Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз императрицасы 1810-1814 жылдары.
Empress of the French from 1810 to 1814
Мари Луиза (12 желтоқсан 1791 – 17 желтоқсан 1847) – австриялық архигерцогиня, 1814 жылдың 11 сәуірінен 1847 жылы қайтыс болғанға дейін Парма герцогинясы болып билік жүргізді. Ол Наполеонның екінші әйелі болғандықтан, Франция императрицасы және Италия королевасы болды, олар 1810 жылдың 1 сәуірінде үйленгеннен бастап, ол 1814 жылдың 6 сәуірінде тақтан бас тарғанға дейін. Киелі Рим императоры және Австрия императоры Франциск II және оның екінші әйелі Неаполь және Сицилияның Мария Терезасының үлкен баласы ретінде Мари Луиза Австрия мен революциялық Франция арасындағы үздіксіз қақтығыстар кезеңінде өсті. Наполеон Бонапарттың қолынан келген әскери жеңілістер Австрияға зор адамдық шығын әкелді және Францискті Киелі Рим империясын таратуға мәжбүр етті. Бесінші коалиция соғысының аяқталуы 1810 жылы Наполеон мен Мари Луизаның некелесуіне әкелді, бұл Австрия мен Франция империясы арасындағы қысқа мерзімді бейбітшілік пен достыққа жол ашты. Мари Луиза Францияны жек көрумен тәрбиеленгеніне қарамастан, некеге келісті. Ол Наполеоннан ұл туды, ол туған кезде Рим патшасы деп аталды, ол қысқа уақытқа Наполеон II болып тағайындалды. Мари Луизаның ұлы кейін Рейхштадт герцогы атағын алды. 1812 жылы Ресейге жасаған сәтсіз жорығынан кейін Наполеонның бақыты күрт өзгерді. Еуропалық державалар, соның ішінде Австрия, Францияға қарсы Алтыншы коалиция соғысындағы жауынгерлік қимылдарды жаңартты, ол Наполеонның тақтан бас тартуымен және Эльбаға жер аударылуымен аяқталды. 1814 жылғы Фонтенбло шарты Мари Луизаға Парма, Пьяченца және Гуасталла герцогтіктерін берді, ол герцогтіктерді өліміне дейін басқарды. Наполеон 1821 жылы қайтыс болғаннан кейін Мари Луиза екі рет морганаттық некеге тұрды. Оның екінші күйеуі – граф Адам Альберт фон Нейперг (1821 жылы үйленген), ол 1814 жылы танысқан атбасар. Олар Нейпергпен үш бала өмірге әкелді: Альбертина, Уильям Альберт және Матильда. Нейперг 1829 жылы қайтыс болды. 1834 жылы Мари Луиза өзінің жеке кеңесшісі граф Шарль Рене де Бомбельге тұрмысқа шықты. Ол 1847 жылы Пармада қайтыс болды.
Marie Louise (12 December 1791 – 17 December 1847) was an Austrian archduchess who reigned as Duchess of Parma from 11 April 1814 until her death in 1847. She was Napoleon's second wife and as such Empress of the French and Queen of Italy from their marriage on 1 April 1810 until his abdication on 6 April 1814. As the eldest child of Francis II, Holy Roman Emperor and Emperor of Austria, and his second wife, Maria Theresa of Naples and Sicily, Marie Louise grew up during a period marked by ongoing and unceasing conflict between Austria and revolutionary France. A series of military defeats at the hands of Napoleon Bonaparte had inflicted a heavy human toll on Austria and led Francis to dissolve the Holy Roman Empire. The end of the War of the Fifth Coalition resulted in the marriage of Napoleon and Marie Louise in 1810, which ushered in a brief period of peace and friendship between Austria and the French Empire. Marie Louise agreed to the marriage despite being raised to despise France. She bore Napoleon a son, styled the King of Rome at birth, who briefly succeeded him as Napoleon II. Marie Louise's son was later titled Duke of Reichstadt. Napoleon's fortunes changed dramatically in 1812 after his failed invasion of Russia. The European powers, including Austria, resumed hostilities towards France in the War of the Sixth Coalition, which ended with the abdication of Napoleon and his exile to Elba. The 1814 Treaty of Fontainebleau gave the Duchies of Parma, Piacenza and Guastalla to Marie Louise, who ruled the duchies until her death. Marie Louise married morganatically twice after Napoleon's death in 1821. Her second husband was Count Adam Albert von Neipperg (married 1821), an equerry she met in 1814. She and Neipperg had three children: Albertine, William Albert, and Mathilde. Neipperg died in 1829. Marie Louise married Count Charles René de Bombelles, her chamberlain, in 1834. She died in Parma in 1847.
