оқиға 31 желтоқсан 1966 3Өлім құпиясы 14 қаңтар 1967 4Басарди ісі* 21 қаңтар 1967 5Тірі қалғандар 28 қаңтар 1967 6Айнадағы шал 4 ақпан 1967 7Тағы бір шыны 11 ақпан 1967 8Жетіде өлім басталады 18 ақпан 1967 9Өлім туннелі 25 ақпан 1967 10Қатерлі оқ 4 наурыз 1967 11Қайта тірілтушілер 11 наурыз 1967 12Мұнда болғандарыңды тілеймін 18 наурыз 1967 * Бұл эпизод қазіргі уақытта тек аудио форматта сақталған.

Өтегерлер

Жоғары сыныптағы авантюрист пен 1960 жылдардың «модалы» әйелінің жұптасуы ITV-дің «Азаушылар» сериалымен салыстырылды. «Гранаданың» «Мистер Роуз» (1967) фильміне де ұқсастық байқалды, онда зейнеткер полиция инспекторы Уильям Мервин жас құпия хатшы (Джиллиан Льюис) мен қызметшінің (Дональд Вебстер) көмегімен жұмыс істеді. Бірақ, «Адам Адамант» басқа идеяның соңғы сәттегі ауыстырылуы болғандықтан, BBC-нің «Азаушылармен» осындай ұқсастықтарды мақсат еткені белгісіз. Ламберт бұл мәселеге тікелей тоқталып: «Адам Адамант өмір сүреді» сериалында біз жаңа нәрсе жасауға тырыстық. «Азаушыларға» ұқсас аудиторияға бағытталған болсақ та, біздің шешімдерімізге еліктеу ниеті әсер етпеді», – деді. Алайда, 2006 жылы BBC Four арнасында көрсетілген «Адам Адамант өмір сүреді! Культы» ретроспективасының рецензенты Ламберт пен басқа да негізгі актерлердің камера алдындағы сұхбаттарында одан да көп нәрсе бар екенін анықтады: Мейірімді және тартымды Хармер, Клеменс, Харпер және продюсер Верити Ламберт сериалдың айқын және, керісінше, күлкілі түрде ABC шедеврін басып өтуге жасалған тымырсық әрекетін мойындады. Тіпті, бейтарап және әзілсіз сценарий екі шоуды былайша салыстырды: «Эдвард дәуірінен шыққан джентльмен әдемі қызбен және Эдвард дәуірінен шыққан джентльмен әдемі қызбен». Әрине, айтылмаған мәні – «Азаушылар» осы идеяны үш жыл бұрын іске қосқан. Стумп, Пол. «Адам Адамант өмір сүреді! Культы» – offthetelly.co.uk. 14 қараша 2006. |Пол Стумп| Off the Telly журналындағы «Адам Адамант өмір сүреді! Культы» рецензиясы, 2006 жыл.

Британдық кино институтының (BFI) қызметкері Энтони Кларк көрсетілісте «стильдік қарыз «Азаушыларға» бар екенін» атап көрсетсе де, ол «BBC-нің ITV-нің «Святой» (1962–69) және «Қауіпті адам» (1960–69) сияқты шпиондық және әрекеттік сериалының табысына берген жауабы» екенін айтты. Ол Адамант кейіпкерін «жалған шпионнан гөрі империялық авантюрист» деп сипаттайды. Television Haven шолуында бағдарлама «ұзақ уақыттан бері BBC-нің «Азаушыларға» берген жауабы ретінде танылғанын» айтады, бірақ ол шын мәнінде «Стид пен миссис Пилдің сәнді және күрделі әрекеттерінен гөрі, Лью Грейдтің ITC-нің өте табысты әрекеттік сериалының сәнді стиліне, тонына және форматына көбірек қарыз».

Доктор кім

Харпердің Адамантты сомдауы Джон Пертуидің Докторды түсінуіне негіз болған деп есептеледі. BBC-нің "Доктор кім" эпизодтар жөніндегі нұсқаулығы үшінші Доктордың ауруханадағы алғашқы көріністері мен Адаманттың "Адамдардың Vintage Year" пилоттық эпизодындағы көріністерінің арасындағы параллельдерді көрсетеді.

Остин Пауэрс

"Адамант" көбінесе "Остин Пауэрс: Халықаралық құпия агент" фильміне ішінара шабыт көзі ретінде қарастырылады. Атап айтқанда, Остин Пауэрстің Адамант сияқты криогендік ұйқыдан оянуы және бұрын оның ерліктерін білген әдемі әйелмен дос болуы арасында ұқсастықтар байқалады. Алайда, "Остин Пауэрс" фильмінде бұл формула керісінше қолданылған: оның серіктесі Ванесса Кенсингтон оның бұрынғы қызметіне риза болмайды, ал Джорджина Джонс Адаманттың жанкүйері.

Big Finish аудио сериясы

Big Finish Productions аудиодрамалық өндіріс компаниясы актер-жазушы Гай Адамстың жазып, өзі де түскен аудиоспекльдердің жаңа сериясын шығаратынын мәлімдеді. Режиссері – Николас Бриггс. Басты рөлді Блейк Ритсон сомдады. Алғашқы том, "A Vintage Year for Scoundrels", 2020 жылдың қаңтар айында шықты. Екінші том, "Face Off", 2020 жылдың тамыз айында жарық көрді.