Ерте өмір
Австрияның архигерцогинясы Мария Луиза (латынша крещение аты Мария Людовика Леопольдина Франческа Тереза Жозефа Люсия) 1791 жылдың 12 желтоқсанында Венадағы Хофбург сарайында Австрияның эрцгерцогы Франциск пен оның екінші әйелі Мария Тереза отбасында дүниеге келді. Ол әжесі, Киелі Рим империясының император қызы Мария Луизаның құрметіне аталған. Әкесі Франциск II бір жылдан кейін Киелі Рим императоры болды. Мария Луиза – әкесі мен анасының екі жақтан да туысқандығының нәтижесінде, Мария Терезаның шөбересі болды. Ол сондай-ақ Неаполь королевасы Мария Каролинаның қызы болды. Оның тәрбиесін француз императорлық гувернантасы Виктория де Фоллиот де Кренневилль бақылады. Мария Луизаға әжесі Мария Каролинаның үлкен әсері болды, ол француз төңкерісін жек көріп, оның қарындасы Мари Антуанеттаның өліміне себепкер болды. 1805 жылы императорлық отбасы Венадан қашуға мәжбүр болды. Мария Луиза Венгрияға, кейін Галицияға паналады. Әкесі Киелі Рим императоры титулынан бас тартты, бірақ Австрия императоры қалды. Оның үйленуге лайықты болуы үшін ата-анасы оған көптеген тілдерді үйретті. Немец тілінен басқа, ол ағылшын, француз, итальян, латын және испан тілдерін меңгерді. 1807 жылы, Мария Луиза 15 жасқа келгенде, анасы түсік тастап қайтыс болды. Ол сондай-ақ әкесінен Модена герцогтығын тартып алған француздарға ашулы болды. 1809 жылы Франция мен Австрия арасында тағы бір соғыс басталды, ол австриялықтардың тағы да жеңілісімен аяқталды. Императорлық отбасы 12 мамырда Вена капитуляциялағанша тағы да Венадан қашуға мәжбүр болды. Олар Будаға "суға малған, шаршап-шалдырған" күйде келді. Әкесі өзінің империясын Еуропаның ірі патшалық отбасыларының бірімен некелесу арқылы бекітуді және заңдастыруды қалады. Ол Жозефина де Боарнадан ажырасу процесін бастады және отбасының тілегі бойынша жаңа император әйелін іздеуге кірісті. Ресей императоры Александр I-нің кіші қарындасы, Ресейдің Ұлы герцогинясы Анна Павловнаға үйлену ниеті Австрияда алаңдаушылық тудырды, себебі олар екі үлкен державаның арасында қалмақ деп қорқып жүрді. Принц Меттернихтің ықпалымен император Франциск Наполеон мен Мария Луизаның некесін Нарбон графына ұсынды, бірақ австриялықтар ресми ұсыныс жасамады. Париж бен Венадағы шенеуніктер одақ мүмкіндігін қабылдай бастағанмен, Мария Луиза оқиғалардан хабарсыз болды. Ресейліктердің келіссөздерді кешіктіруіне наразы болған Наполеон 1810 жылдың қаңтар айының соңында ұсынысын қайтарып алып, Мария Луизаны Австрия елшісі, Шварценберг князімен некелесу туралы келіссөздерді бастады. Шварценберг 7 ақпанда неке шартына қол қойды. Меттерних Мария Луизаға неке туралы хабарлады. Ол рұқсат сұрағанда: "Мен тек өз міндетімнің талабымен қаламын", - деп жауап берді. Наполеонның өкілі – қалыңдықтың ағасы, Карл. Француз елшісінің сөзіне сүйенсек, "тойдың салтанаттылығы бұрынғы барлық тойлардан асып түсті". Ол француз императорлығы мен Италия королевасы атанды. Мария Луиза 13 наурызда Венадан шықты, мүмкін ешқашан қайта оралмаймын деп ойлаған шығар. Францияға келген соң, ол Наполеонның қарындасының қамқорлығына берілді, ол оны ескі рәсімнен өткізді. Дәстүр бойынша, Францияға келген патша келіні туған жерінен ештеңе, әсіресе киімдерін сақтамауы керек еді. Сондықтан Мария Луизаның киімдері, корсеті, шұлықтары мен көйлегі алынып, ол толығымен жалаңаш қалды. Наполеонның қарындасы жалаңаш Мария Луизаны ваннаға түсірді. Содан кейін ол француздық тойлық киімдерімен киіндірілді. Мари-Антуанетта Францияға келгенде 1770 жылы осындай рәсімнен өтті. Ол Наполеонмен 27 наурызда Компиеньде алғаш рет кездесті, оған: "Сіз портреттегіден әлдеқайда жақсырақ көрінесіз", - деді. Келесі күні Наполеон мен Мария Луиза таққа отырғызу вагонында Парижге сапар шекті. Императорлық гвардияның кавалериясы шеруді бастады, одан кейін қарулы геральдист, содан соң кареталар келді. Императорлық жұп діни тойға Луврдегі Салон Карре капелласына барды. Осы оқиғаға арнап Фердинандо Паэр "Кейіндік маршын", ал Иоганн Непомук Хуммель кантата жазды. 1810 жылдың мамыр және маусым айларында да салтанатты мерекелер өткізілді. Оларға балуандық, маскарад, Сенадағы теңіз шайқасы және Клод Фортуне Руджиери жасаған 4000 адамға арналған фейерверк көрсетілімдері кірді. Осы неке арқылы Наполеон Людовик XVI мен Мария Антуанеттаның шөбересіне айналды.
Archduchess Marie Louise of Austria (who was given the Latin baptismal name of Maria Ludovica Leopoldina Francisca Theresa Josepha Lucia) was born at the Hofburg Palace in Vienna on 12 December 1791 to Archduke Francis of Austria and his second wife, Maria Theresa of Naples and Sicily. She was named after her grandmother, Marie Louise, Holy Roman Empress. Her father became Holy Roman Emperor a year later as Francis II. Marie Louise was a great granddaughter of Empress Maria Theresa through both her parents, as they were double first cousins. She was also a maternal granddaughter of Queen Maria Carolina of Naples, Her upbringing was supervised by her French imperial governess Victoire de Folliot de Crenneville. Marie Louise was influenced by her grandmother Maria Carolina, who despised the French Revolution which ultimately caused the death of her sister, Marie Antoinette. The Imperial family was forced to flee Vienna in 1805. Marie Louise took refuge in Hungary and later Galicia Her father relinquished the title of Holy Roman Emperor but remained Emperor of Austria. To make her more marriageable, her parents had her tutored in many languages. In addition to her native German, she became fluent in English, French, Italian, Latin, and Spanish. In 1807, when Marie Louise was 15, her mother died after suffering a miscarriage. She was also bitter towards the French, who had deprived her father of the Duchy of Modena. Another war broke out between France and Austria in 1809, which resulted in defeat for the Austrians again. The Imperial family had to flee Vienna again before the city surrendered on 12 May. Their journey was hampered by bad weather, and they arrived in Buda "wet through, and nearly worn out with fatigue". He also sought the validation and legitimization of his Empire by marrying a member of one of the leading royal families of Europe. He began proceedings to divorce Joséphine de Beauharnais, and per his family's wishes, he began searching for a new empress. His wish to marry Grand Duchess Anna Pavlovna of Russia, the youngest sister of Tsar Alexander I of Russia, caused alarm in Austria, where they were afraid of being sandwiched between two great powers allied with each other. At the persuasion of Prince Metternich, a marriage between Napoleon and Marie Louise was suggested by Emperor Francis to the Count of Narbonne but no official overture was made by the Austrians. Though officials in Paris and Austria were beginning to accept the possibility of the union, Marie Louise was kept uninformed of developments. Frustrated by the Russians delaying the marriage negotiations, Napoleon rescinded his proposal in late January 1810 and began negotiations to marry Marie Louise with the Austrian ambassador, the Prince of Schwarzenberg. Schwarzenberg signed the marriage contract on 7 February. Marie Louise was informed of the marriage by Metternich. When asked for consent, she replied: "I wish only what my duty commands me to wish." Napoleon was represented by Archduke Charles, the bride's uncle. According to the French ambassador, the marriage "was celebrated with a magnificence that it would be hard to surpass, by the side of which even the brilliant festivities that have preceded it are not to be mentioned". She became Empress of the French and Queen of Italy. Marie Louise departed Vienna on 13 March, probably expecting never to return. Upon arriving in France she was placed in the custody of Napoleon's sister, who had her put through a symbolic old ritual. Tradition dictated that a royal bride coming to France must keep nothing of her homeland, especially her clothes. Accordingly, Marie Louise was stripped of her dress, corset, stockings, and chemise, leaving her completely naked. Napoleon's sister then made the nude Marie take a bath. She was then redressed in French bridal clothes. Marie Antoinette had been put through a similar ritual when she arrived in France in 1770. She met Napoleon for the first time on 27 March in Compiègne, remarking to him: "You are much better looking than your portrait." The next day, Napoleon and Marie Louise made the journey to Paris in the coronation coach. The Imperial Guard cavalry led the procession, followed by the herald at arms and then the carriages. and the Imperial couple made their way to the Salon Carré chapel (in the Louvre) for the religious wedding ceremony. A Bridal March was composed for the occasion by Ferdinando Paer, and a cantata by Johann Nepomuk Hummel. Elaborate celebrations continued to be held in May and June 1810. These included a ball, a masque, a sea battle on the Seine, and a display of fireworks created by Claude Fortuné Ruggieri, for 4,000 people. By this marriage, Napoleon became the great nephew in law of Louis XVI and Marie Antoinette.
Императрицаның өмірі
Мария Луиза Наполеонның әйелі ретінде зор қуанышқа бөленді және француз сарайында тез бейімделді. Ол Наполеон Жозефинаны жақсы көрген кезде, өзінің Première dame d'honneur, Монтебелло герцогинясымен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Наполеон Жозефинамен достық ажырасудан кейін де оның ең жақсы досы болып қалатынын және оны таңдайтынын айтса да, Мария Луизамен қарым-қатынаста "Ешқашан жалған, ешқашан берешек болмады" деуші еді – бұл, әдетте, Жозефинаның некеден тыс қарым-қатынастары мен ысырапшылдығы туралы қауесеттерге сілтеме жасады. Мария Луиза әкесіне былай деп жазды: "Сүйікті әке, адамдар императорға зұлымдық жасады деп сендіремін. Оны қаншалықты жақсырақ танысаңыз, соншалықты оны бағалап, жақсы көресіз." Дегенмен, некеде керісіншеліктер де болды. Наполеон кейде көмекшілеріне Мария Луизаның Жозефинамен салыстырғанда тым ұялшақ және қорқақ екенін айтты, оның үстіне ол Жозефинамен тығыз байланыста болып, Мария Луизаны ренжітетін еді. Тойға байланысты қызығушылық Франция мен Австрия арасындағы бейбітшілік пен достық кезеңін бастады, олардың арасында соңғы жиырма жыл бойы соғыс жүріп келген еді. Бұрын Наполеонды жек көрген Вена халқы енді француз императорын мақтап, құрмет көрсетті. Той кезінде Наполеон мен Франциск императоры, Мария Людовика Беатрикс император қызы және эрцгерцог Карл бір-біріне құлшылықпен хаттар жіберді. Көпшілік алдында сөйлегенде Мария Луиза тартыншақтығы мен ұялшақтығынан көп сөйлемейтін, кейбір бақылаушылар мұны мақтандылық деп қате түсінді. Ол тыныш әйел ретінде танылды және ешқашан саясатқа араласпады. Жеке өмірінде ол әдепті және мейірімді болды. Наполеон Мария Луизаның мұқият таңдалған қайырымдылық шараларына қатысуын ұйымдастырды, әсіресе Société de Charité Maternelle-ге, оның құрметті президенті етіп тағайындады.
Marie Louise was excited as Napoleon’s wife and settled in quickly in the French court. She developed a close friendship with her Première dame d'honneur, the Duchess of Montebello, while he had loved Joséphine, and though he claimed Joséphine remained his greatest friend even after their amicable divorce, and that he still would choose her, whereas with Marie Louise, there was "Never a lie, never a debt" — presumably a reference to Joséphine's rumoured extramarital affairs and reputation as a spendthrift. Marie Louise wrote to her father: "I assure you, dear papa, that people have done great injustice to the Emperor. The better one knows him, the better one appreciates and loves him." However, the marriage was not without tension; Napoleon sometimes remarked to aides that Marie Louise was too shy and timid, compared to the outgoing and passionate Josephine, with whom he remained in close contact, upsetting Marie Louise. The excitement surrounding the wedding ushered in a period of peace and friendship between France and Austria, who had been largely at war for the last two decades. The people of Vienna, who hated Napoleon only months before, were suddenly in full praise of the French Emperor. Flattering letters were sent between Napoleon and Emperor Francis, Empress Maria Ludovika Beatrix and Archduke Charles during the wedding festivities. During public occasions, Marie Louise spoke little due to reserve and timidity, which some observers mistook for haughtiness. She was regarded as a quiet woman and never interfered in politics. Privately, she was polite and gentle. Napoleon arranged for Marie Louise to participate in some carefully selected charity assignments, most notably the Société de Charité Maternelle, for which he made her Honorary President.
Бірінші баланың тууы
Мари Луиза 1810 жылдың шілдесіне қарай жүкті болды және 1811 жылдың 20 наурызында ұл туды. Бала, Наполеон Франсуа Жозеф Шарль Бонапарт, Киелі Рим империясының мұрагері Рим патшасы деп аталатын дәстүр бойынша Рим патшасы титулы берілді.
Marie Louise became pregnant by July 1810 and gave birth to a son on 20 March 1811. The boy, Napoléon François Joseph Charles Bonaparte, was given the title King of Rome, in accordance with the practice where the heir apparent to the Holy Roman Empire was called the King of the Romans.
Соғыстың қайта басталуы
1812 жылдың мамыр айында, Ресейге француз әскерінің шабуылына бір ай қалғанда, Мари Луиза Наполеонмен бірге Дрезденге сапар шекті, онда ол әкесі мен әкесінің әйелімен кездесті. Император Франциск Наполеонға Австрияның «ортақ мақсаттың жеңісіне» қолдау көрсетуге болатынын айтты, бұл алдағы соғысқа меңземе еді. Дрезденде ол граф Адам Альберт фон Нейпергпен алғаш рет танысты. Наполеон 29 мамырда Дрезденнен өз армиясын басқару үшін кетіп қалды. Содан кейін Мари Луиза Прагаға жол тартты, онда ол бірнеше апта Австрия императорлық отбасымен бірге өткізді, ал 18 шілдеде Сент-Клаудқа оралды. Ол соғыс бойы Наполеонмен байланыста болды. Ресейге жасалған шабуыл Франция үшін апатты аяқталды. Ұлы армияның жартысынан астамы орыс қысы мен партизандық шабуылдардың салдарынан жойылды. 1812 жылдың қазан айында Мале төңкерісі сәтсіз аяқталғаннан кейін Наполеон Францияға асығып оралды және 18 желтоқсан күні кеште әйелімен қайта қосылды.
In May 1812, a month before the French invasion of Russia, Marie Louise accompanied Napoleon to Dresden, where she met her father and stepmother. Emperor Francis told Napoleon he could count on Austria for the "triumph of the common cause", a reference to the impending war. It was also in Dresden where she met Count Adam Albert von Neipperg for the first time. Napoleon left Dresden on 29 May to take charge of his army. Marie Louise then travelled to Prague, where she spent a few weeks with the Austrian Imperial family, before returning to Saint Cloud on 18 July. She kept in touch with Napoleon throughout the war. The invasion of Russia ended disastrously for France. More than half of the Grande Armée was destroyed by the Russian Winter and guerrilla attacks. After the failed Malet coup of October 1812, Napoleon hastened his return to France and reunited with his wife on the night of 18 December.
Империяның құлдырауы
Француздардың әлсіреген позициясы Алтыншы коалицияны құрды. Пруссия Ресеймен одақтасып, Францияға соғыс жариялады (Ұлыбритания Франциямен бұрыннан соғыста болды), бірақ Австрия императорлық үйлер арасындағы қарым-қатынас есебінен қатыспады. 30 наурызда Мария Луиза регент болып тағайындалды, себебі Наполеон Германиядағы шайқасқа аттанды. Регенттік тек қағана ғана болды, өйткені барлық шешімдерді Наполеон қабылдады және оның ең жоғары лауазымды шенеуніктері, Лебрун, Жозеф Бонапарт, Талейран және Савари іске асырды. Мария Луиза әкесін Франциямен одақтасуға көндіруге тырысты, бірақ сәтсіз болды. Австрия да Францияға қарсы оппозицияға қосылды. Ол Наполеонмен хат алмасып, Париж бен провинциялардағы бейбітшілік талаптарының күшеюі туралы хабарлады. Наполеон 19 қазанда Лейпцигте шешулі жеңіліске ұшырады және 9 қарашада Сен-Клаудқа оралды. 1814 жылдың 23 қаңтарында Мария Луиза екінші рет регент болып тағайындалды. 25 қаңтарда таңғы сағат 03:00-де Наполеон Мария Луизаны және ұлын соңғы рет құшақтады. Одақтас әскерлер Парижге жақындағанда Мария Луиза кеткісі келмеді. Ол Австрияның тәуелсіз мемлекетінің қызы ретінде, одақтас елдердің бірі ретінде одақтас күштердің өзіне құрметпен қарауына және Наполеон тақтан түсірілсе, ұлы таққа отыру мүмкіндігіне сенді. Ол сондай-ақ, өзінің кетуі Бурбондардың роялистерін күшейтеді деп қорқады. 29 наурызда сарай Парижтен кетті. Ол әкесінің Наполеонды тақтан түсіріп, ұлын Франция тажынан айыратынын күтпеді. 3 сәуірде Сенат Талейранның ықпалымен императордың орнынан түскенін жариялады. Мария Луиза бұл туралы 7 сәуірге дейін білмеді және оқиғалардың осылай бұрылуына таң қалды. Ол Парижге қайтуға ниеттенді, бірақ дәрігер Жан Николас Корвисарт және Монтебелло герцогинясы оны бұған көндірді. Фонтенбло шарты оны Эльбаға жер аударды, Мария Луизаға императорлық атағы мен мәртебесін сақтап, Парма, Пьяченца және Гуасталла герцогтықтарын басқару құқығын берді, ал ұлы мұрагер болды. Бұл келісім Вена конгресінде қайта қарастырылды. Мария Луизаның кеңесшілері оны күйеуіне қайта оралудан қатты айнытты, олар Наполеонның Жозефинаның өліміне қатты қайғырып жүргенін айтты. 16 сәуірде оның әкесі оны қарсы алу үшін Блуаға келді. Император Францтың кеңесімен Мария Луиза 23 сәуірде ұлымен бірге Рамбуйеден Венаға аттанды. Венада ол Шёнбрунн сарайында тұрды, онда оның қарындастары жиі келіп тұратын, бірақ әкесі мен әкесінің әйелі сирек келді. Ол әжесі Мария Каролинамен кездесті, ол оның күйеуін тастап кеткенін мақұлдамады. Жүрексіз әйел және бейжай ана ретінде көрінуден қорқып, 1814 жылдың 9 тамызында былай деп жазды: "Мен өте қиын және жағдайсыз жағдайдамын; Мен өзімнің әрекеттерімде өте сақтықпен болуым керек. Кейде бұл ой мені соншалықты алаңдатады, тіпті өлуім жақсырақ болар деп ойлаймын".
The weakened French position triggered the Sixth Coalition. Prussia allied with Russia and declared war on France (the United Kingdom was already at war with France), but Austria stayed out due to relations between the Imperial families. On 30 March, Marie Louise was appointed Regent as Napoleon set off for battle in Germany. The regency was only de jure, as all decisions were still taken by Napoleon and implemented by his most senior officials, including Lebrun, Joseph Bonaparte, Talleyrand and Savary. Marie Louise tried unsuccessfully to get her father to ally with France. Austria too joined the opposition to France. She maintained a correspondence with Napoleon, informing him of increasing demands for peace in Paris and the provinces. Napoleon was decisively defeated in Leipzig on 19 October and returned to Saint Cloud on 9 November. On 23 January 1814, Marie Louise was appointed Regent for the second time. On 25 January, at 03:00 in the morning, Napoleon embraced Marie Louise and his son for the last time. As the Allies neared Paris, Marie Louise was reluctant to leave. She felt that as the daughter of the sovereign of Austria, one of the allied members, she would be treated with respect by Allied forces, with the possibility of her son succeeding the throne should Napoleon be deposed. She was also afraid that her departure would strengthen the royalist supporters of the Bourbons. On 29 March, the court left Paris. She did not expect her father to dethrone Napoleon and deprive her son of the crown of France. On 3 April, the Senate, at the instigation of Talleyrand, announced the deposition of the Emperor. Marie Louise was unaware of this until 7 April, and was astonished to discover the turn of events. She wanted to return to Paris, but was dissuaded from doing so by physician Jean Nicolas Corvisart and the Duchess of Montebello. The Treaty of Fontainebleau exiled him to Elba, allowed Marie Louise to retain her imperial rank and style and made her ruler of the duchies of Parma, Piacenza, and Guastalla, with her son as heir. This arrangement was later revised at the Congress of Vienna. Marie Louise was strongly dissuaded from rejoining her husband by her advisors, who fed her accounts that Napoleon was distraught with grief over the death of Joséphine. On 16 April, her father arrived at Blois to meet her. At the advice of Emperor Francis, Marie Louise departed Rambouillet with her son for Vienna on 23 April. At Vienna, she stayed at Schönbrunn, where she received frequent visits from her sisters, but rarely from her father and stepmother. She met her grandmother, Maria Carolina, who disapproved of her deserting her husband. Distressed at being seen as a heartless wife and indifferent mother, she wrote on 9 August 1814: "I am in a very unhappy and critical position; I must be very prudent in my conduct. There are moments when that thought so distracts me that I think that the best thing I could do would be to die."
Вена конгресі мен Нейпбергпен қарым-қатынас
1814 жылдың жазында император Франциск граф Адам Альберт фон Нейпергті Мари Луизаны Экс-ле-Бен шипажай қаласына Эльбадағы Наполеонға қосылуына жол бермеу үшін ертіп баруға жіберді. Нейперг Меттернихтің сенімді серігі және Наполеонның жауы еді. 1815 жылдың наурыз айында Наполеон қашып, билігін қайта орнатқаннан кейін одақтастар тағы да соғыс жариялады. Мари Луизаны әкесінің әйелі Австрия армиясының жеңісі үшін дұға ету рәсімдеріне қатысуға шақырды, бірақ ол осы құлықты шақыруды қабылдамады. Ол Францияға қайтуға дайындалып жатқан Наполеонның жеке хатшысы Клод Франсуа де Меневалға хабар жіберді: «Менің жағдайымның қаншалықты ауыр екенін түсінеді деп үміттенемін. Мен ешқашан ажырасуға келіспеймін, бірақ ол мені жақсы көреді, татулықпен ажырасуға қарсы емес және маған ешқандай жаман сезім сақтамайды деп ойлаймын. Бұл ажырасу қажет болды; ол маған деген құрмет пен алғырлық сезіміме ешқандай әсер етпейді». Ол Парма герцогинясы болып, өмір бойына ғана тағайындалды, себебі одақтастар Наполеонның ұрпағы Пармаға мұрагерлік құқық талап етуін қаламады. Ол 18 сәуірде герцогтікке кірді. Әкесіне: «Мені осыншалықты қуанышпен қарсы алғандықтан көздерімнен жас шықты», - деп жазды. Ол күнделікті мәселелерді Нейпергке жүктеді, ол Меттернихтен нұсқаулар алды. Австрия оған аза тұтуға тыйым салды. Франц Австрия сарайында тұрды, онда атасы оған үлкен қамқорлық көрсетті, бірақ Австрия министрлері мен ұлтшылдар оны үнемі кемсітіп, маңызсыз етуге тырысты. Ол Францияға тайып кетуі мүмкін деп қорқып, таққа қайта отыруы мүмкін еді, өйткені оны қызға айналдыру оңай еді. Франц австриялық туыстары мен анасының қолдау көрсетпегеніне ренжіді және өзін Наполеон II деп санап, француз сарайының өкілдерімен қоршады. Анасымен қарым-қатынасы оның Нейпергке үйленбес бұрын екі заңсыз бала туғанын білгеннен кейін нашарлады; бұл осы деңгейге жетті, ол бірде: «Егер Жозефина менің анам болса, менің әкем Сент-Еленада жерленбес еді, мен Венада болмас едім. Анам мейірімді, бірақ әлсіз, ол әкем лайықты анасы емес еді, Жозефина еді», - деді. Мари Луиза не істеу керектігін білмеді және қаладан кетуге тырысты, бірақ наразылық білдірушілер оған кедергі келтірді, олар оның өз талаптарын тыңдайтынына сенді. Пьяченцада ол әкесіне Веклейнді алмастыруды сұрап хат жазды. Жағдайды одан әрі ушықтырмау үшін Мари Луиза 29 қыркүйекте наразыларға рақымшылық жариялады. 1833 жылы Меттерних Наполеонға қарсы австриялық армияда қызмет еткен француз эмигранті Чарльз Рене де Бомбельді Веклейннің орнына жіберді. Бомбель герцогтіктің қаржысын толыққанды реформалаған керемет ірі палаталық кеңесшісі болды. Орта жастағы жесір болған ол Мари Луизамен де жақын қарым-қатынас орнатты. Ол келгеннен кейін алты ай өткен соң, 1834 жылдың 17 ақпанында ол оған тағы да морганаттық некеде үйленді.
In the summer of 1814, Emperor Francis sent Count Adam Albert von Neipperg to accompany Marie Louise to the spa town of Aix les Bains to prevent her from joining Napoleon on Elba. Neipperg was a confidant of Metternich and an enemy of Napoleon. When Napoleon escaped in March 1815 and reinstated his rule, the Allies once again declared war. Marie Louise was asked by her stepmother to join in the processions to pray for the success of the Austrian armies but rejected the insulting invitation. She passed a message to Napoleon's private secretary, Claude François de Méneval, who was about to return to France: "I hope he will understand the misery of my position I shall never assent to a divorce, but I flatter myself that he will not oppose an amicable separation, and that he will not bear any ill feeling towards me This separation has become imperative; it will in no way affect the feelings of esteem and gratitude that I preserve." It also made her Duchess of Parma for her life only, as the Allies did not want a descendant of Napoleon to have a hereditary claim over Parma. She entered the duchy on 18 April. She wrote to her father: "People welcomed me with such enthusiasm that I had tears in my eyes." She largely left the running of day to day affairs to Neipperg, who received instructions from Metternich. She was banned by Austria from mourning in public. Franz lived at the Austrian court, where he was shown great affection by his grandfather, but was constantly undermined by Austrian ministers and nationalists, who did their best to sideline him to become an irrelevance. There were fears that he might be smuggled over to France to regain the throne, as he could be easily disguised as a girl. Franz grew resentful at his Austrian relatives and his mother for their lack of support, and began identifying as Napoleon II and surrounding himself with French courtiers. The relationship with his mother broke down when he became aware that his mother had borne two illegitimate children to Neipperg prior to their marriage; this occurred to such an extent that he once remarked "If Josephine had been my mother, my father would not have been buried at Saint Helena, and I should not be at Vienna. My mother is kind but weak; she was not the wife my father deserved; Josephine was." Marie Louise did not know what to do and wanted to leave the city, but was prevented from doing so by the protesters, who saw her as someone who would listen to their demands. At Piacenza, she wrote to her father, asking him to replace Werklein. To avoid further turmoil, Marie Louise granted amnesty to the dissidents on 29 September. To replace Werklein, in 1833, Metternich sent Charles René de Bombelles, a French émigré nobleman who had served in the Austrian army against Napoleon. Bombelles was an excellent Grand Chamberlain, who thoroughly reformed the finances of the duchy. A middle aged widower, he also developed a close personal relationship with Marie Louise. Six months after his arrival, on 17 February 1834, she married him, again morganatically.
Өлім
Мария Луиза 1847 жылы 9 желтоқсанда ауырып қалды. Келесі бірнеше күнде оның жағдайы нашарлай түсті. 17 желтоқсанда құсып, есінен танып, қайтадан оянбады. Ол кешкі уақытта қайтыс болды. Өлімнің себебі плеврит екені анықталды.
Marie Louise fell ill on 9 December 1847. Her condition worsened for the next few days. On 17 December, she passed out after vomiting and never woke up again. She died in the evening. The cause of death was determined to be pleurisy.